Кіріспе

Батыс Берлиндегі саяси партия

Батыс Берлиндегі Социалистік бірлік партиясы (Sozialistische Einheitspartei Westberlins, SEW) – Батыс Берлиндегі коммунистік партия болды. Партия 1962 жылғы 24 қарашада Германия Социалистік Бірлік партиясының (SED) Батыс Берлиндегі жергілікті ұйымы негізгі партиядан бөлінген кезде құрылды. 1969 жылға дейін партия Германияның Социалистік бірлік партиясы – Батыс Берлин (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands – Westberlin) деп аталды. Герхард Данелиус 1978 жылға дейін партия төрағасы болды. Көп жағдайда партия ресми түрде жеке саяси партияға айналғаннан кейін де SED-тің бөлімшесі ретінде жұмыс істей берді. Басшылық қызметкерлер ГДР-ге барып, SED билігімен, әсіресе Батыстағы ұйымдармен байланыс орнатуға жауапты Шығыс Германияның билік партиясының «Батыс бөлімі» (Westabteilung)мен үнемі байланыста болды. Партияның «Die Wahrheit» («Ақиқат») газеті 1968 жылы 8500 оқырманға таралды, ал 1980-жылдардың соңына қарай бұл көрсеткіш 4500-ге дейін төмендеді. Дегенмен, 1989 жылы газеттің таралымы 15000 болды, оның тек шамамен 4000 данасы Батыс Берлинде сатылды, ал қалған бөлігі социалистік елдерге тегін таратылды. Газетке Шығыс Германия үкіметі көп қаржы бөлгендіктен, газеттің саясатын шығыс неміс билігі анықтады. Партияның SED-ге бағыныстылығы соншалықты күшті болды, оның сайлау манифесті партия басқармасымен ресми түрде қабылданғаннан кейін де Эрих Хонеккерге қайта қарау үшін ұсынылды, ол бұрын келісілген және бекітілген нұсқаға бірнеше түзетулер енгізді. Алайда, SED қызметкерлерінің құжаттары 1970-ші жылдары, SEW-ге Данелиус басшылық еткен кезде, олардың Германия Коммунистік партиясымен (DKP) ынтымақтастығын SEW-ке қарағанда жақын деп санайтынын көрсетеді. Данелиус қайтыс болғаннан кейін және оның орнына 1978 жылы Хорст Шмитт келгеннен кейін, жаңа басшы партияны SED-ке одан да жақын етті. Партия демократиялық централизм қағидалары бойынша жұмыс істеді, яғни наразы мүшелер партия ішінде өз пікірлерін білдіруге мүмкіндік таппады және олар үнемі партиядан шығарылды. 1980 жылы еврокоммунистік және баламашыл солшыл көзқарастарды қолдайтын топ пайда болды (олар шығарған газетінің атымен «Klarheit» фракциясы деп аталды), бірақ басшылық партия ішіндегі наразылықты жоюға қол жеткізді. Партия басшысы Шмитт басшыларға «30 немесе 35 қарақшыны партиядан шығару – тазалаудың қажетті процесі» деп түсіндірді. Горбачевтің Кеңес Одағында билікке келуі және одан туындаған реформалық саясат – «перестройка» мен «гласность» неміс марксистік-лениндік ұйымдарына әсер етті. SEW-де, бір жағынан Горбачевтің саясатын Еуропадағы солшыл қозғалыстарды жандандыру мүмкіндігі ретінде бағалаған либералды мүшелер мен, екінші жағынан, Шығыс Германиядағы ұстаздары сияқты КСРО-дағы реформаларды елемеуді таңдаған басшылық арасында ажырым пайда болды. Германияның қайта бірігу кезінде SEW алғаш рет «Социалистік бастама» (Sozialistische Initiative) деп аталды, содан кейін 1991 жылы таратылды. Саясатқа қалуды қалаған белсенділердің көпшілігі Демократиялық социализм партиясына қосылды. SEW жастар ұйымы Карл Либкнехттің Социалистік жастар лигасы деп аталды.

Батыс Берлиннің Abgeordnetenhaus (Көкілдер палатасы) сайлауының нәтижелері

1954 – 41,375 (2,7%, СЭД ретінде)
1958 – 31,572 (2,0%, СЭД ретінде)
1963 – 20,929 (1,4%)
1967 – 29,925 (2,0%)
1971 – 33,845 (2,3%)
1975 – 25,105 (1,8%)
1979 – 13,744 (1,1%)
1981 – 8,176 (0,6%)
1985 – 7,731 (0,6%)
1989 – 6,875 (0,6%)