Кіріспе

Бауырластық ұйымының басқару органы Grand Lodge, Grand Orient немесе басқа ұқсас атаумен де аталады, ол белгілі бір аймақтағы – әдетте қала, штат немесе елдегі – бауырластық немесе осыған ұқсас құрылған топтың жоғары басқару органы болып табылады.

Масондықта

Үлкен ложа немесе Үлкен Ориент – белгілі бір юрисдикцияда "Жұмыс", "Көк ложа" немесе "Символдық" франкмасондықтың әдеттегі басқару органы болып табылады. Бірінші масондық Ұлы ложа 1717 жылы Лондондағы және Вестминстердің Ұлы ложасы ретінде құрылды, жақын арада өзін Англияның Ұлы ложасы деп атады. Ұлы ложаның басшысы Ұлы шебер деп аталады, ал Ұлы ложаның басқа лауазымдары ложа лауазымдарына "Ұлы" префиксін қосады. Көптеген Ұлы ложалар өздері мен мүше ложалары арасында ұйымдық деңгей ретінде провинциялық Ұлы ложаларды да құрды. АҚШ-та Ұлы ложа өзінің бақылау аймағын "Аудандарға" немесе "Аймақтарға" бөледі. Әлемдегі барлық Ұлы ложаларды (немесе, шын мәнінде, барлық франкмасондықты) қадағалайтын орталық орган жоқ, сондықтан жеке Ұлы ложалардың саясаты мен тәжірибесі әртүрлі болуы мүмкін, бірақ олардың ортақ негізгі құрылымы бар. Орталық биліктің болмауы Ұлы ложалардың бір-бірімен достық байланыс арқылы біріктірілетінін білдіреді.

Құқық саласы

Үлкен ложалардың юрисдикциясы әдетте азаматтық билік аумақтарына негізделген, ал жеке Үлкен ложалар белгілі бір ұлттық немесе штаттық шекарадағы масондық ложаларды басқарады. Әр Үлкен ложа басқа Үлкен ложалардан тәуелсіз жұмыс істейді, өзінің ережелерін және рәсімдерін белгілейді және қай Үлкен ложаларды тану керектігін анықтайды. Екі Үлкен ложа бір-бірін таныса, олар "достықта" екендігі айтылады. "Достық" дегеніміз – екі Үлкен ложаның бір-бірін заңды деп мойындауы және бір Үлкен ложаның масондарына екіншісінің ложаларын баруға рұқсат беруі. Егер бір Үлкен ложа екіншісімен "достықта" болмаса (немесе танылмаса), онда ол өз мүшелеріне екінші Үлкен ложаның юрисдикциясындағы ложаларға баруға рұқсат бермейді, немесе керісінше. Достық болмауының себебі әдетте масондық белгілердің бірін бұзу деп есептеледі. Сонымен қатар, кейбір ерекшеліктерді ескере отырып, әсіресе АҚШ-тың Үлкен ложаларының Оңтүстік Америкадағы Үлкен ложаларды тануына қатысты, Англияның Біріккен Үлкен ложасы (UGLE) танымаған кез келген Үлкен ложа UGLE-мен достықтағы Үлкен ложалар тарапынан да танылмайды. Континенттік масондық үлгідегі ең ірі Grand Orient – Grand Orient de France. Англияның Біріккен Үлкен ложасы, Ирландияның Үлкен ложасы және Шотландияның Үлкен ложасы әрқайсысы өз елдері мен шетелдік провинцияларында масондықпен басқарады, ал континенттік Еуропа елдері әдетте бір елде бірнеше Үлкен ложаға ие. Тарихи тұрғыдан алғанда, АҚШ-та әр штаттың бір ғана Үлкен ложасы болған, ол басқа штаттың Үлкен ложасынан тәуелсіз болған. Бүгінде көпшілігінде екі ложа бар: "басты" Үлкен ложа және Принс Холл Үлкен ложасы. Америка Құрама Штаттарының барлық "басты" Үлкен ложалары бір-бірін таниды, ал көпшілігі бір-бірінің Принс Холл ложаларын да таниды. Принс Холл масондығы, АҚШ-та масондық нәсілдік негізде тиімді бөлінген кезде құрылған, негізінен қара мүшелерден тұрады. Әртүрлі философиялық және техникалық себептер АҚШ-тың "басты" Үлкен ложаларына Принс Холл Үлкен ложаларын масондық белгілеріне сәйкес жұмыс істейтін заңды ұйымдар ретінде тануға немесе мойындауға кедергі келтірді. Бастапқыда бүкіл АҚШ үшін бір ғана Үлкен ложа болғандықтан, қазір АҚШ-тың көптеген штаттарында және юрисдикцияларында жеке Принс Холл Үлкен ложалары жұмыс істейді. Көптеген PHGLs сонымен қатар Prince Hall ложаларын шетелде, әсіресе АҚШ әскери базаларында немесе олардың жанында демеушілік етеді және басқарады. 1990 жылдардың басынан бастап, АҚШ-тың көптеген, бірақ барлығы емес, Үлкен ложалары мен Принс Холл Үлкен ложалары өзара тануды кеңейтіп, өз мүшелері арасындағы сапарлар мен достық қарым-қатынасты ынталандыра бастады.

Басқа масондық ұйымдармен байланысы

Тек Мастер масондарды ғана қабылдайтын басқа ұйымдар, мысалы Шотландиялық ритуал мен Шрайнерлер, өздерінің басқарушы органдарына ие, олар Ұлы ложалар деп атаылмайды және өздері жұмыс істейтін аймақтағы Ұлы ложаға тікелей есепті емес. ОЭС және ДеМолай сияқты басқа масондық байланысты ұйымдар да тәуелсіз. Дегенмен, бұл ұйымдардың басқару органдары, қағида бойынша, өз аймақтарындағы масондыққа қатысты басты билік ретінде Ұлы ложаларымен келіседі.

Басқа ұйымдар

Oddfellows, Elks және басқа да осы сияқты бауырлас ұйымдардың да Grand Lodges бар, Orange Order сияқты, олардың көпшілігі өз ұйымдастыру моделін еркін зияткерлердің (Freemasonry) үлгісіне негіздеген.