Кіріспе

Уильям Рис, FRSC (18 желтоқсан 1943 жылы туған), Британдық Колумбия университетінің профессор-эмеритусы және UBC-дегі Қоғамдық және аймақтық жоспарлау мектебінің (SCARP) бұрынғы директоры. Рис 1969–70 жылдардан бастап 2011–12 жылдары зейнеткерлікке шыққанға дейін Британдық Колумбия университетінде оқытты, бірақ содан кейін де жазу және зерттеулерін жалғастыруда. Оның негізгі қызығушылығы – жаһандық экологиялық тенденцияларға және тұрақты әлеуметтік-экономикалық даму үшін экологиялық жағдайларға қатысты мемлекеттік саясат және жоспарлау. Ол "экологиялық із" тұжырымдамасын жасаған және осы әдістемені бірлесіп әзірлеген.

Өмірбаян

Уильям Рис Торонто университетінен халықтық экология саласы бойынша философия докторы (PhD) дәрежесін алды. Ол SCARP-тың "Қоршаған ортаны және ресурстарды жоспарлау" мамандығын құрды және 1994-1999 жылдары мектеп директоры қызметін атқарды. Ристің экологиялық ізді талдау туралы кітабы – "Біздің экологиялық із" (сол кездегі докторант, доктор Матис Вакернагельмен бірлесіп жазылған) 1996 жылы жарық көрді және қазір ағылшын, қытай, француз, неміс, венгр, итальян, жапон, латыш және испан тілдерінде қолжетімді. Риздің көптеген жұмыстары экологиялық экономика және адам экологиясы саласында, оның ішінде тұрақтылыққа қатысты мінез-құлық және мәдени кедергілерді зерттеуге арналған. Ол осы салаларда бұрынғы докторанты Матис Вакернагельмен бірлесіп экологиялық ізді талдау әдістемесін жасағаны үшін ең жақсы танымал. Экологиялық із – бұл адамзаттың экожүйеге тигізетін экологиялық әсерін, игерілген экожүйе (жер және су) аумағы арқылы сандық түрде бағалауға мүмкіндік беретін құрал. Осы зерттеулер материалдық экономикалық өсім мен экологиялық қауіпсіздік арасындағы негізгі қайшылықты көрсетеді және тұрақты дамуды жоспарлау кезінде адамның табиғатқа төзімділік қабілетін ескеру қажеттігі туралы пікір-таласты жаңадан қозғауға көмектесті.

Философия

Рис "ағартушылық жобасының" картезиандық дуализмге қатысты екенін, оның нәтижесінде өзін биофизикалық әлемнен бөлек санайтын техно-индустриялық қоғам құрылғанын айтты. Осы дуализм және оның кеңейе бергіш материалистік көзқарасы адамзатқа қарсы тұрған көптеген "экологиялық мәселелердің" түпкі себебі болып табылады.

Марапаттар мен құрметтер

Рис 2016 жылы UBC қолданбалы ғылымдар факультетінің «Деканның ерекшелік медалімен» және 2015 жылы USSEE ұйымының «Экологиялық экономикадағы Герман Дейли сыйлығымен» марапатталды. 2012 жылы ол доктор Матис Вакернагелмен бірлесіп «Көк планета» сыйлығын, ISEE ұйымының «Экологиялық экономикадағы Кеннет Болдинг сыйлығын» және Лаваль университетінің құрметті докторлық дәрежесін алды. Бұрын ол 2007 жылы Пьер Эллиотт Трюдо қорының «қоғамдық саясат мәселелеріне қатысты ең үлкен жетістіктерін, инновациялық тәсілдерін және қоғамдық өмірге белсенді қатысуға деген міндеттемесін мойындау үшін» табындалған «Трюдо стипендиясын» алған болатын. 2006 жылы ол Канада Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды (FRSC). Рис «Inhabiting the World» көрмесі үшін 2004 жылы Барселона қаласының сыйлығын (Мультимедиялық санатта) жеңіп алған команданың құрамында болды. 2000 жылы The Vancouver Sun газеті оны Британдық Колумбияның ең танымал «қоғамдық зиялыларының» бірі деп атады. 1997 жылы UBC Уильям Риске аға Киллам ғылыми сыйлығын табыс етті.

