Кіріспе
Sunday Silence (25 наурыз 1986 – 19 тамыз 2002) – американдық тұқымдық тазақан жарыс жылқысы және әкесі. 1989 жылы ол Кентукки Дербисі мен Прекнес Стакс жарыстарында жеңіске жетті, бірақ Белмонт Стакс жарысында жеңілгендіктен Үштік тәжді аяқтамады. Дегенмен, ол Breeders' Cup Classic-те жеңіске жетті және сол жылы Американың үш жасар чемпионы және Американың жылқысы деп танылды. Sunday Silence-тың жарыс мансабы Easy Goer-мен болған бәсекелестігімен ерекшеленді, ол бас-бас жарыстарында одан үш есе басым болды. 1988 жылғы Американың екі жасар чемпионы Easy Goer, Кентукки Дербисінде, Прекнес Стакс және Breeders' Cup Classic-те Sunday Silence-қа екінші орын берді. Алайда, Easy Goer Белмонтта сегіз ұзындыққа жеңіп, Sunday Silence-тың Үштік тәжді жеңуіне кедері келтірді. Кейін екеуі де Американың Даңқ залына енгізілді. Жарыстан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Sunday Silence АҚШ-тағы селекционерлерден аз қолдау алды және Жапонияға экспортталды. Ол Жапонияда он үш рет жетекші әке болды, бұл Northern Taste-тың бұрынғы он титулдан асып түсетін рекордты құрады. Сол кездегі жапондық жарыстардың салыстырмалы түрде оқшауланған сипаты Sunday Silence-тың жетістіктері бастапқыда оның туған жерімен ғана шектелгенімен, оның ұрпақтары соңғы жылдары Австралия, Франция, Ұлыбритания, Гонконг, АҚШ және Дубайда маңызды жарыстарда жеңіске жетті. Blood Horse тұқым қуалаушы сарапшысы Энн Петерс: "Егер Sunday Silence Кентуккиде зейнеткерлікке шыққан болса, ол коммерциялық тұрғыдан сәтсіздікке ұшырап, ұятқа қалар еді, бірақ ол өзіне сәйкес гендік қорын тауып, гүлденді" деді. 2016 жылы ол Солтүстік Америкадағы жетекші аналық жылқы әкесі атанды. Blood Horse журналының ХХ ғасырдың АҚШ-тың ең үздік 100 жарыс жылқысы тізімінде Sunday Silence 31-орынды иеленді.
Sunday Silence (March 25, 1986 – August 19, 2002) was an American bred Thoroughbred racehorse and sire. In 1989, he won the Kentucky Derby and the Preakness Stakes but failed to complete the Triple Crown when he was defeated in the Belmont Stakes. Nevertheless, he won the Breeders' Cup Classic and was voted American Champion Three Year Old Colt and American Horse of the Year that same year. Sunday Silence's racing career was marked by his rivalry with Easy Goer, whom he had a three to one edge over in their head to head races. Easy Goer, the 1988 American Champion Two Year Old Colt finished second to Sunday Silence in the Kentucky Derby the Preakness, and the Breeders' Cup Classic. However, Easy Goer prevailed by eight lengths in the Belmont denying Sunday Silence the Triple Crown. Both horses were later voted into the American Hall of Fame. After his retirement from racing, Sunday Silence attracted little support by breeders in the United States and was exported to Japan. He was the Leading Sire in Japan on thirteen occasions, surpassing the previous record of ten titles by Northern Taste. Although the relatively insular nature of Japanese racing at the time meant that Sunday Silence's success was initially restricted to his home territory, his descendants have in recent years won major races in Australia, France, the United Kingdom, Hong Kong, the United States and Dubai. Blood Horse pedigree expert Anne Peters speculated, "Had Sunday Silence retired in Kentucky, it's almost certain he would have tanked commercially and been exported in disgrace, but he found his perfect gene pool and thrived instead." He would later be the leading broodmare sire in North America in 2016. In the Blood Horse magazine List of the Top 100 U. S. Racehorses of the 20th Century, Sunday Silence was ranked #31.
