Кіріспе

көшпенді аңыз

SL C5, көбінесе Silver Arrow (Silverpilen) деп аталатын, Стокгольм метросында қолданылған метро вагонының түрі. Бұл 8 вагоннан тұратын бір ғана прототиптік модель болды және ешқашан боялмады, алюминийдің "күміс" түсін сақтап қалды. Ол қозғалыста сирек кездесетін және көбінесе түнгі уақытта жүретін, оған мистикалық сыртқы түс берді. Соның салдарынан, күміс түсті әуесқой пойызды көру туралы бірнеше қалалық аңыздар пайда болды, оны жай ғана күміс пойыз деп, сондай-ақ "Күміс жебе" деп те атады.

Өндірісі мен тарихы

Тек бір ғана C5 пойзы, сегіз вагондан тұратын, 1960 жылдардың ортасында сынақ үлгісі ретінде салынды. Жүздеген жасыл метро пойыздарының арасында C5 – боялмаған жалғыз пойыз болды, сондықтан күміс түсті болып қалды. Түсінен, пневматикалық аспасынан, ерекше қысылдаған мотор дыбысынан және сыртқы сырғанатын есіктерінен (соның нәтижесінде жолаушылар сыйымдылығы артқан) басқа, ол қызмет істеген кезеңдегі басқа метро пойыздарынан еш айырмашылығы болмады. Кейбір жолаушылар оның "шикі" боялмаған түрін ұнатпады. 1960 жылдардың ортасында өндіріске енгізілгеннен бастап 1996 жылға дейін Silverpilen кейде қосалқы пойыз ретінде пайдаланылды, әсіресе сағат түскісінен кейін. Пойыз Стокгольм метросының барлық желілерінде қосалқы ретінде қолданылды, бірақ көбінесе Қызыл және Жасыл желілерде. Жолаушыларды тасымалдаудан бұрын да, кейін де ол жолаушыларсыз, тоқтамай-ақ депоға баратын, бұл кейбір адамдарға қызық көрінді. Вагондардың ішінде әдеттегі жарнамалар болмады, ал қабырғаларда жартылай жойылған граффити іздері сақталған. Осы шалақы көрініс Silverpilen-нің "ерекше" репутациясын қалыптастырды. Пойыз 1993 жылы түсірілген "Sökarna" ("Ізденушілер") фильмінде пайдаланылды, ол Стокгольмде өтті. Фильмде неонацистік көзқарасты ұстанушылардың Кунгстрадгарден метро станциясына жақындағанда Silverpilen-дегі иммигранттарды ұрғатыны көрсетілген. Кейін неонацистер екі адамды рельстің үстіне итеріп жіберіп, олар пойыздың астында қалып қайтыс болады, ал пойыз жүргізушісі оларды тоқтатуға үлкірмейді.

Қалалық аңыздар

C5 пойызын қала тұрғындары сирек көретін, себебі ол көбінесе түнгі уақытта қатынайтын. Күміс түсті C5 пойызының түнде ашық аспан астындағы метро станциясына келіп тұрғанын көргендер, швед метро жүйесінде түнде саяхаттайтын күміс түсті әуесқой пойыз туралы қалалық аңыздарды таратуға асықты. Адамдар көк түсті метро пойыздарына үйренген және күміс түсті пойыздың келуіне таңғалып, әсіресе егер олар өмір бойы Стокгольмде тұрып, боялмаған пойыздың бар екенін білмесе. Егер жолаушы шаршаған немесе мас болса, қиялы оны алып кеткен болуы мүмкін. 1980 жылдары кеңінен таралған оқиғаларды белгілі швед фольклорисі Бенгт аф Клинтберг қайта айтты, ал кейіннен 1997 жылдың 10 желтоқсанындағы «Det spökar» телесериалында көрсетілді; бұл телесериал нақты әуесқой оқиғалар мен қорқынышты үйлерге арналған. Бұл қалалық аңыздың әртүрлі нұсқалары бар. Кейбіреулер әуесқой пойызды метро қызметкерлері тастап кеткен туннельдерде ғана көруге болатынын айтады. Басқалары түн ортасынан кейін стансалардың қасынан жоғары жылдамдықпен өтіп бара жатқанда оны кез келген адам көре алады дейді. Тіпті кейбіреулер Silverpilen кейде жолаушыларды алу үшін тоқтап, олар кейін мәңгілікке жоғалып кетеді немесе отырғаннан кейін апталар, айлар немесе тіпті жылдар өткен соң қайта пайда болады деп мәлімдейді. Пойыздың іші бос немесе бір немесе бірнеше әуесқой жолаушы бар деп сипатталады. Кейбір оқиғалар әуесқой пойысты 11-ші бағыттағы, көк желідегі тасталған Кимлинг метро станциясымен байланыстырады. Кимлинг станциясы да әуесқой станция репутациясына ие, адамдар «Бара де döda stiger av i Kymlinge» («Кимлингте тек өлілер түседі») дейді. Кейбіреулер оның шығу жолы жоқ стансада тоқтайтынын айтады. Кимлинг станциясы көк метро желілерін салу кезінде жартылай салынған, жақын маңдағы тұрғын үй ауданының құрылысын күтіп, бірақ Сандбиберг қаласының қосалқы ауданы жасыл кеңістікті бұзады деп шешіп, онда ештеңе салынбады.