Кіріспе

Американдық колледж президенті, НФЛ футболшысы.

Джеймс Райн Киллиан (ағылш. James Rhyne Killian Jr.) (24 шілде 1904 – 29 қаңтар 1988) – 1948 жылдан 1959 жылға дейін Массачусетс технология институтының 10-шы президенті. Ол сонымен қатар Джон Ф. Кеннеди басшылығымен Президенттің барлау жөніндегі кеңесінің төрағасы сияқты бірнеше мемлекеттік лауазымдарда қызмет еткен.

Ерте өмір және білім

Киллиан 1904 жылғы 24 шілдеде Оңтүстік Каролина штатының Блэксбург қаласында дүниеге келген. Әкесі мата өндіруші болған. Ол Теннесси штатының Чаттануга қаласындағы Маккалли мектебінде білім алды, содан кейін екі жыл бойы Дьюк университетінде (бұрынғы Троица университеті) оқыды, одан кейін МТИ-ге ауысып, 1926 жылы бизнес әкімшілігі және инженерлік басқару салалары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Сигма-Чи студенттік қауымдастығының мүшесі болған.

MIT-тегі басшылық

1932 жылы MIT түлектері журналы Technology Review редакторы қызметін атқарып жүргенде, Киллиан Technology Press баспасын құруға зор үлес қосты, бұл баспа кейіннен институттың дербес баспа үйі – MIT Press-ке айналды. 1939 жылы ол MIT президенті Карл Тейлор Комптонның жетекші көмекшісі болды және соғыс жылдарындағы MIT операциясын ұйымдастырды, ол әскери зерттеулер мен әзірлемелерді белсенді түрде қолдады. 1948 жылдан 1959 жылға дейін ол MIT-тің 10-шы президенті болды. 1956 жылы Джеймс Р. Киллиан кіші Айзенхауэр басшылығымен құрылған Президенттің Сыртқы барлау кеңесінің алғашқы төрағасы болып тағайындалды және 1963 жылдың сәуір айына дейін осы қызметте болды.

АҚШ Президентінің кеңесшісі

MIT-тен демалысқа шыққаннан кейін 1957-1959 жылдары президент Эйзенхауэрдің ғылым және технология жөніндегі арнайы көмекшісі болып қызмет етті, осылайша ол алғашқы президенттік ғылым кеңесшісі атанды. Киллиан Киллиан комитетіне жетекшілік етті және 1957 жылдың қазан және қараша айларында кеңестік жасанды спутниктер – Спутник-1 және Спутник-2 ұшырылғаннан кейін көп ұзамай Президенттің ғылым жөніндегі кеңесшілер комитетінің (PSAC) құрылуын қадағалады. PSAC ғылым мен технология саласындағы ұлттық білім беру бағдарламаларын реформалауды бастау және Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасын (NASA) құруда шешуші рөл атқарды. Киллиан ғалымдардың, әсіресе АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэрдің Кеңес Одағының күтпеген ядролық шабуыл жасау мүмкіндігіне қарсы технологиялық шешімдерді әзірлеу үшін шақырған Технологиялық қабілеттер тобының ғалымдарының кездесетін "жалпы көңілсіздік" атмосферасын сипаттады. Бұл жұмыс атмосферасының ширығуы сенатор Джозеф Маккартидің негізсіз айыптаулары мен Роберт Оппенгеймердің құпия әскери жобалардан шеттетілуіне байланысты болды. Оппенгеймер АҚШ әскери ресурстарын шабуылдық ядролық қарудан қорғанысқа ауыстыруды қолдаған болатын, ал Оппенгеймер қауіпсіздік рұқсатын жоғалтқаннан кейін ғалымдар әскери топтардың ой-пікіріне қарсы шығудың қауіпті екенін сезінді.

Сыйлықтар мен өмірбаян

1956 жылы Киллиан Ұлттық ғылым академиясының «Халық игілігі үшін» медалімен марапатталды. Ол 1985 жылы «Колледж президентінің тәрбиесі» атты кітаптың бір авторы болды, бұл кітап сонымен қатар өмірбаян ретінде де қызмет етеді. 1959 жылы МТИ президенті қызметінен қанағаттанғаннан кейін, ол 1959 жылдан 1971 жылға дейін МТИ корпорациясының төрағасы болып қызмет етті.

Өлім

Киллиан 1988 жылдың 29 қаңтарында Массачусетс штатындағы Кембридж қаласында қайтыс болды.

Мұра

MIT кампусында Киллиан атын иеленген екі орын бар: ағаштармен көмкерілген және MIT-тің Ұлы күмбезіне қараған Киллиан алаңы, және Киллиан залы – концерттер залы (шын мәнінде Киллианның әйелі, Уэлсли колледжінің түлегі Элизабет Паркс Киллианның құрметіне аталған).