Алғашқы жылдар
Санди Сайленс 1986 жылғы 25 наурызда Кентукки штатының Париж қаласындағы Стоун Фермасында туды. Оның әкесі – Хало, анасы – Understanding тұқымынан шыққан Wishing Well. Ол қара қоңыр немесе қоңыр деп тіркелгенімен, шындығында толық қара болған. Оны Oak Cliff Thoroughbreds, Ltd. шаруашылығы өсірген. Санди Сайленс екі рет өлімнен аман қалды: алғаш рет, оның жасы кішкентай кезінде, сирек кездесетін вирустан көз жұмай жаздады; екінші рет, екі жасында, көліктің жүргізушісіне жүрек ұстасымен көлік аударылып кеткенде. Ол бір жасар болып сатылымда екі рет назарсыздан өткізілді, содан кейін Калифорнияда екі жастағы жаттығуда $50,000-ға сатылды. Артур Б. Хэнкок III оны "қайта сатып алу" мақсатымен (өзі өсіргендіктен) сатып алып, Кентуккиге жіберуді жоспарлаған. Бірақ, көлік апаты Санди Сайленсты Калифорнияда ұстап қалды. Даңқты жаттықтырушы Чарли Уитингэм құлыңның жартысын сатып алып, содан кейін оның жартысын Эрнест Гейлардқа сатты. (Мүліктің иесі: H G W Partners.)
1988: екі жылдық маусым
Сенбілік тыныштық қабілетін көрсеткенімен, екі жасар маусымының соңына дейін жарыстарға қатыспады. Ол бірінші рет дебюттік жарыста екінші орын алды, содан кейін арнайы салмақты дебюттік жарыста жеңіске жетіп, үш жарыс ішінде жәрдемақы жарысында екінші орынды иеленді.
1989: үш жылдық маусым
Сенбі күні Үндеу үш жасқа келген жылы Санта-Анитадағы төлемдік жарыста төрт ұзындықпен жеңіске жетіп, Кентукки Дербисіне қатысу мүмкіндігін ашты. Одан кейін ол 2-санаттағы Сан-Фелипе бәйгесінде жеңіске жетті, сосын G1 Санта-Анита дербисін он бір ұзындықпен ұтып алып, Кентукки Дербисіне қатысуға жолдама алды.
Кентукки дербиі
Тарихи бәсекелестікке айналған жекпе-жекте "Санди Сайленс" және "Изи Гоер" тек төрт рет кездесті, оның біріншісі 1989 жылғы 6 мамырда өткен Кентукки Дерби болды. 1989 жылғы Үштік тәжге дейін батыс жағалаудағы "Санди Сайленс" пен шығыс жағалаудағы "Изи Гоер" арасындағы бәсекелестік қалыптасты, ол 1988 жылы "Чемпион Екі жасар Колт" үшін Eclipse сыйлығының жеңімпазы атанды. "Изи Гоер" "Вуд Мемориал" жарысында жеңіске жетіп, "Готэм Стакс" жарысында рекордтық нәтиже көрсетті. Алайда, көпшілікке белгісіз болған жайт, "Изи Гоер"дің сол жақ алдыңғы аяғында шағын жарақат болды. Көрермендердің сүйіктісі "Изи Гоер" болды, ал "Санди Сайленс" 3:1 есебімен екінші таңдауға ие болды. Кентукки Дерби күні 44 градус суық болды, бұл 72 жылдың ішіндегі ең суық күн еді, ал жаңбыр сазды жол жағдайын тудырды. Жылдамдықты бақылап, бұрылысқа жақындағанда шабуылға шыққаннан кейін, "Санди Сайленс" және жокей Пэт Валензуела "Изи Гоер"ді 2 1/2 корпуска жеңіп, 1958 жылдан бері Кентукки Дербисіндегі ең баяу уақытты (2:05) көрсетті. "Санди Сайленс" созылмалы қашықтықта жиі солға және оңға иіліп, жокейі оны тік жүгіруге мәжбүрлеу үшін қолдарын ауыстырып отырды. Мұндай қиындықтарға қарамастан, чемпион "Изи Гоер" аралықты қысқарта алмады. Daily Racing Form жазушысы Дэн Иллман "Санди Сайленс" жеңісінен кейін "сол күні ең жақсы жылқы жеңіске жетті" деді. Daily Racing Form төрағасы Стив Крис өзінің пікірін білдіріп: "Изи Гоер" жеңілісіне лайықты себеп болды, өйткені ол Churchill трассасының сазды жағдайын қабылдай алмады", - деді.
