Кіріспе
Иллинойстағы Миссисипи өзенінің тасқын сахарасы – Иллинойс штатының оңтүстік аймағындағы Миссисипи өзенінің тасқын сахарасы, Алтон қаласынан оңтүстікке қарай Каскаскиа өзеніне дейін созылады. Оны кейде «Америкалық түбі» деп те атайды. Аймақтың ауданы шамамен 175 шаршы миль (453 км²), және 21-ғасырда бөгеттер мен дренаждық арналар жүйесі арқасында көбінесе тасқыннан қорғалған. Сент-Луис, Миссури қаласының қарсы жағында өнеркәсіптік және қалалық аймақтар орналасқан, бірақ жақын жердегі батпақтар, саздақтар және жылқытасты көл (өзеннің құрылысынан пайда болған) «Америкалық түбінің» жағалау табиғатын еске салады. Бұл жазық, бай аллювиалды топырағымен, Колумбқа дейінгі Кахокия төбелері цивилизациясының және кейіннен Иллинойс аймағындағы француз қонысының орталығы болды. 19-ғасырда өзен жағалауларындағы орманды кесу, бу кемелерін отынмен қамтамасыз ету мақсатында, осы аймақта қоршаған ортаға елеулі әсер етті. Миссисипи өзені, Сент-Луис пен Огайо өзендері арасында, тұрақсыз жағалаулар суға құлауының нәтижесінде кеңейіп, көлбеу болды. Бұл су тасқынының күшеюіне және өзен арнасының қабырға бойымен өзгеруіне әкелді, соның салдарынан Каскаскиа (кейін басқа жерге көшірілген), Кахокия және Сент-Филипп, Иллинойс сияқты бірнеше француз отаршылдық қалалары қирады. «Америкалық түбінің» оңтүстік бөлігі негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады, оның басты егістері – жүгері, бидай және соя. «Америкалық түбі» көшпенді құстардың Миссисипи жолының бір бөлігі болып табылады және Иллинойс штатындағы құс түрлерінің ең көп шоғырланған жері. Тасқын сахарасының шығысынан 200-300 фут биіктігінде, 80 миль (129 км) ұзындығындағы әктас пен доломиттен тұратын тік жарлықпен шектелген, одан жоғары штаттың көп бөлігін қамтитын үлкен дала басталады. Миссисипи өзені батыстан «Америкалық түбімен» шектеседі, ал өзен Миссури жағындағы жарлыққа тікелей жанасады. Сент-Клэр, Мэдисон, Монро және Рэндольф округтерінің аумақтары «Америкалық түбіне» кіреді. Оның ең үлкен ені солтүстікте шамамен 9 миль (14 км), ал оңтүстік бөлігінде 2-3 мильді құрайды.
The American Bottom is the flood plain of the Mississippi River in the Metro East region of Southern Illinois, extending from Alton, Illinois, south to the Kaskaskia River. It is also sometimes called "American Bottoms". The area is about 175 square miles (453 km2), mostly protected from flooding in the 21st century by a levee and drainage canal system. Immediately across the river from St. Louis, Missouri, are industrial and urban areas, but nearby marshland, swamps, and the Horseshoe Lake (which was created by the river) are reminders of the Bottoms' riparian nature. This plain with its rich alluvial soil, served as the center for the pre Columbian Cahokia Mounds civilization, and later the French settlement of Illinois Country. Deforestation of the river banks in the 19th century to fuel steamboats had dramatic environmental effects in this region. The Mississippi River between St. Louis and the confluence with the Ohio River became wider and more shallow, as unstable banks collapsed into the water. This resulted in more severe flooding and lateral changes of the major channel, causing the destruction of several French colonial towns, such as Kaskaskia, which relocated; Cahokia, and St. Philippe, Illinois. The southern portion of the American Bottoms is primarily agricultural, planted chiefly in corn, wheat, and soybean. The American Bottom is part of the Mississippi Flyway used by migrating birds and has the greatest concentration of bird species in Illinois. The flood plain is bounded on the east by a nearly continuous, 200 to 300 foot high, 80 mile (129 km) long bluff of limestone and dolomite, above which begins the great prairie that covers most of the state. The Mississippi River bounds the Bottom on its west, and the river abuts the bluffline on the Missouri side. Portions of St. Clair, Madison, Monroe, and Randolph counties are in the American Bottom. Its maximum width is about 9 mile (14 km) in the north, and it is about 2 to 3 miles in width throughout most of its southern extent.
