Кіріспе

Екі металл бөлігін қосу үшін қосылатын металл. Металл өңдеуде, толтырғыш металл – дәнекерлеу, қыздыру немесе лездеу арқылы қосылыс жасау кезінде пайдаланылатын металл.

Тіркемелеу

Дәнекерлеу және қосымша дәнекерлеу процестері негізгі металл бөлшектері арасындағы қосылысты жасау үшін қосымша металлдың буынға қосылуына негізделеді. Жұмсақ дәнекерлеуде жұмыс дайындамасынан төмен температурада еритін қосымша металл қолданылады, көбінесе қорғасын-қалайы қорытпасы. Қосымша дәнекерлеу және қатты дәнекерлеуде негізгі металл температурасына жақын температурада еритін, және негізгі металлмен эвтектикалық қорытпа құрастыруға болатын жоғары температуралы қосымша металл қолданылады. Қосымша қорытпалардың еріу температурасы негізгі металлдан төмен болғандықтан, жиынтықтың бәрін бірдей ерітпей, оны температураға дейін жеткізу арқылы қосылысты жасауға болады. Әдетте зергерлік бұйымдар жасау немесе тікелей бумен жұмыс істейтін қазандықтар құрастыру үшін күрделі қосылыстар кезең-кезеңмен жасалуы мүмкін, осы ретпен еріу температурасы біртіндеп төмендейтін қосымша металдар қолданылады. Осылайша, алғашқы қосылыстар кейінгі температураға дейін қыздырылғанда бұзылмайды.

Дәнекерлеу

Дәнекерлеу процестері негізгі металдың балқу температурасының маңында жүзеге асырылады және негізгі металдың өзінің балқуын бастауын қажет етеді. Олар көбінесе кішкентай жалыннан шығатын жылудың дәл таралуын талап етеді, себебі жұмыс дайындамасын толығымен балқытудан аулақ болу үшін, максималды жылуды шектеуге емес, кеңістікте жылу таралуын бақылау арқылы осыған қол жеткізіледі. Егер қосымша металл қолданылса, ол негізгі металға ұқсас құралымды және балқу температурасын ұстануы тиіс. Барлық дәнекерлеу процестеріне қосымша металл қажет емес. Автогенді дәнекерлеу процестерінде тек қолданыстағы негізгі металдың бір бөлігін балқыту жеткілікті, егер дәнекерлеуден бұрын біріктірілетін жерлер механикалық түрде жақын орналасқан болса. Қорғасынмен немесе балғамен дәнекерлеуде ыстық біріктіруді жабу және оның температурасын жергілікті түрде арттыру үшін соққы жасау қолданылады. Газбен дәнекерлеудің көптеген процестері, мысалы, қорғасынды жағу, әдетте автогенді болып табылады, ал егер біріктірілетін жерде кеңістік болса, сол металдан жасалған жеке сымды қосымша металл ретінде пайдалануға болады. Кейбір металдар, мысалы, қорғасын немесе Birmabright алюминий қорытпасы, қосымша металл ретінде сол металдың қалдық жолақтарын пайдаланады. Болаттар көбінесе осы мақсат үшін арнайы жасалған қорытпамен дәнекерленеді. Сақтау кезінде тозаңдануды болдырмау үшін бұл сымдар көбінесе жезбен қапталады. Электр доғасымен дәнекерлеуде қосымша металл таяқшасының негізгі мақсаты – жұмыс дайындамасында жылу тудыратын, тұтынылатын электрод ретінде қолданылуы. Осы электродтан шығатын электр разряды электродты де, негізгі металды да балқытатын жылуды қамтамасыз етеді. TIG дәнекерлеуі – электрлік дәнекерлеу процесі, ол жылу беру үшін тұтылмайтын вольфрамды электродты пайдаланады, ал қосымша металл таяқшасы қолмен қосылады. Бұл процесс газбен дәнекерлеуге ұқсас, бірақ жылу көзі басқа.

Қатты бет

Толықтырғыш металдың ерекше қолданылуы – қасақана басқа металлдың жабылуы қажет болғанда. Мұндай жағдай көбінесе қазба құралдарын немесе экскаватор қазығыш тістерін қатты жабынмен жабу үшін қолданылады. Жұмсақ болат құралдардың тозу беттеріне қатты, бірақ қымбат және кейде сынғыш болатын беттік қорытпа жабылады. Толықтырғыш металдардың төрт түрі бар: қапталған электродтар, қабықсыз электрод сымы немесе таяқшасы, түтікшелі электрод сымы және дәнекерлеу ағындары. Кейде тұтынылмастан дәнекерленетін электродтар да қолданылады, бірақ олар дәнекерлеу процесінде тозбайтындықтан, әдетте олар ескерілмейді.

Қапталған электродтар

Қапталған электродтар қорғалған металл доғалы дәнекерлеуде кеңінен қолданылады және осы әдістің көп таралуына ықпал ететін маңызды фактор болып табылады.

Электродтың жалаңаш сымдары

Газ металл доғалы дәнекерлеуде жалаңаш электрод сымдары, ал газ вольфрам доғалы дәнекерлеуде жалаңаш электрод таяқшалары қолданылады.

Электродтың түтік сымдары

Құбырлы электрод сымы флюс-орталық доғалы дәнекерлеуде пайдаланылады.

Дәнекерлеу ағыны

Дәнекерлеу ағындары су астындағы қабатта дәнекерлеуде қолданылады.