Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1946 жылы туған)

Норман Ю Хин Чоу (1946 жылдың 3 мамырында туған) – американдық футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Қазіргі уақытта ол Еуропа футбол лигасының (ELF) «Хелветик Гвардия» клубының бас бапкері. 2011 жылдың желтоқсанынан 2015 жылдың қарашасына дейін Гавайи университеті Маноадағы бас футбол жаттықтырушысы қызметін атқарды. Бұрын ол «Юта Утес», «UCLA Bruins», NFL-дің «Теннесси Титанс», «USC Trojans», «NC State Wolfpack» және «BYU Cougars» командаларының шабуылдық үйлестірушісі болды. Чоу 2002 жылы Broyles Award сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 2002 жылы «American Football Monthly» журналымен NCAA I дивизионының A Offensive Coordinator of the Year атағын алды және 1999 жылы American Football Foundation ұлттық көмекші жаттықтырушысы деп танылды. Ол квотербектерді дамытумен әйгілі. Футболдан көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеген кезінде Чоу мансаптық нәтижелілік бойынша алдыңғы 14 ойыншының 8-іне және NCAA тарихында бір маусымдағы нәтижелі пастар бойынша ең үздік 30-ға кіретін 13 квотербекке көмектесті. Оның жаттықтырған ойыншыларының қатарында Джим МакМэхон, Стив Янг және Филип Риверс, сондай-ақ Хейсман Трофи жеңімпаздары Тай Детмер, Карсон Палмер және Мэтт Лейнарт бар.

Ерте өмір

Норм Чоу Гонолулу қаласында туып өскен. Оның әкесінің әкесі Қытайдан көшіп келген, анасы – гавайилік, ал ол қытай, гавай және португалдық текті. Чоу Пунахоу мектебін бітірген.

Білім және ойыншы

Чуа Юта университетінде колледж футболында ойнады, және екі жыл қатарынан негізгі құрамдағы ойыншы және үш жыл хат иегері шабуылдаушы қорғаушы болды. Соңғы курстық маусымында Чуа WAC бірінші командасының құрамына енді және Американың үздік ойыншыларының құрметті тізіміне ілікті. Одан кейін ол қысқа мерзімге Канада футбол лигасының «Саскачеван Рафрайдерс» командасында ойнады, бірақ жарақат салдарынан кәсіби спортшылық мансабы аяқталды. Ол Юта университетінің ғасырлық командасына сайланды. 1968 жылы Юта университетін дене шынықтыру мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. 1970 жылы Юта университетінен арнайы білім беру саласында магистр дәрежесін, ал 1978 жылы Бригам Янг университетінен білім беру психологиясы бойынша докторлық дәрежесін (Ed. D.) алды.

Жоғары мектеп

Чоу өзінің жаттықтырушылық мансабын туған жері Гавайиде, Вайалуа орта және жоғары мектебінде бастады. Ол 1970-1972 жылдары бас жаттықтырушы болды және үш маусымда 5–25 есебін көрсетті.

БЮУ

1973 жылы Чоу ЛаВелл Эдвардспен аспирант ассистенті болу үшін BYU-ға кетті, ол инновациялық пасқа бағытталған шабуылды құрып жатқан еді. 1976 жылы ол қабылдаушылар жаттықтырушысы болып тағайындалды, ол 1982 жылға дейін осы лауазымды атқарды (бір жыл бойы жүгірушілер жаттықтырушысы қызметін атқарғаннан басқа). 1979 жылы BYU тұрақты маусымда пас беру, жалпы шабуыл және ұпай жинау бойынша елде бірінші орынға шықты, ал квотербек Джим МакМахон Хейсман дауысында бесінші орынды иеленді. 1982 жылы бас жаттықтырушы ЛаВелл Эдвардс Чоуды басты шабуыл ойынын жоспарлаушы деп тағайындады. Чоу BYU-дағы 17 жылы бойы барлық шабуыл ойындарын жоспарлауды жалғастырды. 1983 жылы квотербек Стив Янг бастаған шабуыл, NCAA бір маусымдық пас аяқтау көрсеткіші (71,3%) және ойынға жұмсалған жалпы ярд (584,2) бойынша жаңа рекордтар орнатты. Янг Хейсман дауысында екінші орын алды. 1984 жылы жеңіліссіз BYU командасы жалпыұлттық чемпионатты жеңіп алды. Квотербек Робби Боско жалпы пас беру көрсеткіші бойынша екінші орынды, ал Хейсман дауысында үшінші орынды иеленді. 1986 жылы Чоу квотербектер мен қабылдаушылар жаттықтырушысы болды. Саркисян маусымды 162,0 рейтингпен аяқтады, бұл елдегі үшінші ең жоғары көрсеткіш. BYU-дағы 27 жылдық қызметі барысында Cougars командасы 244–91–3 есебін көрсетті. Чоудың жетекшілігімен квотербек Филип Риверс жеті мектептік рекордты жаңартты және ACC Жылдың жаңа түлегі атанды.