Преакнесс тірегі
Екі жылқы да Дербиден екі апта өткен соң, 1 3/16 мильдік Преакнеске дайындалып жатқанда, екеуінің де денсаулығында шағын мәселелер болды. "Жексенбілік үндеу" жарыстан жеті күн бұрын жаттығу кезінде ақсады. Тренер Уитингэм Кентукки штатының белгілі ветеринариялық дәрігері Алекс Хартхиллмен байланысып, тұяғының табанындағы көкжиегін анықтады, бұл "қандай да бір қателік емес, бірақ маңызды уақытта болған" жиі кездесетін жарақат еді. Хартхилл "Жексенбілік үндеуді" ақ қағаздың таза парағына бастырып, одан кейін Рик Редденге факспен жіберді, ол Лексингтон, Кентуккиде тұрады, содан кейін Редден алюминийден жасалған аяққаптар жиынтығын дайындады. Редден және оның ассистенті жарақаттың жоқтығын растау үшін аяққаптар мен рентген аппаратын жалға алынған ұшақпен Балтиморға жеткізді. Аяққаптар кигізілгеннен кейін, "Жексенбілік үндеу" жарыстан төрт күн бұрын жаттығуларын қайта бастады. Оның жанындағылар жарақаттан "таңғажайып" жылдам жазылғанын көргеннен кейін, жарыстан бір күн бұрын аяққаптар алынып тасталды. "Жексенбілік үндеудің" денсаулығына қатысты барлық күмәндіктерге қарамастан, ол 2:1 есебімен тағы да "Easy Goer" екінші таңдау болып қала берді. Осы арада, оның бәсекелесінің тұрағындағы жұртшылыққа беймәлім, бүкіл Преакнес аптасы бойы (жарыс күніне дейін, жұмаға дейін), "Easy Goer" алдыңғы аяқтарын екі өкшесіндегі кішкентай сызаттар немесе жарықтарға байланысты Epsom тұзының ванналарына малып отырды. Оның білегілері мен тізелеріне де ультрадыбыстық тексеру жүргізілді. Кейбіреулер бұл аурулар екі жылқының да мүмкіндіктерін шектеуі мүмкін деп ойлады. "Easy Goer" мансабы бойы күрескен "проблемалы, ісінген" білегілері болды. 1989 жылғы 20 мамырда өткен Преакнес Stakes - бұл жарыстар тарихындағы ең жақсы жарыстардың бірі және ең танымал соңғы бәсекелестіктердің бірі ретінде есте қалады. Ол Ат спортының 100 ең маңызды сәтіне енгізіліп, 70-орынды иеленді. "Easy Goer" баяу старт алды, ал "Жексенбілік үндеу" стартта соқтығысты, содан кейін екеуі де өз темпіне келді. Бір шақырымнан кейін Дей "Easy Goer"ді алға шығарды, ал "Жексенбілік үндеу" одан қалыспады. Аңызға айналған соңғы бәсекелестік соңғы тікелей сызықтың бойында өтті, ешқайсысы да бір қадам да шегінбеді. "Жексенбілік үндеу" фотофиниш бойынша жеңіске жетті, 1:53 4/5 уақыт көрсетті, ол кезде Преакнесте үшінші жылдам нәтиже еді. Кейбір "Easy Goer" жақтастары бұл жылқының басымдығын сақтап, жеңілістің себебін "Easy Goer" стартта секіріп кеткеніне және жокейі Пэт Дей үйге қарай созылғанда оның басын оңға бұрғанына байланысты деп түсіндірді. Валенсуэлаға қарсы наразылық білдірген Дей өзінің жолына "қателік" деп баға берді.
