Кіріспе
Шотланд футболшысы (1976 жылы туған)
Пол Хартли (19 қазан 1976 жылы туған) – шотландтық кәсіби футбол менеджері және бұрынғы ойыншы, жартылай қорғаушы. Қазіргі кезде ол Шотландияның бірінші лигасының «Коув Рейнджерс» клубының бас бапкері. Ойыншы ретінде Хартли «Хертс» және «Селтик» командаларымен бірнеше жүлде жеңіп алды, сондай-ақ Шотландия ұлттық құрамасы сапында 25 матч өткізді. Мансабында «Хэмилтон Академикал», «Миллуолл», «Райт Роверс», «Гиберниан», «Гринок Мортон», «Сент-Джонстон», «Бристоль Сити» және «Абердин» клубтарында да ойнады. Бапкерлік қызметінде «Алоа Атлетик» клубын екі рет қатарынан жоғары дивизионға көтерді. Содан кейін «Данди» клубына басшылық етіп, 2014 жылы олардың Шотландияның жоғары лигасына өтуіне көмектесті. Хартли 2017 жылдың наурыз айында «Данди» клубынан босатылды. Осыдан кейін «Фолкерк» клубының бас бапкері болып тағайындалды, бірақ бір жылдан кейін қызметтен кетті. Хартли 2019 жылдың шілдесінде «Коув Рейнджерс» клубына қосылды және «Хартлпул Юнайтед» клубына ауысуға дейін оларды екі рет жоғары дивизионға көтерді. «Хартлпул Юнайтед» клубындағы уақыты қысқа болды. Үш айдың ішінде 17 ойыншыны трансферлегеніне қарамастан, ол маусымның алғашқы тоғыз матчында жеңіске жете алмады және клуб турнир кестесінде 23-орында қалды.
Ерте мансап
Хартли Оңтүстік Ланаркширдегі Гамильтон қаласында дүниеге келген. Бір жылдан кейін Хартли Шотландияға қайтып оралды және 150 000 фунтқа «Рейт Роверс» клубына қосылды, ал 1998 жылы «Гибернианға» ауысты. Ол 1998–99 маусымында клубтың Бірінші дивизионды жеңіп алуына көмектесті. 1999–2000 маусымында ол қысқа мерзімге «Гринок Мортонға» жалға берілді.
Сент-Джонстон
Сент-Джонстонның бас жаттықтырушысы Сэнди Кларк, бұрын Хартлиді Гамильтон клубында жаттықтырған, 2000 жылы Хартлиге 200 000 фунт стерлинг сомасында қол қойды. 2001 жылы Кларктің орнын баскан Билли Старк 2001–02 маусымында Хартлиді орталық шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде пайдалана бастады. Бұл оның бұрынғы оң қанаттағы позициясынан ауысуы, өнер көрсетуінде айтарлықтай жақсарумен бірге болды, бірақ бұл Сент-Джонстонның Бірінші дивизионға түсуін тоқтатуға жеткіліксіз болды. Хартлидің жеке сәттілігі жалғасты, ол 2003 жылы SPFA Бірінші дивизионның жылдың үздік ойыншысы сыйлығына ие болды, бірақ оның командасы 2003 жылы SPL-ге қайта орала алмады.
Жүректер
2003 жылы жазда "Сент-Джонстоун" клубымен келісімшарты аяқталған соң, Хартли "Хартс" клубымен тегін трансфер бойынша келісімшарт жасасты. Ол "Хартс" клубының 2003-04 жылғы Премьер-лигада үшінші орынға шығуына көмектесті және одан кейінгі УЕФА Кубогында маңызды рөл атқарды. 2005 жылдың қаңтар айында "Селтик" Хартлиді сатып алуға тырысты, бірақ олардың 300 000 фунт стерлингтік ұсынысы "Хартс" клубының бағалауынан әлдеқайда төмен деп танылды және қабылданбады. Содан кейін Хартли "Хартс" клубымен жаңа, жақсартылған келісімшартқа қол қойды. 2006 жылғы Шотландия кубогының жартылай финалында Хартли өміріндегі алғашқы хет-трик жасап, қарсыласы "Хиберниан" қақпасына үш гол соқты. Оның алаңнан қуылғанына қарамастан, "Хартс" клубы 2006 жылғы Шотландия кубогының финалында екінші дивизиондағы "Гретна" командасын пенальтилер сериясында жеңді. Хартли 2005-06 жылғы маусымда SPL-дің үздік ойыншысы деп танылды. Сондай-ақ, ол сол маусымда Шотландия Футбол Журналистерінің сыйлығына және 2004-05 жылғы SPFA ойыншыларының сыйлығына ие болды. 2007 жылдың қаңтар айындағы трансферлік терезеде Хартли "Рейнджерс" және Премьер-лига клубы "Астон Вилла" клубтарымен байланысты болды. "Хартс" клубының бас жаттықтырушысы Валдас Иванаускас бастапқыда кез келген трансферлік ұсыныстарды қабылдамайтынын мәлімдеді. Алайда, 26 қаңтарда "Хартс" клубы мен Иванаускас өздерінің ең бағалы ойыншыларын сату туралы шешім қабылдағандарын мойындады; Хартли мен Крейг Гордон екеуі де сол демалыс күні "Рейнджерс" клубына қарсы матчтан шығарылды.