USC

2001 жылы Чоу Пит Кэрроллдің USC-де шабуылдаушы үйлестіруші лауазымын қабылдады және елдегі ең көп жалақы алатын көмекші жаттықтырушылардың біріне айналды. 2002 жылы квотербек Карсон Палмер Хейсман жүлдесін жеңіп алды, 1981 жылы Маркус Алленнен кейін USC үшін бұл жеңіс тұңғыш рет болды. Келесі жылы USC 12–1 есебімен аяқтап, Associated Press Ұлттық чемпионатында жеңіске жетті, бұл мектептің 1978 жылдан бергі алғашқы ұлттық титулы еді. 2004 жылы квотербек Мэтт Лейнарт мектептің алтыншы Хейсман жүлдесін жеңіп алды, ал USC BCS Ұлттық чемпионатында Оклахоманы 55:19 есебімен ұтты. 2005 жылдың көктемінде Стэнфордтың бас жаттықтырушысы лауазымына үміткер болып сұхбаттасқаннан кейін, Чоу «Теннесси Титанс» командасының шабуылдаушы үйлестірушісі қызметін атқару үшін USC-ден кетті – бұл оның кәсіби деңгейдегі алғашқы жұмысы болды. Аталған команданың бас жаттықтырушысы Джефф Фишер USC-ді бітірген.

Теннесси титандары

Чуа 2005-2007 жылдар аралығында «Титанс» командасының шабуылдық үйлестірушісі болды. Осы кезеңде «Титанс» 2006 (8–8) және 2007 (10–6) маусымдарында жеңіліске ұшырамады және 2007 жылғы AFC плей-оффына қатысты. 2007 жылы «Титанс» жалпы есеп бойынша 21-орынды иеленді, команда тоғыз тачдаун пасын берді.

UCLA университеті

2008 жылдың 15 қаңтарында 2007 жылғы маусымнан кейін «Титандардан» босатылғаннан соң Чоу, жаңа «UCLA Bruins» бас бапкері Рик Нойхайзельдің шабуылдық үйлестірушісі болып жұмысқа алынды. Чоу квотербектерді дамыту арқылы танымал болғанмен, ESPNLosAngeles.com сайтындағы Рамона Шелберннің айтуынша, «UCLA» командасының квотербектерінің жарақаттарына байланысты оны дамытуға мүмкіндік болмады.

Юта штаты

Чоу бірден Юта Ютс командасының шабуылдық үйлестірушісі болып жұмысқа қабылданды, бұл команда Pac 12 лигасының алғашқы маусымына дайындалып жатқан еді. Чоу 2012 жылы Гавайи штатының бас бапкері қызметін бастады және 3–9 есебімен аяқтады. Екінші жылы Гавайи 1–11 есебімен аяқтады, бес ойынды бір тачдауннан немесе одан аз айырмамен ұтырды, оның ішінде екі ойын қосымша уақытта өткен. Оның жұмысының тұрақтылығы туралы болжамдарға жауап ретінде Гавайи әкімшілігі Чоуға деген сенімін білдірді. Екі маусым ішінде Чоу Гавайи командасының бас бапкерлерінің арасында (Фред фон Аппенмен бірге) мектеп 1-ші дивизион статусын алғаннан бері еңіспен бастаған екі бапкердің бірі болды. 2015 жылдың 1 қарашасында Чоу, Гавайи университетінің бас бапкері лауазымынан босатылды, себебі өз алаңында Әуе күштеріне қарсы 58–7 есебімен жеңіліске ұшырады. Оның орнына уақытша бас бапкер болып шабуылдық желі бапкері Крис Наеоле тағайындалды. Чоудың Гавайидегі жалпы бапкерлік көрсеткіші төрт жылдық бапкерлік карьерасында 10–36 есебін құрады.

Жоғары мектеп

Чуа Гавайиден кеткен соң Калифорнияның Манхэттен Бич қаласына көшіп барды және 2016 жылдың көктемі мен жазында USC-дегі бұрынғы қабылдағышы Майк Уильямстың жаттықтырушы тобына Ван Нюис орта мектебінде көмекші жаттықтырушы ретінде қосылды. Чуа Ван Нюйстен 2016 жылғы тұрақты маусымда Манхэттен Бичтегі Мира Коста орта мектебінде көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді.

XFL

2019 жылдың 12 маусымында XFL-дің жаңа франшизасы «Лос-Анджелес Уайлдкэтс» Чуа шабуылдық координаторы ретінде жұмысқа алынғанын хабарлады.

Еуропа

2022 жылдың тамызында Чоу Еуропалық футбол лигасының алғашқы маусымы алдында «Хельветик гвардиясы» командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды.

Бас бапкерге қызығушылық

Стэнфордтан басқа, Чоу NFL-дің «Аризона Кардиналс» және NCAA-ның «Солтүстік Каролина мемлекеттік университеті», «Кентукки университеті» және «Гавайи университеті» бас бапкерлік лауазымдарына ресми сұхбат берді. 2002 жылы Чоу «Кентукки университетінің» бас бапкері болу ұсынысынан бас тартып, «USC»-де қалуды жөн көрді. Чоу «UCLA»-да Карл Дореллді алмастыруға үміткер болды, бірақ сұхбаттан кейін көп ұзамай өтінімін кері алды. 2008 жылы Чоу «Гавайи университетінде» Джун Джонстың орнын басуға қарастырылды, бірақ сол кезде тағайындалмады.

Жеке өмір

Чоу мен оның әйелі Дайанның төрт баласы бар: Картер, Майл, Камерон және Чендлер. Картер әкесінің өкілі болып жұмыс істейді. Чоудың тоғыз немересі бар.