Адамдар арасындағы қатынастарды сипаттауға арналған семантикалық веб онтологиясы (FOAF)
FOAF
FOAF: адамдар арасындағы қарым-қатынастарды сипаттауға арналған семантикалық веб онтологиясы. Желілерді орталықтандырылмаған түрде құруға көмектеседі. RDF, OWL негізінде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Семантикалық веб онтологиясы адамдар арасындағы қарым-қатынастарды сипаттау үшін "достың досы"
Semantic Web ontology to describe relations between people
"friend of a friend"
FOAF (достың досының аббревиатурасы) – адамдарды, олардың қызметтерін және басқа адамдар мен нысандармен арадағы байланыстарын сипаттайтын машинамен оқылатын онтология. Кез келген адам өзін сипаттау үшін FOAF-ты пайдалана алады. FOAF әлеуметтік желілерді орталықтандырылған деректер базасының қажеті болмай сипаттауға мүмкіндік береді. FOAF – ресурстарды сипаттау тілі (RDF) және веб-онтология тілі (OWL) арқылы бейнеленген сөздік. Компьютерлер осы FOAF профильдерін пайдаланып, мысалы, Еуропада тұратын барлық адамдарды табуға не сіз бен сіздің досыңыз танитын барлық адамдардың тізімін жасауға болады. Бұл адамдар арасындағы қарым-қатынастарды анықтау арқылы іске асырылады. Әрбір профильде бірегей идентификатор болады (мысалы, адамның электрондық пошта мекенжайы, халықаралық телефон нөмірі, Facebook аккаунтының аты, Jabber ID немесе адамның жеке бетінің немесе веб-блогының URI), ол осы қарым-қатынастарды анықтауда қолданылады. FOAF сөздігін анықтап, кеңейтетін FOAF жобасы 2000 жылы Либби Миллер мен Дэн Брикли бастады. Оны алғашқы әлеуметтік семантикалық веб-қосымшасы деп санауға болады, себебі ол RDF технологиясын «әлеуметтік веб» мәселелерімен үйлестіреді. Тим Бернерс-Ли 2007 жылғы мақаласында семантикалық веб тұжырымын Гиганттық Жалпы Граф (GGG) ретінде қайта анықтады, онда қарым-қатынастар желілер мен құжаттардан асып түседі. Ол GGG-ні Интернет пен World Wide Web-пен бірдей деңгейде санайды, «Мен өзімнің желімімді FOAF файлында көрсетемін, және бұл революцияның бастауы» деп мәлімдейді.
FOAF (an acronym of friend of a friend) is a machine readable ontology describing persons, their activities and their relations to other people and objects. Anyone can use FOAF to describe themselves. FOAF allows groups of people to describe social networks without the need for a centralised database. FOAF is a descriptive vocabulary expressed using the Resource Description Framework (RDF) and the Web Ontology Language (OWL). Computers may use these FOAF profiles to find, for example, all people living in Europe, or to list all people both you and a friend of yours know. This is accomplished by defining relationships between people. Each profile has a unique identifier (such as the person's e mail addresses, international telephone number, Facebook account name, a Jabber ID, or a URI of the homepage or weblog of the person), which is used when defining these relationships. The FOAF project, which defines and extends the vocabulary of a FOAF profile, was started in 2000 by Libby Miller and Dan Brickley. It can be considered the first Social Semantic Web application, in that it combines RDF technology with 'social web' concerns. Tim Berners Lee, in a 2007 essay, redefined the semantic web concept into the Giant Global Graph (GGG), where relationships transcend networks and documents. He considers the GGG to be on equal ground with the Internet and the World Wide Web, stating that "I express my network in a FOAF file, and that is a start of the revolution."
WebID-і
FOAF – WebID спецификацияларының маңызды құрамдас бөліктерінің бірі, әсіресе WebID+TLS протоколы үшін, бұл бұрын FOAF+SSL деп белгілі болған.
FOAF is one of the key components of the WebID specifications, in particular for the WebID+TLS protocol, which was formerly known as FOAF+SSL.
Қатысу
Бұл салыстырмалы түрде қарапайым қолдану жағдайы және стандарт болғанымен, FOAF интернетте кеңінен қолданылмады. Мысалы, Live Journal және DeadJournal блог платформалары барлық пайдаланушылары үшін FOAF профильдерін қолдайды, ал My Opera қауымдастығы мүшелер мен топтар үшін FOAF профильдерін қолдады. Identi.ca, FriendFeed, WordPress және TypePad сервистерінде де FOAF қолдауы бар. Яндекс блог іздеу платформасы FOAF профильдік ақпараттары бойынша іздеуді жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Safari веб-браузерінің RSS қолдауы Safari 6 нұсқасында алынып тасталғанға дейін, сондай-ақ Firefox браузері үшін жасалған Semantic Radar плагинінде клиенттік жағынан FOAF қолдауы кеңінен таралған. Семантикалық MediaWiki, MediaWiki-дің семантикалық түсіндірмелер мен байланысты деректерді кеңейтуі, FOAF-ты қоса алғанда, сыртқы онтологияларға қасиеттерді бейімдеуді әдепкі бойынша қосылған күйінде қолдайды. Бағдарламалау тілдері мен контентті басқару жүйелері үшін FOAF профильдерін немесе FOAF+SSL авторизациясын қолдайтын модульдер мен плагиндер де бар.
Although it is a relatively simple use case and standard, FOAF has had limited adoption on the web. For example, the Live Journal and DeadJournal blogging sites support FOAF profiles for all their members, My Opera community supported FOAF profiles for members as well as groups. FOAF support is present on Identi. ca, FriendFeed, WordPress and TypePad services. Yandex blog search platform supports search over FOAF profile information. Prominent client side FOAF support was available in Safari web browser before RSS support was removed in Safari 6 and in the Semantic Radar plugin for Firefox browser. Semantic MediaWiki, the semantic annotation and linked data extension of MediaWiki supports mapping properties to external ontologies, including FOAF which is enabled by default. There are also modules or plugins to support FOAF profiles or FOAF+SSL authorization for programming languages, as well as for content management systems.