Жергілікті халықтар
Еуропалықтар қоныстанғанға дейін бұл аймақта көптеген ғасырлар бойы жергілікті халықтар мекен еткен. Ең гүлденген өркениетті Миссисиппи мәдениетінің халықтары құрды, олар Құрғыштар (Mound Builders) деп белгілі. Жүгері егіншілігінің арқасында олар азық-түлік қорын арттырып, біздің заманымыздың 600-шы жылдарынан кейін шоғырланған елді мекендер салды. 1000 жылдан кейін халық санының күрт өсуіне себеп болған Кахокия үйінділері – су тасқынынан көтерілген, адам қолымен жасалған үлкен топырақ үйінділерінің алты шаршы мильдік кешені. 1982 жылы ЮНЕСКО оны АҚШ-тағы сегіз ғаламдық мұра нысанының бірі деп таныды. Ең ірі құрылысы – Монкс Моунды (Monks Mound), ол кешеннің ортасында он қабатқа дейін көтеріліп, Гранд Плазаға қарайды. Монкс Моунды – Америкадағы Колумбқа дейінгі ең үлкен топырақ құрылысы, ал кешен Мексиканың солтүстігіндегі ең үлкен топырақ құрылысы болып табылады. Үйінділерді салу кезіндегі инженерлік шешімдер олардың құрылысшыларының түрлі топырақтар мен олардың қабілеттерін жақсы білгенін көрсетеді. Кахокия – тұрғын үйлермен, егіншілікпен және шеберлердің өнімдерімен жабдықталған күрделі, жоспарланған және жобаланған қалалық орталық болды. Үш ірі өзеннің тоғысында орналасқандықтан, ол Ұлы көлдер мен Мексика шығанағына дейінгі аймақтық сауда желісінің орталығына айналды. Ең гүлденген кезеңінде халқы шамамен 30 000 адамды құраған Кахокия қазіргі Мексиканың солтүстігіндегі ең үлкен қала болды. Экологиялық себептерге байланысты – орманды жою және аңдарды көп аулау салдарынан – қала 1300 жылдан кейін құлдырап, 1400 жылға дейін тасталып кетті. 1790 жылға дейін АҚШ-тағы ешбір қала осы халық санына жете алмады, содан кейін Нью-Йорк қаласы оны басып өтті. Археологиялық зерттеулер үйінділердің әртүрлі түрлері Миссисиппи халқының космологиясын көрсететін жоспарлы құрылыста орналастырылғанын анықтады. Кішкентай қыраттағы және конус тәрізді үйінділер ритуалдық жерлеулер үшін, ал кейбіреулері элиталар мен құрбандықтар үшін пайдаланылды. Үлкен платформалар храмдар мен элитаның үйлері ретінде қолданылды. Археологтар 3 шақырымға созылып, бірнеше рет қайта салынған орталық аумақты қоршап тұрған қорғаныс қоршауының қалдықтарын тапты. Олар сондай-ақ екі ірі күн күнтізбесін тапты, қазір Вудхендж (Woodhenge) деп белгілі, өйткені олар қасиетті деп есептелген киіз ағашынан салынған. Үйінділерді қоршаған аумақта үйінділерді салу үшін және Гранд Плазаны және басқа да алаңдарды толтыру мен тегістеу үшін топырақ алынған көптеген шұңқырлар болды.
Француз қонысы
Кахокия тасталғаннан кейін, 17 ғасырда алғашқы француз саяхатшылары келген кезде, бұл аймақта аз ғана жергілікті тұрғындар болды. Миссисипи өзенінің аңғарындағы бұл аймақтағы ең алғашқы еуропалық қонысты француздар салған. Олар Кахокия тайпаларына, олардың атынан жер үйімен кешен аталған, сондай-ақ Каскаскиа тайпаларына кездесті, олардың атымен француздықтар өзенге, қалаға және бекініске ат қойды. Француздық ауылдардың ішінде Каскаскиа, Кахокия, Прери-дю-Рошер, Сент-Филипп және Прери-дю-Понт болды, олардың барлығы Форт-де-Шартр және Форт-Каскаскиа бекінісінің қорғауында болды. Мұнда 18 ғасырға тән француз колониялық сәулет үлгілері сақталған, соның ішінде ескі Кахокия сот үйі және Қасиетті Отбасы католик шіркеуі, екеуі де "потекс-сюр-солле" деп аталатын ерекше тік бұрқақтан тұрғызылған.
