Кіріспе

Американдық футболшы және хабар таратушы (1962 жылы туған)

Вай Сикахема (1962 жылғы 29 тамызда туған) – тоңғалық хабар таратушы және бұрынғы кәсіби американдық футболшы. Ұлттық футбол лигасында (NFL) шабуылшы және қайтарушы ретінде ойнады. 2021 жылғы сәуірден бастап Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) жетпіс адамы болып қызмет етеді. Сикахема Аризона штатындағы орта мектеп командасын 1979 жылғы штат чемпионатына жетектеді. Ол Бригам Янг Университетінің (BYU) «Кугарс» командасы үшін колледж футболында ойнады және 1986 жылғы NFL драфтының оныншы турында «Сент-Луис Кардиналс» (кейін «Феникс Кардиналс») командасы таңдады. 1993 жылғы маусым аяқталғаннан кейін зейнеткерлікке шыққанға дейін «Грин-Бэй Пэккерс» және «Филадельфия Иглз» командаларында да ойнады. NFL-де ойнаған алғашқы тоңғалық, ол 1986 жылдан 1993 жылға дейін сегіз маусым ойнады. NFL-ден зейнеткерлікке шыққаннан кейін 1994 жылдан 2020 жылға дейін Филадельфиядағы NBC 10 телеарнасының спорт директоры болып жұмыс істеді.

Ерте өмір

Сикахема Тонганың астанасы Нукуалофада дүниеге келген. 1967 жылы, ол 5 жаста болғанда, отбасы үлкен қаржылық шығындарға барабар Жаңа Зеландияға барып, Жаңа Зеландия ғибадатханасында мөрлену рәсімін өткізді, бұл LDS шіркеуіндегі қасиетті амал. Олар үш ай Жаңа Зеландияда тұрды, содан кейін әкесі қой жуып жеткілікті ақша тапқаннан кейін Тонгаға қайтып келді. Кейін ата-анасы Гавайидегі Шіркеу колледжіне (қазіргі Бригам Янг университеті–Гавайи) оқуға кетіп, Сикахема мен оның бауырларын Тонгадағы туыстарымен қалдырды. Полинезия мәдени орталығында бір жыл жұмыс істегеннен кейін олар Сикахеманы өздеріне алып келуге жеткілікті ақша жинады. Соңынан оның отбасы АҚШ-тың Аризона штатына көшіп, Финикстің маңындағы Меса қаласына қоныстанды. Олар осы жерде заңды түрде тұру құқығын алып, ақырында қалған бауырларын да өздерімен бірге әкеле алды. Сикахема Меса орта мектебінде оқып, футболмен айналысты. Ойыншы ретінде ол екі рет штаттағы үздіктердің қатарына ілікті және командасын 1979 жылғы жоғары мектептер арасындағы штат чемпионатына жеткізді. Оқуын аяқтаған жылдың соңында (1985) ол мансабындағы ең көп пант қайтарып алу (153) бойынша NCAA рекордын жасады. Сол маусымда "Вашингтон Пост" Сикахеманы "жеңіліссіз төртінші орындағы Air Force командасын күтпеген жерден жеңу үшін BYU-дың үмітін бір қолмен көтеріп, ойын барысын өзгерте білген" деп сипаттады.

Кәсіби мансап

Сикахема 1986 жылғы НФЛ драфтында Сент-Луис Кардиналс командасының оныншы раундында таңдалып, НФЛ-де ойнаған алғашқы тонгалық атанды. Ол Сент-Луис/Феникс Кардиналс, Грин-Бэй Пэккерс және Филадельфия Иглз сияқты бірнеше команданың ерекше командасының құрамында өзгеше көзге түсті. 1986 жылдан 1994 жылға дейінгі сегіз маусымда өткізген 118 ойында ол барлығы 527 рет допты қайтарып, 8102 ярдқа жете алды. Сикахема екі рет (1986 және 1987 жылдары) Про Боулға қатысты. 1992 жылы «Гигантс» стадионында «Нью-Йорк Гиантс» командасына қарсы өткен ойында 87 ярдтық пунтты қайтарып гол соққаннан кейін ол «қақпа тіреуін ұру» атты әйгілі трюкын ойлап тапты.

Телерадио мансабы

1994 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін Сикахема Филадельфиядағы CBS-ке тиесілі WCAU телеарнасына сенбі-жексенбі күндері спорт жаңалықтарын жеткізуге шақырылды. Арна NBC-ге сатылғаннан кейін де жұмысын жалғастырған Сикахема кейіннен апта ішінде жұмыс істеді, таңертеңгі жаңалықтарды жүргізуші және арнаның спорт директоры болды. Ол 2020 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін 26 жыл жұмыс істеді. 2010 жылдың наурызында Сикахема Филадельфиялық Inquirer газетінің спорт жазушысы Джон Гонсалеспен бірге Филадельфияның WPEN FM 97.5 радиостанциясындағы «Ерте түскі шоудың» жүргізушісі болды. Сикахема 2013 жылдың 22 қарашасында Филадельфияның Эфирлік пионерлердің Атақ залына енгізілді. Сонымен қатар, Сикахема Deseret News газетіне спорттан гөрі дінге қатысты мақалалар жазды.

Жеке өмір

Сикахема – Аризона Кардиналс командасының қорғаушысы болған тонгалық NFL ойыншысы Дьюс Лутуидің үлкен туысы. 2008 жылдың мамыр айында Сикахема бұрынғы бейсболшы Хосе Кансеконың төбелес шақыруын қабылдады. Кансеко кунг-фу, таэквондодан қара белбеу алғанын және муай-тайда тәжірибесі бар екенін мәлімдеді, ал кәсіби боксшы болуды армандаған Сикахема жас кезінде 80 әуесқой жекпе-жегіне қатысқан. Кансекомен болған жекпе-жек 2008 жылдың 12 шілдесінде Атлантик-Ситидегі Берни Роббинс стадионында өтті және «Жағалаудағы соғыс» деп аталды. Сикахема бірінші раундта нокаутпен жеңіске жетіп, 5000 доллар сыйлықты Филадельфия полициясының қаза тапқан офицері, сержант Стивен Лицбинскийдің отбасына сыйлады. Сикахема – ЛДС шіркеуінің мүшесі. Ол әйелі, бұрынғы Кила Хедер және төрт баласымен бірге Нью-Джерси штатының Маунт-Лорел қаласында тұрады. Сикахема LDS шіркеуінде бір жыл бойы аймақтық жетпіс ретінде қызмет етті, кейіннен 2021 жылғы сәуірдегі шіркеудің жалпы конференциясында жалпы билік жетпісі ретінде бекітілді. Бұрын ол 2014 жылдан 2019 жылға дейін тіреуіш президенті болып қызмет еткен, содан кейін аймақтық жетпіс ретінде шақырылды. Одан бұрын ол Черри-Хилл діни бірлестігінің епископы және кеңесшісі болып жұмыс істеген. Ол Филадельфия Пенсильвания ғибадатханасының құрылысына қалалық келісім беруге байланысты келіссөздерде маңызды рөл атқарды, өйткені ол қала әкімі Майкл Наттердың жақын досы болды.