Кельттік
2007 жылдың қаңтар айында Хартли 1,1 миллион фунтқа "Селтик" клубымен екі жарым жылдық келісімшартқа қол қойды, сонымен қатар бір жылға ұзарту опциясы болды. 2007 жылдың 15 тамызында Чемпиондар лигасының 3-ші іріктеу турында Ресей Премьер лигасының "Спартак" клубына қарсы өткен ойында ол клуб сапындағы алғашқы голын соқты. Гордон Страхан Хартлиді, ол бұрын "Хертс" клубында шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнаған, көбінесе қорғаныс шебінде пайдаланды. Барри Робсонмен орталық алаңда ойнаған Хартли "Селтикке" қатарынан үшінші лига титулын жеңіп беруге көмектесті. Хартли 2008-09 маусымында "Селтик" сапында аз ойынға түсті және 2009 жылдың 1 шілдесінде жаңа бас жаттықтырушы Тони Моубрей оны босатып жіберді.
Бристоль қаласы
Селтиктен босатылғаннан кейін Хартли Бристоль Сити клубына қосылды. Хартли клуб сапындағы алғашқы ойынын голландиялық "Аякс" командасына қарсы өткізді, ал ресми ойынында "Престон Норт Энд" командасымен 2:2 есебімен тең түскен кезде гол соқты. Шотландияға қайта оралуға ниетті екенін айтқаннан кейін, Хартли 2010 жылдың шілдесінде клуб тарапынан тегін трансферге жіберілді. Ол бұрынғы "Хартс" клубына қайта оралуға жақын болды, бірақ ол алғашқы өтеуі кезінде көпшілік акционері Владимир Романовқа қатысты сынды жоққа шығарудан бас тартқандықтан, клубтың қызығушылығы азайды.
Абердин
Хартли 2010 жылдың 28 шілдесінде «Абердин» клубымен келісімшарт жасасты және сол күні жаңа клуб капитаны болып тағайындалды. «Абердин» сапындағы лигалық дебютінде Хартли «Гамильтонға» қарсы 4:0 есебімен жеңіске жетіп, пенальтиден хет-трик жасады. Шотландияның жоғары дивизионында ойыншының пенальтиден хет-трик жасауы 1973 жылғы қыркүйекте «Хартс» клубының «Мортонға» қарсы ойынындағы Дональд Фордтан бері алғашқы рет болды. Хартли 2010 жылдың 23 қазанында «Гибернианға» қарсы 4:2 есебімен жеңіске жеткен кезде тағы бір пенальти соқты. Үш күннен кейін Хартли Лига кубогында «Фолкеркке» қарсы 2:1 есебімен жеңіске жетіп, «Абердиннің» екі голын да соқты. Осылайша Хартли «Абердин» үшін сегіз гол соғып, оның жетісі пенальтиден енді.
Халықаралық мансап
Хартлидің халықаралық футболдағы алғашқы тәжірибесі кәсіби мансабының басында, оны менеджер Крейг Браун 1996 жылғы Еуропа чемпионатына дайындық құрамасына шақырды. 2004 жылдың желтоқсанында «Хартс» клубындағы өнерінің нәтижесінде ол Шотландияның «B» құрамасы сапында Германияның «B» құрамасына қарсы Мангеймдегі матчта өнер көрсетті. Алғашқы толыққанды Шотландия құрамасы сапындағы ойынын ол келесі 26 наурызда Сан-Сиро стадионында Италияға қарсы өткізді. Хартли халықаралық аренадағы жалғыз голын 2005 жылдың 12 қазанында Словенияға қарсы өткен матчта соқты, бұл матч 3:0 есебімен аяқталды.
