Қару саудасының құпиясы: «Соғыс лорды» фильмі туралы

Кіріспе

2005 жылғы американдық криминалды драмалық фильм.

Актерлік құрамға сондай-ақ Андре Батист ағаның ұлы Андре Батист кіші рөлінде Сэмми Ротиби; Симеон Вайс рөлінде Ян Холм, танымал қару-жарақ сатушы және Юрийдің қарсыласы; Виталий Орловтың сүйіктісі Кенди рөлінде Танит Феникс; және Юрийдің ағасы, Кеңес Одағының генералы Евгений Лазарев кіреді.

Алдын ала өндіріс

Lord of War 2004 жылға дейін, жаңазеландиялық сценарист Эндрю Никкол бастапқы сценарийді жазған кезде туындады. 2004 жылы Креативті суретшілер агенттігінің өкілі француз кинопродюсері Филипп Русселетке сценарийді тапсырды, оны "Қорал саудасы әлеміндегі "Жақсы жігіттер"" деп сипаттады. Русселет сценарийге әсерленді, бірақ американдық студияны таба алмады, себебі ол Ирак соғысының басталуына орай студияларға ұсынылды, ол 8 жылдық қарулы қақтығыс, АҚШ-тың Иракқа басып кіруінен бастау алды. Entertainment Weekly журналының мәліметінше, студиялар американдық әскердің диктаторларға қару-жарақ жеткізудегі рөлі туралы "қобалжулы тұжырымдар" жасайтын фильмді қаржыландыруға құлшынбады. Тағы бір қиындық – сценарийдегі көріністер 13 түрлі елде өрбу үшін жазылған, демек, әртүрлі локацияларда түсіру қажет болды. Фильм Ұлыбританияның салық қоры Movision-ды пайдалануды жоспарлаған, бірақ 2004 жылғы Қаржы заңының 48-бабындағы шығындар лимиті фильмді қабылдамауға алып келді. Оңтүстік Африка түсірілім үшін қаржылық жеңілдіктер ұсынды, мысалы, шекарасындағы барлық шығындардың 15% қайтарылды. Өндіріс негізінен Оңтүстік Африка, Чехия және Нью-Йорк қалаларында жүргізілді. Украинадағы көріністер Чехияда, ал Африка, Кариб аймағы және Бейрут көріністері Оңтүстік Африкада түсірілді. Әр елге сәйкес келетін, киім-кешектері мен ұлттық ерекшеліктеріне сай келетін массовканы таңдауға күш салынды. Фильмнің бюджеті шектеулі болғандықтан, көптеген көріністер қарапайым элементтермен ғана жасалды. Бір көрініс толығымен 10 000 саз кірпіштен және солтүстік африкалық киімдегі массовкадан тұрды. Чехияда түсірілім кезінде Никкол реквизит емес, нағыз қаруды сатып алудың арзан екенін анықтады және 3000 Калашников сатып алды. Көпшілігі зиянмен сатылды, ал кейбіреулері айналымнан шығару үшін екіге бөлінді. Ол оларды сатып алудың қаншалықты оңай екеніне қызығушылық танысты. Никкол өндіріс барысында түрлі қару сатушылармен танысты, олар оған ұнады. Олардың кәсібіне қарамастан, жақсы сатушылар болуына байланысты екенін айтты. Фильмдегі бір сахнада елу T-72 танктері көрсетілді. Оларды сол елдегі бір дереккөз ұсынды және желтоқсанға дейін пайдалануға болатынын айтты, себебі олар Ливияға сату үшін қажет болды. Елдегі қару-жарақ жинақталып жатқанын көрсеткен спутниктік суреттерді NATO-ға хабарлау қажет болды. Тағы бір көрініс Юрийдің Антонов Ан-12 көліктік ұшағын басқарып жүргенін көрсетті. Ұшақты қару-жарақ сатушы ұсынды және ол өндіріс кезінде қару-жарақ тасымалдау үшін белсенді пайдаланылды.

