Кіріспе

Американдық актриса (1990 жылы туған)

Кристен Джеймс Стюарт (9 сәуірде 1990 жылы туған) – американдық актриса. Ол британдық кино академиясының сыйлығы мен «Сезар» сыйлығы сынды түрлі марапаттарға ие болды, сонымен қатар «Оскар» және «Алтын глобус» сыйлықтарына ұсынылған. Ойын-сауық индустриясында жұмыс істейтін ата-аналарының отбасында Лос-Анджелесте туып өскен Стюарт 12 жасында Дэвид Финчердің «Үрейлі бөлме» (2002) триллерінде Джоди Фостер кейіпкерінің қызы рөлімен танылды. «Затура: ғарышқа саяхат» (2005) және «Жабайыда» (2007) фильмдерінде ойнағаннан кейін, ол «Сумерек сағасы» (2008–2012) фильмдер сериясында Белла Сван рөлін ойнап, әлемдік жұлдызға айналды. Бұл фильмдер ең табысты фильмдердің қатарына кіреді және Стюарт 2010 жылы BAFTA Rising Star сыйлығын жеңіп алды. «Аққұм мен аңшы» (2012) фантастикалық фильмінде ойнағаннан кейін, Стюарт бірнеше жыл бойы жоғары бюджетті фильмдерге қарағанда тәуелсіз туындыларды басымдық берді. Олардың ішінде «Camp X Ray» (2014), «Still Alice» (2014) және «Equals» (2016) драмалары бар. Ол Оливье Ассаястың «Силс Марияның бұлттары» (2014) драмалық фильміндегі рөлі үшін мақталып, «Үздік екінші пландағы әйел актриса» номинациясында «Сезар» сыйлығын жеңіп алды. Стюарт Ассайаспен «Жеке сатып алушы» (2016) фильмінде қайта жұмыс істеді және «Кел, жүзуге дайындал» (2017) қысқаметражды фильмімен режиссерлік дебютін жасады. Ол «Чарлидің періштелері» (2019) және «Ең бақытты маусым» (2020) романтикалық комедиясында басты рөлдерді ойнап, қайтадан Голливудтың негізгі ағымына оралды. Стюарттың Пабло Ларрайннің «Спенсер» (2021) тарихи фильмінде Уэльс ханшайымы Диана рөлін сомдауы оған «Оскар» сыйлығының «Үздік әйел актриса» номинациясын әкелді.

Ерте өмір

Стюарт 1990 жылғы 9 сәуірде Лос-Анджелесте дүниеге келді. Оның әкесі Джон Стюарт – сахна менеджері және теледидар продюсері, ал анасы, австралиялық Жюль Манн Стюарт – сценарий жетекшісі және кинорежиссер. Австралияның тумасы, Квинсленд штатының Маручидор қаласында өскен Жюль 16 жасында Голливудқа көшіп келуден бұрын Сидней университетінде оқыған. Жюль 1953 жылы Калифорниядағы Норма мен Бен Урман деген еврей жұбына асырап алынған; ДНК-тестің нәтижесінде Кристеннің анасының бірінші буын ата-анасының бірі ашкенази еврейі екені анықталды. Стюарттың Камерон Б. Стюарт деген үлкен ағасы және Дана мен Тейлор деген екі асырап алынған інісі бар. 2012 жылы анасы 27 жылдық некеден кейін ажырасуға өтініш берді. Ол актер емес, бірақ ойын-сауық индустриясында жұмыс істейтін отбасында өскендіктен, Стюарт сценарист немесе режиссер болуды жоспарлаған, актерлік мансапты ешқашан ойламаған. Ол былай деді: «Мен ешқашан назар ортасында болғым келмеді, мен «Мен атақты болғым келеді, актер болғым келеді» деген бала емес едім. Мен актерлік өнерді іздеген емеспін, бірақ мен автографты жазуды жаттықтырып жүрдім, себебі мен қаламдарды жақсы көремін. Мен атымды барлық жерге жазатынмын».

Карьераның басталуы мен жетістігі (2000 жылдар)