Өкілдік басылымдар

Мерц, Дж. Дж., Барнард, П., Рис, В. Е., Смит, Д., Марони, М., Родс, С. Дж., Дедерер, Дж. Х., Баджадж, Н., Джой, М. К., Видман, Т., Сазерленд, Р. 2023. "Әлемдік ғалымдардың ескертуі: экологиялық асып кетуге әкеліп соқтыратын мінез-құлық дағдарысы". Ғылымның жетістіктері. 106: https://doi.org/10.1177/00368504231201372. Барнард, П., Мумау, В. Р., Фиорамонти, Л., Лоуренс, В. Ф., Махмуд, М. И., О'Салливан, Дж., Рапли, С. Г., Рис, В. Е., Родс, С. Дж., Риппл, В. Р., Семилетов, И. П., Талберт, Дж., Такер, С., Уайшам, Д., Зиервогель, Г. 2021. "Әлемдік ғалымдардың ескертулерін іске асыру: жергіліктіден жаһандыққа". Ғылымның жетістіктері. 104: https://doi.org/10.1177/00368504211056290. Рис, В. Е. 2020. “Қауіпті мегақалалар: климат-энергетикалық тұйыққа тірелу”, Sorensen, A және Labbe, D (ред.) Мегаполистер мен мегаполистер аймақтарының халықаралық нұсқаулығындағы тарау. Челтнем: Edward Elgar. Рис, В. Е. 2020. “Көмірленген жер”, H. Вашингтонның “Мен қоршаған ортаны жазыруға қалай көмектесе аламын?” кітабына алғы сөз, Лондон: Earthscan (Routledge), 22-26 беттер. Рис, В. Е. 2019. “'Қараңғылануды' болдырмау”, J Bell және J Marlow-тың “Ғылым тарихының очерктері” кітабына алғы сөз, Монреаль: Champlain St Lambert, 9-11 беттер. Рис, В. Е. 2019. “Соңғы ойын – экономика экологиялық апат ретінде және не өзгерту керек”. Real World Economics Review (2019 жылғы наурыз) http://www.paecon.net/PAEReview/issue87/Rees87.pdf. Рис, В. Е. 2018. “Антропоценде жоспарлау”, M Gunder, A Madinipour және V Watson (ред.) “Жоспарлау теориясының Routledge нұсқаулығындағы” 5-тарау. Нью-Йорк: Routledge. Рис, В. Е. 2017. “Төменге қарай бара жатырмыз ба? Адам табиғаты, өсім және (жетілмей) тұрақтылық”, PA Victor, B Dolter (ред.) “Өсім және тұрақтылық туралы нұсқаулықтағы” 22-тарау. Челтнем, Ұлыбритания: Edward Elgar. Рис, В. Е. 2013. “Экологиялық із, тұжырымдамасы”, Levin S. A. (ред.) Биологиялық әртүрлілік энциклопедиясы, екінші басылым, 2-том: 701–713 беттер. Уолтем, Массачусетс: Academic Press. Рис, В. Е. 2010. “Нағыз құн экономикасы”, C. Lazlo және басқалар (ред.) Тұрақтылық энциклопедиясы, 2-том, Тұрақтылық бизнесі. Беркшир баспасы. Рис, В. Е. 2010. “Дағдарысымыздың тамыры: Адам табиғаты бізді құлдырауға итермелей ме?”, D Lerch (ред.) The Community Resilience Reader кітабындағы 6-тарау. Вашингтон, Island Press (Post Carbon институты үшін). Рис, В. Е. 2006. “Экологиялық іздер және биосыйымдылық: тұрақтылықты бағалаудың маңызды элементтері”, Jo Dewulf және Herman Van Langenhove (ред.) “Жаңартылатын энергия көздері технологиясы: тұрақтылықты бағалау” кітабындағы 9-тарау, 143–158 беттер. Чичестер, Ұлыбритания: John Wiley and Sons. Рис, В. Е. 2006. “Неге дәстүрлі экономикалық логика биологиялық әртүрлілікті қорғамайды?”, D. M. Lavigne (ред.) “Жерге қол жеткізу: экологиялық тұрақтылықты іздеу” кітабындағы 14-тарау, 207–226 беттер. Халықаралық жануарларды қорғау қоры, Гюльф, Канада және Лимерик университеті, Лимерик, Ирландия. Рис, В. Е. 2004. “Адамзат өлімге ұшырап жатыр ма?”, Бизнес-әкімшілік және саясатты талдау журналы 30–31: 67–100 (2002–2003). Рис, В. Е. 2003. “Қалалық экожүйелерді түсіну: экологиялық экономика көзқарасы”, Alan Berkowitz және басқалар (ред.) “Қалалық экожүйелерді түсіну” кітабындағы тарау. Нью-Йорк: Springer Verlag. Рис, В. Е. 2002. “Глобализация және тұрақтылық: қайшылық па, әлде конвергенция ма?”, Ғылым, технология және қоғам бюллетені 22 (4): 249–268. Мур, Дж. және В. Е. Рис. 2013. “Бір планетада өмір сүру”, 2013 жылғы әлем жағдайы – Тұрақтылық әлі де мүмкін бе? Вашингтон, Дүниежүзілік бақылау институты. Киссинджер, М. және В. Е. Рис. 2010. “Глобализацияланушы әлемде тұрақтылықты модельдеуге арналған өңіраралық экологиялық тәсіл – қолданыстағы тәсілдерді және жаңа бағыттарды қарастыру”. Экологиялық модельдеу 221(21):2615–2623. Киссинджер, М. және В. Е. Рис. 2010. “Жер үсті биосыйымдылығын импорттау: АҚШ жағдайы және әлемдік салдары”. Жер пайдалану саясаты 27: 589–599. Киссинджер, М. және В. Е. Рис. 2009. “Прариядағы іздер: Ғаламдасушы әлемдегі Канаданың ауыл шаруашылығының құлдырауы мен тұрақтылығы”. Экологиялық экономика 68: 2309–2315. Wackernagel, M. және W. Rees. 1996. Біздің экологиялық із: Жердегі адамның әсерін азайту. New Society Publishers.