Белмонт тірегі
1989 жылы Нью-Йорк Америкадағы жалғыз штаты болды, ол жарыс күнінің өзінде барлық дәрі-дәрмектерді, соның ішінде қазір кеңінен қолданылатын Лазикс препаратын тыйым салды. Преакнес пен Белмонт арасындағы үш аптада Уитингхэм ашуланды, себебі Кентукки Дерби мен Преакнес үшін "Жексенбілік үнсіздікке" емдеу жасаған күмәнді ветеринар Алекс Хартхилл Нью-Йоркте лицензиясы болмағандықтан, тәжірибе жасауға рұқсат етілмеді. Белмонт Stakes 1 1/2 мильге бір күн қалғанда, Пэм Мейбс атқа мінген "Жексенбілік үнсіздік" қорқып, жаттықтырушы Уитингхэмнің бас сүйегіне соқты, бұл жарақат жаттықтырушының өміріне қауіп тудырды. Белмонт паркі жарысқа дейінгі күндері бірнеше дюйм жаңбырды қабылдады, бірақ 10 маусымдағы жарыс күні трасса жылдам деп бағаланды, ал "Жексенбілік үнсіздік" 4:5 уақытында фаворит болды, ал Easy Goer және Awe Inspiring 8:5 көрсеткішімен тіркелді. Бастапқыда жетекке шығуды жоспарлаған "Жексенбілік үнсіздік" француздық ұзынша ат Le Voyageur-дің артында екінші орынға орналасты. Easy Goer де артта қалмады. "Жексенбілік үнсіздік" бұрылыста жылдамдыққа ие болғанда, Easy Goer одан да жылдамдап, жетекке шықты. Easy Goer 2:26 уақытында "Жексенбілік үнсіздік" пен сегіз ұзындыққа жеңіп, тарихтағы екінші ең жылдам Белмонт Stakes-ін көрсетті, тек Secretariat-тан кейін, және "Жексенбілік үнсіздікке" Triple Crown-ды жеңуден айырды, сонымен қатар 5 миллион долларлық бонус жолын жапты. Алайда, екі Classic жеңісі мен екінші орындағы көрсеткісінің арқасында "Жексенбілік үнсіздік" сериядағы ең жақсы үш жасар ат үшін үшінші 1,000,000 долларлық Visa Triple Crown бонуспен марапатталды.
Асыл тұқымдылар кубогының классикалық ойыны
Белмонт Стейкстен кейін екеуі жеке-жеке жолға шықты. Сандей Сайленс Калифорнияға оралды, онда 23 шілдеде Голливуд Паркте II сыныпты 1 1/4 мильдік Свапс Стейксте екінші орын алды. Содан кейін Луизиана Даунсқа барып, 24 қыркүйекте I сыныпты Супер Дербиде жеңіске жетті, бұл оған Бридерс Кап Классигіне дейін алты апта демалыс беруге мүмкіндік берді. Нью-Йоркте Easy Goer Белмонттан кейін бес тізбектеп I сыныпты Стейкстерді жеңді: Уитни Хэндикап, Трэверс Стейкс, Вудвард Стейкс және Жокей Клуб Голд Кап. Бұл 4 қарашада Галфстрим Паркте өткен $3 миллиондық 1 1/4 мильдік Бридерс Кап Классигінде бәсекелестердің соңғы кездесуін жасады. Бұл жарыс Жылдың Аты үшін Eclipse Award-тың иегерін анықтайды деп күтілді. Сандей Сайленстің жокеюі Пэт Валензуэла бұрын кокаин қолданғаны үшін дисквалификацияланды және оның орнына Даңқ залының мүшесі Крис МакКаррон келді. Сандей Сайленс 2:1 коэффициентімен, Easy Goer-дің 1:2 коэффициентіне қарсы екінші таңдау болды. Жарыс Сандей Сайленс үшін әдеттегідей басталды, ол көшбасшыдан бес ұзындыққа артта қалды, бірақ Easy Goer баяу старт алып, жарыстың көп бөлігінде алдыңғы қатардан 11 ұзындыққа қалып қойды. Арқа бойында Сандей Сайленс Easy Goer-ге жақындады, ал Easy Goer үш шақырым қалғанда күш жинап, қарқынды өсірді. Жарыс комментаторы Том Дюркин: «Ол Сандей Сайленстен бес ұзындыққа артта, енді ол жылдамдап келеді!» деді. Жарты мильдік туған жерге жақындағанда ол былай деді: «Сандей Сайленс Easy Goer-дің қарқынды шабуылына дайындалып тұр, ол жақын арада мойнына жетіп келеді!» Алайда бұрылыста Сандей Сайленс Easy Goer-ді артта қалдырып, көшбасшыға жақындады. Сандей Сайленс финиш сызығына бір шақырым қалғанда көшбасшылыққа ие болды, ал Easy Goer үш ұзындыққа артта қалды. Жокей Крис МакКаррон қолмен басқарды және Easy Goer-дің күшті соңғы шабуылына төтеп беріп, жарысты мойнымен жеңіп алды. Бұл жеңіс Сандей Сайленс үшін 3:1 есебімен үстемдік орнатты. Осы сәтте Сандей Сайленс сол кездегі бір маусымдық рекордты құраған $4.59 миллион табыс етті және 1989 жылғы маусымда тоғыз старттың жетісінде жеңіске жетті, осылайша 3 жастағы үздік еркек жылқы және Жылдың Аты үшін Eclipse Award-ты жеңіп алды. Соңғы сыйлық үшін Сандей Сайленс 242 дауыстан 223-ін алды, бұл оны сегіз жыл бұрын Джон Генриден бері ең шешуші жеңімпаз етті. Чемпиондық атақтарға қарамастан, олардың мансабынан кейін де қайсысы жақсы жылқы болғаны туралы пікірталас ондаған жылдар бойы жалғасуда.