Стюарт сегіз жасында актерлік өнерді бастады, агенті оның бастауыш мектептегі Рождестволық қойылымда өнер көрсеткенін көрді. Бір жыл бойы кастингтерге қатысқаннан кейін, ол Disney Channel телефильмі «Оныншы үшінші жылда» кішкентай, сөйлеуге рөлісіз алғашқы рөлін алды. Оның келесі фильмі — «Флинтстоундар: Вива Рок Вегас», онда ол «сақина тастаушы қызды» сомдады. «Үрей бөлмесі» фильмінің сәттілігінен кейін Стюарт тағы бір триллерде — «Cold Creek Manor» (2003) фильмінде Деннис Куэйд пен Шерон Стоунның кейіпкерлерінің қызының рөлін ойнады және осы рөлі үшін «Жас суретші» сыйлығына ұсынылды. Стюарт фантастикалық «Затура: ғарышқа саяхат» (2005) фильмінде екі кішкентай ұлдың жауапсыз үлкен әпкесі Лиза Бадуингтің рөлін ойнады. Олар үйде тақта ойыны ойнағанда, үйлері бақыланбай ғарыш кеңістігінде ұшып кетеді. Фильм сыншылар тарапынан мақталып, бірақ Стюарттың ойыны көп назар алмады. Оның кейіпкері фильмнің көп бөлігінде қимылсыз болады. Келесі жылы ол Гриффин Данн режиссерлік еткен «Қаһарлы адамдар» (2006) фильмінде Майя рөлін ойнады. Осы фильмнен кейін ол табиғаттан тыс триллер «Жіберушілерде» Жесс Соломонның басты рөлін алды. Стюарт «Әйелдер елінде» (2007) фильмінде жасөспірім Люси Хардвикке рөлін сомдады, бұл Мэг Райан мен Адам Бродидің қатысуымен түсірілген романтикалық драма. Фильм де, Стюарттың ойыны да әртүрлі пікірлерге ие болды. Сол жылы Стюарт Шон Пенн режиссерлік еткен «Жабайыға» бейімделуінде кішігірім рөл ойнады. Жас саяхатшы Кристофер МакКэндлесске (Эмил Хирш ойнады) ғашық болған жасөспірім әнші Трейси рөлін сомдағаны үшін Стюарт әртүрлі пікірлер алды. Salon.com оның жұмысын «бүтін, сезімтал ойнау» деп санады, ал Chicago Tribune ол «рольдің эскизін жақсы орындады» деп атап өтті. Variety сыншысы Деннис Харви: «Стюарт хиппи Трейсиді түкке тұрғысыз деп ойнағысы келді ме, әлде солай шықты ма, белгісіз». Фильм «Экран актерлерінің одағы» сыйлығына «Фильмдегі актерлік ансамбль үшін үздік орындау» номинациясын алды. «Жабайыдан» кейін Стюарт «Жарқын» фильмінде камео рөлде пайда болды және 2008 жылдың қазан айында шыққан «Не болды?» фильмінде де ойнады. Ол тек кинофестивальдерде көрсетілген тәуелсіз фильм «Торт жеушілерде» бірге ойнады. Фильм де, Стюарттың ойыны да көптеген оң пікірлер алды. The Arizona Republic газетінен сыншы Билл Гудиконц Стюарт «нағыз жарқырайды» деді. Ол спектакльдің екі жағынан да жақсы ойнады, Джорджияға оған деген аяныш сезімін тудырмайтын күш береді, бірақ оның осалдығын ұмыттырмайды. 2007 жылдың 16 қарашасында Summit Entertainment Стюарт Стивен Мейердің сол аттас романы негізінде түсірілген «Сумерек» романтикалық фантастикалық фильмінде басты кейіпкер Белла Свон рөлін ойнайтынын жариялады. Стюарт «Adventureland» түсірілімінде болғанда режиссер Кэтрин Хардвик оны бейресми экрандық сынаққа шақырды, ол режиссерді «құмарландырды». Ол Эдвард Каллен, оның вампир жігіті рөлін ойнаған Роберт Паттинсонмен бірге ойнады. Стюарт рөлге деген көзқарасын «алғашқы оянуды, өз денеңнің және қалаудың иесі болуды бейнелеу» деп сипаттады. «Сумерек» 2008 жылдың қарашасында АҚШ-та шықты. Стюарттың ойыны әртүрлі пікірлерге ие болды, Entertainment Weekly басылымының Оуэн Глейберман оны «идеалдық актерлік таңдау» деп сипаттап, «Белланың оқшаулануын, сондай-ақ одан шығу қажеттігін» жеткізгені үшін мақтады, ал USA Today басылымының Клаудия Пуиг оның актерлік өнерін «ағаш» және оның «бос» бет-әлпеттерінде әртүрлілік жоқ деп сынға алды. Ол «Adventureland» (2009) комедиялық драмалық фильмі үшін мақтау алды, оны Грег Моттола жазды және режиссерлік етті, сондай-ақ Джесси Айзенберг қатысты. Сыншы Джеймс Берардинелли: «Стюарт бұл рөлде тек тартымды ғана емес, ол Эмді толыққанды әйелге айналдырады, ал кейбір күрделі дамулар камераның Стюарттың көзімен байқағаннан туындайды». Лос-Анджелес Таймс газетінің Кеннет Туран Стюарт «әдемі, жұмбақ және өте тәжірибелі» деп жазды. MSN Movies-тің Джеймс Рокчи «Стюарттың әлсіз, қорқынышты күші жақсы әсер етеді» деді. Стюарт «Сумерек» фильмінің «Жаңа ай» атты жалғасында Белла рөлін қайтадан ойнады, оның ойыны қайтадан әртүрлі пікірлерге ие болды. Variety басылымынан Джордан Минтцер Стюартты «фильмнің жүрегі мен жаны» деп атады және оны «Белланың психологиялық жараларын шынайы нәрсеге ұқсататын диалогтарға салмақ пен тереңдік бергені үшін» мақтады. Екінші жағынан, The New York Times газетінің мақалашысы Манола Даргис Стюарттың «жалғыз қыз блюзі тез арада шаршап қалады» деді, ал The Arizona Republic газетінен Билл Гудиконц «Стюарт үлкен көңіл көшірді. Ол фильмнен барлық қуатты сорып алады». Ол үшінші фильмде, «Күн тоқырауында» осы рөлді қайтадан сомдады, бұл фильм алдыңғы фильмдерге қарағанда сыншылар тарапынан жылы қабылданды.