Аллоа Атлетик
Хартли 2011 жылғы 17 мамырда «Алоа Атлетик» клубының бас бапкері болып тағайындалды. Мақсаты – бұрынғы маусымда құлдыраған «Алоаны» екінші дивизионға қайтару болатын. Ол команданы жаңадан құруға мәжбүр болды, себебі барлық ойыншының келісімшарты аяқталған еді; жаңа келісімшарт тек үшеуіне ұсынылды және оның тек біреуі қабылданды. Хартли толық құрамды жинап, «Алоа» 2012 жылғы 7 сәуірде чемпион атанды. 2013 жылғы мамыр айында Шотландияның бірінші дивизионының плей-офф кезеңінде команданы жеңіске жеткізіп, «Данфермлин Атлетик» клубын төменгі лигаға жіберді. 2014 жылғы 18 қаңтарда «Думбартонға» 5:1 есебімен жеңілгеннен кейін ол отставкаға кетті.
Дунди
Хартли 2014 жылдың 5 ақпанында Джон Браунның орнына «Данди» клубының бас жаттықтырысы болып тағайындалды. Ол «Дандиді» маусымның соңғы турында Шотландия чемпионатының жеңімпазы етіп, Шотландия Премьер-лигасына жолдама алды. «Данди» маусымның алғашқы 8 ойынында жеңіліске ұшырамады, оның ішінде «Селтикпен» 1:1 есебімен тең түсті. Содан кейін Хартли «Кардифф Сити» клубын басқару ұсынысынан бас тартты. «Данди» Премьер-лигада алтыншы орынды, ал келесі маусымда сегізінші орынды иеленді. 2018–19 маусымын нашар бастағаннан кейін Хартли 2018 жылдың 27 тамызында «Фолкерк» клубынан кетіп қалды.
Ков Рейнджерлер
Хартли 2019 жылдың шілдесінде жаңадан Шотландияның екінші лигасына көтерілген «Ков Рейнджерс» клубының бас жаттықтырылушысы болды, ол Джон Шеранды алмастырды. Бірінші маусымда клубты бірден жоғары дивизионға көтеріп, екінші маусымда Бірінші лиганың плей-офф кезеңіне жеткізгеннен кейін, ол 2021–22 маусымында «Ков» клубын тағы бір жоғарылатуға жетектеді. Нәтижесінде клуб Бірінші лиганың чемпионы атанып, Шотландия чемпионатында ойнау құқығын алды.
Хартлпул Юнайтед
2022 жылдың 3 маусымында Хартли «Ков» командасынан келіп, «Хартлпул Юнайтед» (EFL League Two) клубының бас жаттықтырушысы қызметін атқара бастады. Жазғы трансферлік кезеңде Хартли команда құрамын жаңартқанда 16 жаңа ойыншыны трансферледі. Оның бас жаттықтырушы ретіндегі алғашқы ойыны 30 шілдеде «Уолсоллға» қарсы өткізіліп, 4:0 есебімен жеңіліспен аяқталды. 30 тамызда ол бәсекелі ойында сегізінші рет жеңіске жетті, «Харрогейт Таун» командасын «EFL Trophy» турнирінің топтық кезеңінде 2:0 есебімен ұтты. 2022 жылдың 18 қыркүйегінде «Саттон Юнайтед» командасынан 2:0 есебімен жеңілгеннен кейін Хартли маусымды нашар бастағандықтан «Хартлпул» клубынан босатылды. Ол кеткен кезде клуб турнир кестесінде 23-орында тұрды. «Хартлпул» командасы алғашқы тоғыз лига ойынының ешқайсысында жеңіске жете алмады.
Ков Рейнджерс-ке қайта оралу
2023 жылдың 5 қаңтарында Хартли «Коув Рейнджерс» клубына оралды, Джим МакИнтайрдың қызметін басып, клубпен 2026 жылдың маусымына дейін келісімшарт жасасты. Ол лауазымға қайтқанда, турнир кестесінде соңғы орындағы «Гамильтоннан» 10 ұпайға көш ілгері болғанына қарамастан, «Коув Рейнджерс» Шотландия чемпионатынан төмендеп кетті. Осылайша, Хартли 2022/23 маусымында «Хартлпул Юнайтед» және «Коув Рейнджерс» командаларымен екі рет құлдырауға қатысты.