Lord of War originated a couple of years before 2004 when Andrew Niccol, a New Zealand screenwriter, wrote the original script. An agent of the Creative Artists Agency eventually gave Philippe Rousselet, a French film producer, the script in 2004, summarizing it as a "Goodfellas in the world of arms dealing". Rousselet was impressed by the script but could not find an American studio that would take it on, as it was pitched to studios right before the beginning of the Iraq War, an 8 year armed conflict beginning with the United States' invasion of Iraq. As commented by Entertainment Weekly, studios were not eager to finance a film that drew "troubling conclusions" about the role of the American military providing weapons to dictators. An additional complication was that scenes in the script were written to occur in up to 13 different countries, requiring filming in varying locations. The film planned to make use of the United Kingdom tax fund Movision, but the expenses cap in Section 48 of the Finance Act of 2004 disqualified the film. South Africa provided financial incentives for filming, such as paying back 15% of all expenditures incurred within its borders. Production was primarily based in South Africa, the Czech Republic and New York City. Scenes in Ukraine were filmed in the Czech Republic, and scenes in Africa, the Caribbean, and Beirut were all filmed in South Africa. Effort was taken to have extras that looked appropriate for every country depicted, both in attire and ethnicity. Due to the film's low budget, many scenes were constructed with only basic elements. One scene consisted entirely of 10,000 clay bricks and an extra in North African garb. While filming in the Czech Republic, Niccol discovered it was cheaper to purchase real firearms rather than props, and so he purchased 3,000 Kalashnikovs. Most were sold back at a loss, though some were sawed in half to remove them from circulation. Niccol commented that he found it disturbing how easy it was to purchase them. Niccol met a variety of arms dealers during the production process, which he came to like. He attributed their likeability despite their profession to the fact that they were very good salesmen. A particular scene in the film featured a line of fifty T 72 tanks. These were provided by a source in the same country, and they told Niccol that he could use them until December, as they were needed back by then to sell to Libya. NATO had to be told about the tanks, as satellite imagery suggested a weapons build up in the country. Another sequence of scenes showed Yuri co piloting an Antonov An 12 transport plane. The plane was provided by an arms dealer, and it was actively being used for transporting firearms during the time of production.

Кассалық жинақ

Lord of War 2005 жылдың 16 қыркүйегінде кинотеатрларда көрсетілді. Lions Gate Films АҚШ-та дистрибуцияны, ал Arclight Films басқа елдерде дистрибуцияны жүзеге асырды. Фильм АҚШ және Канадада 24,1 миллион доллар, ал басқа елдерде 48,5 миллион доллар жинады, жалпы әлемдік кассасы 72,6 миллион долларға жетті. Фильмнің АҚШ және Канададағы кірісі 9,4 миллион доллар, Латын Америкасында 105 мың доллар, Еуропада 4,1 миллион доллар, ал Азия-Тынық мұхиты аймағында 1,1 миллион доллар құрады. Фильм АҚШ және Канададағы дебюттік аптаның кассалық жиынтығында Just Like Heaven және The Exorcism of Emily Rose фильмдерінен кейін үшінші орынға ие болды. Фильмнің бастапқы сахнасы, оқтадан жасалып, содан кейін мылтықтан атылатын оқтың көзқарасын бейнелейтін эпизод, сыншылар тарапынан мақтауға ие болды. The New Yorker журналынан Дэвид Денби бұл эпизодты Никольдің "зұлым әзілі" деп сипаттап, көрермендерді оны көруге мәжбүрлеу арқылы, олардың қару сатуға қатысқанын ұғындырғанын айтты. Film Journal Institute журналына жазған Гарри Хаун, фильмнің ашылу сахнасы сияқты тікелей және "бетке қарай" болғанын тілегенін жазды. Cinéaste журналынан Рахул Хамид "көрерменге әсерлі ашылу эпизоды әлемдегі зорлық-зомбылық біздің есігімізде басталып, біздің есігімізде аяқталады" деген ойды жеткізеді деді. Актер Кейдждің Юрий Орлов рөліндегі ойыны да жоғары бағаланды. The Washington Post газетінен Энн Хорнадей Кейджтің Юрий рөліне өте сәйкес келгенін айтып, "оны нақты адамға ұқсамайтын адамды бейнелеу үшін дұрыс масштаб пен өлшемдегі актер ретінде таңдады" деп жазды. Business Record [Des Moines] журналына жазған Стивен МакИнтайр Кейдждің экрандық бейнесінің бірнеше қысқа сөздер мен тапқыр диалогтардың жақсы үйлесімін ұсынғанын айтты. Sight & Sound журналынан Джеффри Макнаб Кейджтің Юрийді сомдауы, оның тартымды харизмасының арқасында көрермендердің қолдауына ие болатынын мәлімдеді. Кейбір сыншылар фильмнің негізгі тақырыбына қатысты сын айтып, оның мазмұны мен жеткізілімінің дұрыс теңгерілгендігіне күмән келтірді. New York Amsterdam News газетіне жазған Наташа Грант Кейдждің баяндауын аудиторияға қамқорлық танытуға себептер келтірмей, уағыздайтын сипатта сипаттап, фильмнің құжаттық фильм ретінде жақсырақ болатынын айтты. San Francisco Chronicle үшін жазған Мик ЛаСалл фильмді қару сатудың логистикалық аспектілеріне, мысалы, сатып алушыларды қалай табуға және тауарларды қайда сақтауға болатынына қатысты сұрақтарға жауап бермегені үшін сынады. Сыншылар Юрийдің кейіпкерін бейнелеуге де наразылық білдірді. ЛаСалл Юрийді мінсіз қару сатушы болуға арналған кейіпкердің бос қабығы деп сипаттап, кейіпкердің өзгеру нүктелері болғанына қарамастан, кейіпкер екі рет метафоралық құлдырауға ұшырайды, екіншісінің мағынасы шамалы екенін айтты.