1990: төрт жылдық маусым
Төрт жасында Санди Сайленс Калифорнияда жеңіске жетіп, Голливуд Алтын Кубогында Criminal Type-тан бір басқа қалып, екінші орын алды, бұл кезде 5 фунт салмақ артық берді. Ол буынның жарақатын алды, соның салдарынан мансабын аяқтауға мәжбүр болды. Өміріндегі 14 жарыстың тоғызында жеңіп, қалған бесеуінде екінші орынды иеленді.
Жетістіктер
1996 жылы Sunday Silence Ұлттық жарыстар мұражайының және Атақ-даңқ залына енгізілді. Bloodhorse журналының 20 ғасырдың 100 үздік жылқысы тізімінде ол 31-орынды иеленсе, Easy Goer 34-орынға орналасты. Blood Horse басылымының мәлімдемесінше, олардың рейтингтері «талай жыл бойы пікір-таластар тудыратын болады». Сайлау кезіндегі шиеленіс Blood Horse-тың «Жүз ең жақсы жарыс жылқысы» кітабының кіріспесінде де көрінді, онда былай делінген: «Бұл жұмысқа жұмсалған күш-жігер мен армандарға қарамастан, тізімге ақылға сыймас нәрсе ретінде және оның нәтижесінің түсініксіздігіне байланысты алаңдаумен қарауға болады. Дегенмен, осы жылқылар тізімін тыныштық пен қанағатпен немесе шок пен үреймен қарасаңыз да, барлық бағалаулар, әрине, толығымен субъективті, сонымен қатар қалау, даналық және сананың түкпірінде қысылдап тұратын әртүрлі көзқарастардың қосындысы». 1984 жылы Breeders’ Cup Classic турнирінің басталуымен Alysheba мен Sunday Silence – 2015 жылы толыққанды тұқымдық жарыстың Ұлы жүлдесі деп белгіленген төрт кезеңнің үшеуінде жеңіске жеткен жалғыз екі жылқы болды: Үштік тәж жарыстары және Breeders’ Cup Classic. Sunday Silence – сол жылы қазіргі заманғы Ұлы жүлдесінің үш кезеңінде жеңіске жеткен алғашқы жылқы. Breeders’ Cup 1978 жылы Affirmed-тің Үштік тәжін жеңгеннен кейін басталғандықтан, барлық төрт жарыстың бірінен-бірі жеңіске жете алу мүмкіндігі 1984 жылы ғана пайда болды және 2015 жылға дейін күткендей болды, сол жылы American Pharoah Үштік тәжді жеңіп, соңынан Ұлы жүлдеге де ие болды.
Өлім
2002 жылы 19 тамызда Санди Сайленс қайтыс болды. Ол алдыңғы 14 апта бойы ламинитпен емделді, сонымен қатар бір аяғында инфекция да пайда болды. Оған күшейтілген дозада басқа ауырсық басу дәрісі берілді, нәтижесінде ол бір аптадан кейін алғаш рет жатуға мүмкіндік алды. Келесі күні таңертең ол тұруға шамасы келмейтіндей көрінді, ветеринарлар не істеу керектігін талқылап жатқанда, жүрек жетіспеуінен қайтыс болды.
Танымал мәдениетте
Derby Owners Club ат жарысы ойынында Sunday Silence тұқымдық бұқалардың бірі болып табылады, оны ойында мал өсіруге пайдалануға болады. Ол сонымен қатар ресми ойын карталарының бірінде бейнеленген.