Америкалықтар
Америкалықтар Иллинойс аймағын Ұлыбритания жаңа Америка Құрама Штаттарына өткізгеннен кейін, Америка революциясының соңында осы жерге келе бастады. Алғашқы жылдары елге негізінен еркектер келді, үкіметтік құрылым әлсіз болды және тәртіпсіздік үстемдік құрды. Америкалықтар келген кезде, француз тегіндес көптеген тұрғындар Миссисипи өзенінен батысқа қарай, Сент-Луис және Сент-Женевье (Миссури) қалаларына көшіп кетті. Бірнеше жылдың ішінде бұрынғы француз колониялық қалаларының халқы көбінесе американдықтардан құралды, ал ағылшын тілі басым тілге айналды. Гошен қонысы – Боттом аймағының шетіндегі алғашқы американдық қоныс болды. Қоныс аударушылар бай аллювиалды жазықтықты ауыл шаруашылығы үшін пайдалануды 19 ғасырдың соңына дейін жалғастырды. Бруклин (Иллинойс) қаласы 1839 жылы "Ана" Присцилла Балтимор бастаған бос адамдар мен қашқан құлдардың еркін ауылы ретінде құрылды. Бұл – афроамерикандықтардың штат заңнамасы бойынша құрылған алғашқы қаласы. Өзендер сауда және саяхат үшін көлік арналары ретінде қолданылды. Миссисипи және басқа да ірі өзендерге бу кемелерінің енгізілуі 19 ғасырда өзен жағалауларындағы орманды жоюға әкелді. Бу кемелеріне көп мөлшерде отын қажет болды, бұл Миссисипи өзенінің Сент-Луис пен Огайо өзенінің құсылысы арасындағы аймақта қоршаған ортаға елеулі әсер етті. Көптеген ағаштар кесілгеннен кейін жағалаулар тұрақсыз болып, күшті ағынның әсерінен өзенге құлады. Бұл аймақта Миссисипи өзені кеңейіп, тереңдігі азайды, нәтижесінде су тасқынының күшеюіне және өзен арнасының бағытының өзгеруіне әкелді. 19 ғасырда Каскаскиа, Кахокия және Иллинойс штатындағы Сент-Филипп сияқты бірнеше француз колониялық қалалары су тасқынынан зардап шегіп, қирады. Каскаскиа қайта құрылды, бірақ Миссисипи өзенінің арнасы өзгергеннен кейін ол Иллинойс штатының негізгі бөлігінен бөлініп, Миссури жерімен байланысты. Сент-Луис қаласының қарсы жағындағы Боттом аймағы жоғары деңгейде индустриалданды. Индустриалдар көптеген "түтін шығаратын" өнеркәсіп орындарын, мысалы, болат зауыттарын, химия зауыттарын және мұнай өңдеу зауыттарын орналастырды, өйткені олар Иллинойс көмірімен жұмыс істеді. Сонымен қатар, Сент-Луис қаласынан Миссисипи өзені арқылы Иллинойс штатына алғашқы көпірді салған адамдар ауыр көліктерге салық салды. Оның орнына, дамытушылар өз өнеркәсіп орындарын Шығыс Сент-Луис қаласында орналастырды. 20 ғасырдың басында Американың төменгі бөлігіндегі өнеркәсіптік жұмыс орындарының күрт өсуі көптеген еуропалық иммигранттар мен афроамерикандық көшіп келушілерді тартты. Соңғылары ауылдық Оңтүстіктен Ұлы көші-қон кезінде фабрикаларда жұмыс істеу және балалары үшін жақсы өмірді қамтамасыз ету үшін кетті. Шығыс Еуропа иммигранттары АҚШ-та алғашқы болгар православие шіркеуін Мэдисон (Иллинойс) қаласында құрды. Бүгінде Шығыс Сент-Луис қаласының халқы негізінен афроамерикандықтардан тұрады. Өнеркәсіптік қайта құрылымнан кейін, басқа иммигранттар ұрпақтары жұмыс және тұрғын үй іздеу кезінде басқа аймақтарға көшіп кетті. Аймақта ауыр өнеркәсіп әлі де маңызды, бірақ қайта құрылымдау мен салалық өзгерістерден кейін осы салалардағы жалпы жұмыспен қамту төмендеуде. Миссисипи өзенінде тіршілік еткен халықтар сияқты, американдықтар да су тасқыны алаңында үлкен өзгерістер жасады; олардың дамуы су тасқынын сіңіру қабілетін төмендетті. Сулы жерлерді жою және барлық ірі өзендер бойындағы аумақтарды асфальттау, су тасқынын бақылауға арналған инженерлік шешімдерге қарамастан, ондаған жылдар бойы су тасқынының ауырлығын арттырды, бұл өз кезегінде су тасқынын күшейтті. 1993 жылғы Ұлы су тасқыны кезінде оңтүстік Боттомның негізгі бөліктері су тасқынына ұшырады; Иллинойс штатының Колумбия қаласының төменгі жағындағы 47 000 акр (190 км²) жер су басып, Валмейер қаласын жойды. Су Шығыс Сент-Луис бөгетінен 5 футқа жуық көтерілді. Егер су ағып кетсе, ол 71 000 акр (290 км²) жерді су басып, осы қалалық өнеркәсіптік аймақты қиратар еді. 1993 жылы Каскаскиа қаласын су тасқынынан 9 футтан астам су басып, бөгеттің үстінен асып кетті; тек католик шіркеуінің мұнарасы мен жақын маңдағы ғибадатхананың шатыры судан жоғары көтерілді.