Lord of War released theatrically on September 16, 2005. Lions Gate Films provided distribution in the United States while Arclight Films distributed in other territories. It grossed a total of $24.1 million in the United States and Canada, and $48.5 million in other territories, for a worldwide total of $72.6 million. The film grossed $9.4 million in the United States and Canada, $105 thousand in Latin America, $4.1 million in Europe, and $1.1 million in the Asian Pacific on there respective opening weekends. The film ranked number three in the opening weekend box office category behind Just Like Heaven and The Exorcism of Emily Rose in the United States and Canada. The opening scene of the film, showcasing the point of view of a bullet being made and eventually fired out of a rifle, was praised by critics. David Denby of The New Yorker characterized the sequence as "malicious wit" from Niccol, commenting that by forcing the audience to watch it, Niccol suggested that they were complicit in the sale of firearms. In a review by Harry Haun, writing for the Film Journal Institute, he wrote that he wished the film was as direct and "head on" as the opening sequence was. Rahul Hamid of Cinéaste stated that the "sensational opening effectively makes the same point that the film will explore that violence around the world begins and ends directly at our doorstep." Praise was also given to Cage's performance as Yuri Orlov. Ann Hornaday of The Washington Post stated that Cage was cast well for Yuri, writing that "he has the right scale and size to portray a man who isn't meant to resemble anyone real". Stephen McIntire, writing for Business Record [Des Moines], wrote that Cage's screen persona was a good balance of one liners and witty dialogue. Geoffry Macnab of Sight & Sound stated that Cage's interpretation of Yuri was someone audiences would root for due to his sleek charisma. Some publications criticized the focus of the film, questioning if the narrative and messaging were well balanced. In a review by the New York Amsterdam News, written by Natasha Grant, she characterized the narration by Cage as preachy without the audience being given a clear reason as to why they should care, stating the film may have been better as a documentary. Mick LaSalle, writing for the San Francisco Chronicle, criticized the film for failing to answer questions regarding the logistics of gun running that it introduces, such as how buyers are found or where merchandise is stored. Critics also took issue with the handling of Yuri's character. LaSalle wrote that Yuri is a shell of a character designed to be a perfect gundealer and that, despite the character having turning points, the character hits metaphorical rock bottom twice, with LaSalle writing that the second did not have much meaning.

Марапаттар

Фильм Ұлттық киносыншылар кеңесінен кино өндірісіндегі шеберлігі үшін арнайы аталым алды.

Тарихи ақиқат

Басылымдар Юрийдің бес қару сатушы қылмыскерден жасалғанын хабарлайды. 2015 жылы Ұлттық қауіпсіздік архиві Саркис Соханалианның, армян-ливандық қару сатушысы, Юрий кейіпкеріне шабыт бергенін мәлімдеді.

Жалғасы

"Соғыс иелері" атты "Соғыс иелері" фильмінің жалғасы 2023 жылдың күзінде түсірілімге кірісуге жоспарланған. Кейдж Юрий Орлов рөлінде қайта оралып, Русселетпен бірге фильмнің продюсері болады деп хабарланды. Билл Скарсгард атқарушы продюсер ретінде қатысып, кейіпкердің ұлын сомдайды. CAA Media Finance АҚШ және Канада бойынша құқықтарды басқарады, ал FilmNation Entertainment фильмнің басқа барлық елдердегі сатылымын ұсынады.