Кіріспе

Ирандағы футбол лигасы Азадеган лигасы (ليگ آزادگان, Lig e Âzâdegân), сондай-ақ 1-лига (لیگ یک, Lig e Yek) деп те аталады, Ирандағы кәсіби футболдың екінші деңгейі болып табылады. 1991 жылы құрылғаннан бастап 2001 жылға дейін, Перс шығанағының кәсіби лигасы құрылғанға дейін, бұл Ирандағы жоғары деңгейдегі футбол лигасы болды. Азадеган лигасы жоғарылату және құлдырату жүйесі бойынша жұмыс істейді. Әр жыл сайын Азадеган лигасының үздік командалары Перс шығанағының кәсіби лигасына көтеріледі, ал соңғы орындардағы командалар 2-лигаға түседі. 2016 жылдан бері лигада 18 команда өнер көрсетуде. Азадеган лигасының жеңімпазы мен күміс жүлдегері Перс шығанағының кәсіби лигасына автоматты түрде өтеді. Лиганың үш ең төмен командасы 2-лигаға құлдырайды. Бұрын лига форматы мен командалар саны бірнеше рет өзгерген.

1970 жылға дейін

1970 жылдарға дейін Иранда ресми ұлттық футбол лигасы болмаған. Көптеген клубтар өз қалалары немесе облыстарының чемпионаттарында өнер көрсеткен. 1970 жылы Жергілікті лига құрылды. Бұл лигаға Иранның түкпір-түкпірінен командалар қатысып, түрлі іріктеу турнирлеріне қатысты. 1972 жылы "Тахт Жамшид Кубогы" ұлттық лига ретінде іске қосылды және елдің барлық аймақтарынан командалар оған қатысты.

1979 жылғы революция және 1980-жылдар

Ислам революциясы және Иран-Ирак соғысы салдарынан Тахт Жамшид кубогы таратылды, сонымен қатар төменгі лигалар ұйымдастырылмады. 1989 жылы Қудс лигасы ұлттық футбол лигасы ретінде құрылды. «Эстеглал» 1978 жылы «Тегеран ПАС» командасынан кейін тұңғыш рет ұлттық чемпион атанды. Маусым аяқталғаннан кейін Қудс лигасы үздірілді.

2015 жылдан бастап

2015–16 жылғы «Азадеган» лигасы маусымы басталар алдында, олар классикалық лига форматына қайта оралды. 2015–16 маусымына 20 клуб қатысты, ал бір маусымнан кейін командалар саны 18-ге дейін азайтылды. «Пайкан» 2015–16 маусымын жеңіп алды, «Машин Сази» командасынан 7 ұпаймен озып кетті. 2016–17 маусымындағыдай, «Нассаж» 2017–18 жылғы «Азадеган» лигасында да драматикалық маусымды аяқтады. Соңғы турда бес команда жоғары лигаға өту мүмкіндігіне ие болды. «Нафт Масджед Сүлеймен» «Мес Рафсанжанмен» 2:2 есебімен тең түсіп, лига жеңімпазы атанды, ал «Нассаж» Тегеранның «Тахти» стадионында «Рах Аханды» 6:0 есебімен жеңіп, голдар айырмасы бойынша «Хооне бе Хооне» командасынан басымдық танытып, 64 ұпаймен күміс жүлдегер атанды.

Клубтар

Команданың орналасқан жеріСтадионСыйымдылығыАлюминий АракАракИмам Хомейни15,000Арман Гохар СыржанСыржанТБТБАБаадран ТегеранТегеранКаргаран5,000ДамашРашт Шәһид Д-р Азоди11,000Эльмоадаб ТабризТабризМарздаран стадионы5,000Эстегхал ХузестанАхвазГадир38,900Фаджр СепасиШиразХафезие15,000Гол Рейхан АлборзКаражЭнгелаб15,000Хоше Талаей СавехСавех Шәһид Чамран3,000МалавандарБендер-э-АнзалиТахти Анзали8,000Мес КерманКерманШахид Бахнар15,430Мес РафсанджанРафсанджанШохадае Ношубад5,000Навад УрмияУрмия Шахид Бакери15,000Нироое ЗаминиТегеранТБТБАҚашқайШиразХафезие15,000Райка БаболБаболХафт-е Тир6,000СепидроодРаштСардар Жангал15,000Сорхпоошан ПакдаштПакдаштШахид Дастгерди8,250

Ең көп қатысқан маусымдық матчтар

Маусым Үй командасы Есеп Сырт командасы Қатысушылар саны Күні Апта Стадион2008–09 Трактор 2–0 Алюминий Хормозган 20,000 df=yes 2009 6 26 Саханд2009–10 Насажы 4–1 Дамаш 15,000 df=yes 2009 11 6 Ватани2010–11 Гостареш 1–0 Абумослам 30,000 df=yes 2011 5 26 Саханд2011–12 Насажы 0–0 Нафть МИС 15,000 df=yes 2012 4 24 Ватани2015–16 Машина Сази 3–0 Мес Рафсанджан 15,500 df=yes 2016 5 37 Саханд2016–17 Сепидрод 3–2 Насажы 20,000 df=yes 2017 5 34 Доктор Азоди2017–18 Рах Ахан 0–6 Насажы 23,000 df=yes 2018 4 34 Тахти Тегеран