Кіріспе

Cray T3E – 1995 жылдың қараша айының соңында Cray Research компаниясы ұсынған екінші буын, массивті параллельді суперкомпьютер архитектурасы. Алғашқы T3E 1996 жылы Питтсбург суперкомпьютерлік орталығына орнатылды. Бұрынғы Cray T3D сияқты, ол 3D топологиялық өзара байланыс желісін қолданатын, толыққанды таратылған жад машинасы болды. T3E бастапқыда DEC Alpha 21164 (EV5) микропроцессорын пайдаланды және 8-ден 2176 өңдеу элементіне (PE) дейін кеңейтуге арналған. Әр PE-де 64 МБ-тан 2 ГБ-қа дейін DRAM және әр бағытта 480 МБ/с өткізу қабілеті бар 6 жолды өзара байланыс маршрутизаторы болды. Көптеген басқа MPP жүйелерінен, соның ішінде T3D-ден айырмашылығы, T3E толыққанды дербес жұмыс істеді және желілік, дискілік және таспалық I/O үшін торусқа интеграцияланған GigaRing I/O кірістірілген жүйесімен UNICOS/mk таратылған операциялық жүйесін қолданды. Алғашқы T3E (кейіннен T3E 600 деп аталды) 300 МГц процессор жиілігіне ие болды. Кейінгі нұсқалар, жылдам 21164A (EV56) процессорын пайдалана отырып, T3E 900 (450 МГц), T3E 1200 (600 МГц), T3E 1200E (жад пен өзара байланыстың жақсартылған өнімділігімен) және T3E 1350 (675 МГц) құрады. T3E ауамен салқындатылатын (AC) және сұйықпен салқындатылатын (LC) конфигурацияларда қол жетімді болды. AC жүйелері 16-дан 128 пайдаланушы PE, ал LC жүйелері 64-тен 2048 пайдаланушы PE-мен жабдықталды. 1480 процессорлы T3E 1200 1998 жылы есептеу ғылымы қолданбасын іске қосып, 1 терафлоптан астам өнімділікке жеткен алғашқы суперкомпьютер атанды. 1996 жылдың ақпан айында Cray Research компаниясын Silicon Graphics сатып алғаннан кейін, жаңа Alpha негізделген жүйелерді әзірлеу тоқтатылды. Silicon Graphics T3E-ге 900, 1200 және 1200E жаңартуларын ұсынса да, ұзақ мерзімді перспективада Cray T3E пайдаланушыларын 2000 жылы ұсынылған MIPS негізделген, таратылған ортақ жадты компьютер Origin 3000-ға көшіруді жоспарлады. Алайда, T3E өндірісі SGI сол жылы Cray бизнесін сатқаннан кейін де жалғасты.