Кіріспе

Lady in Satin – джаз әншісі Билли Холидейдің 1958 жылы Columbia Records лейблында шыққан альбомы, каталог номері CL 1157 (моно) және CS 8048 (стерео). Бұл әншінің толықтырылған соңғы екінші альбомы және оның өмірінде жарық көрген соңғы альбомы. Оның соңғы альбомы, "Соңғы жазба", 1959 жылдың наурыз айында жазылып, оның қайтысынан кейін шығарылды. Алғашқы альбомды Ирвинг Таунсенд продюсерлік етті, дыбыс жазу инженері – Фред Плаут.

Өмірбаян

1950 жылдардың көп бөлігінде Билли Холидей джаз продюсері Норман Гранцтың Clef Records лейблімен келісімшартқа отырды, ол кейін 1956 жылы жаңадан құрылған Verve Records-ке енді. Норман Гранц үшін оның барлық жұмыстары шағын джаз тобынан тұрды, ол оны 1930 жылдары Тедди Уилсонмен алғашқы жазбаларын жасаған музыканттармен қайта біріктірді. 1950 жылдардың басында Джордж және Айра Гершвин, сондай-ақ Джером Керн сияқты композиторларға арналған альбомдар немесе әндер жинақтары жасау туралы әңгімелер болды, бірақ олар сәтсіз аяқталып, Элла Фицджеральд Verve Records-қа қол қойғанда оларға бұрылды. 1957 жылға қарай Холидей Гранц үшін он екі альбом жазды және оған бұл жағдай ұнамайтын. Сондықтан ол келісімшартты жаңартпауға шешім қабылдады. 1957 жылдың қазан айында Холидей Columbia лейблінің продюсері Ирвинг Таунсендке хабарласып, топ жетекшісі Рей Эллиспен жаздыруға қызығушылық танытты. Алғашқыда ол Фрэнк Синатраның альбомдарына, әсіресе "In the Wee Small Hours" альбомына жасаған аранжировкаларын естігеннен кейін, топ жетекшісі Нельсон Риддлмен альбом жасағысы келді, бірақ Эллистің "For All We Know" әнінің нұсқасын естігеннен кейін, ол онымен жұмыс істеуді жөн көрді. Холидей Таунсендке альбом туралы айтқанда, ол таң қалды:

Таунсенд Эллиске альбом туралы хабарласты. Эллис 1930 және 1940 жылдары Холидейдің жұмысын тыңдағандықтан, жобаға қуанды және: «Мен оның мені білетініне сенбедім», - деді. Таунсенд Холидей мен Эллистің Columbia лейблімен келісімшартқа қол қоюы үшін кездесу ұйымдастырды. Columbia альбомға шексіз бюджет бөлді. Оркестрдегі музыканттар үш сессия үшін 60 доллар, ал Холидей әр тарапқа 150 доллар алдын ала алды. Таунсенд 1958 жылдың ақпан айының соңында жаздыру күндерін белгіледі.

Мазмұны

Ол «Колумбиямен» келісімшартқа қол қойғанда, лейбл оны жаңа бастама ретінде қарады, себебі ол он алты жылдан кейін лейблге қайта оралды. Холидей «Норман Гранцтың» лейблімен жұмыс істеген кезеңде бұрын жазған ескі материалдарын және оның репертуарында жақсы танымал болған «My Man», «Lover, Come Back to Me», «I Cover the Waterfront», «Them There Eyes» және «I Only Have Eyes for You» сияқты әндерді қайта қарастырды. «Колумбия» Холидейден бұрын жазбаған әндерден тұратын альбом жасауын қалады, сондықтан «Lady in Satin» альбомына материал Холидейдің үш онжылдық мансабындағы дәстүрлі көздерден, классикалық поп музыканың «Ұлы американдық ән кітабынан» алынды. Сонымен қатар, Холидейдің «Норман Гранцпен» және «Колумбиядағы» 1930-шы және 1940-шы жылдар басындағы алғашқы жылдарындағы жазбаларынан айырмашылығы, джаз тобының орнына Холидей сегіз жыл бұрын «Декка» жылдарында жасалғандай, толық оркестрлік аранжировкаларға оралды. Ол альбомның Франк Синатра немесе Элла Фицджеральдтың «Song Books» сериясындағы заманауи үлгіде болуын қалады. Рей Эллис әндерді Холидейдің дауысына сәйкес аранжировкалады. 1950-ші жылдардың ортасы мен соңына қарай Холидейдің дауысы алкоголь мен есірткілерді жылдар бойы қолдану салдарынан күрт өзгерді, оның текстурасын өзгертіп, нәзік, хриптеген дыбыс берді. Дауысының жағдайына қарамастан, оның ерекшелігі жоғалмады, және оны танымал джаз әншісі еткен сөйлеу стилі оның қолында болды. Рей Эллис Холидейдің дауысы туралы былай деді:

Эллис 40 құрамды оркестрді, мүйіздер, скрипкалар, домбыралар және тіпті үш адамдық хормен толықтырып қолданды. Бұл Холидейдің ең қымбат музыкалық өндірісіне айналды. Альбомдағы солистер қатарында Мел Дэвис, Урби Грин және бибоп тромбонының негізін қалаушы Дж. Дж. Джонсон болды.

Қабылдау

Альбомға деген реакция әртүрлі болды. Холидей 40 жасында дауысының жоғары диапазонының көп бөлігін жоғалтты, бірақ ол әлі де ритмикалық айтылуын сақтап қалды. The Penguin Guide to Jazz альбомына төрт жұлдыздың арасында үш жұлдыз баға берді, бірақ альбомға қатысты негізгі күмәнін білдірді, оны "қайырған әйелге көз тіреп қарау" деп сипаттады. Rolling Stone Jazz Record Guide журналы былай деді: "Сатинді ханым әйелді тым әсемдеп көрсетіпті. Бұл 50-ші жылдардың соңындағы альбом, сол кезде Биллидің күшінің көп бөлігі кетіпті". Рей Эллис 1997 жылы альбом туралы былай деді:
"Менің ойымша, ең эмоционалды сәт – "Мен сені қалауда ақымақпын" әнін тыңдаған кезде болды. Ол әнді аяқтағаннан кейін, мен бақылау бөлмесіне барып, барлық жазбаларды тыңдадым. Оның орындалуымен мен толық қанағаттанбадым, себебі мен эмоцияға емес, музыкаға назар аудардым. Бірнеше аптадан кейін соңғы миксті естігеннен ғана оның орындалуының қаншалықты керемет екенін түсіндім. Lady in Satin альбомы 1997 жылдың 23 қыркүйегінде Legacy Records компаниясымен қайта шығарылды, 20 биттік технологияны пайдаланып қайта жаңартылып, төрт бонус трек қосылды. Қайта шығару продюсері Фил Шаап "The End of a Love Affair" әнінің стерео нұсқасының қолданылмаған мастер-таспасын тапты және моно-LP-де қолданылған "I'm a Fool to Want You" әнінің стерео миксін қосты. 2000 жылы Lady in Satin Грэмми атақ-даңқының залына енгізілді. 2020 жылы Rolling Stone журналы альбомды барлық уақыттың ең үздік 500 альбомының тізімінде 317-ші орынға қойды.