Кіріспе

Күннің тоқтауы, Күн транзиті немесе Күннің әлсіреуі – Жер станциясы деректерді қабылдауға немесе беруге тырысатын спутниктің артына Күннің түсуінен туындайтын кедергі (фондық шу) салдарынан геостационарлық спутниктік сигналдың үзілуі немесе бұрмалануы. Бұл әдетте мұндай спутниктерге жылына екі рет қысқа мерзімге созылады және мұндай Жер станциялары жабдыққа зақым келтіруді болдырмау үшін қабылдау жүйелеріне уақытша немесе тұрақты қорғау құрылғыларын орнатады. Күннің тоқтауы Солтүстік жарты шарда наурыз теңдігінен бұрын (ақпан және наурыз айларында) және қыркүйек теңдігінен кейін (қыркүйек және қазан айларында) болады, ал Оңтүстік жарты шарда наурыз теңдігінен кейін және қыркүйек теңдігінен бұрын болады. Осы кезде, аспандағы Күннің көрінетін жолы оны Жер станциясы мен спутник арасындағы тікелей көру сызығының артына жеткізеді. Күн, спутниктермен байланыс үшін қолданылатын микротолқын жиіліктері (C жолағы, Ku жолағы және Ka жолағы) қоса алғанда, барлық спектрде күшті сәулелендіреді, сондықтан Күн спутниктен келетін сигналды басып тастайды. Күннің тоқтауының әсері сигналдың жарым-жартылай нашарлауынан (қателік деңгейінің жоғарылауынан) толық жойылуына дейін жетеді. Бұл әсер шамамен 20 ақпаннан 20 сәуірге дейін солтүстіктен оңтүстікке қарай, ал шамамен 20 тамыздан 20 қазанға дейін оңтүстіктен солтүстікке қарай жүреді, бірнеше күн бойы белгілі бір жерге күніне 12 минуттан кем уақытқа әсер етеді.

Үндістанның қор биржаларына әсері

Үндістанда BSE (Бомбей қор биржасы) және NSE (Ұлттық қор биржасы) мүшелері (мысалы, қор брокерлері) өздерінің сауда жүйелеріне қосылу үшін VSAT (Very Small Aperture Terminals) терминалдарын пайдаланады. VSAT терминалдары/жүйелер арасындағы байланыс спутниктерге тәуелді болғандықтан, бұл биржалар жыл сайынғы күн тоқырауларына (Sun outages) ұшырайды. Олар әдетте "күн тоқырауы" кезінде сағат 11:45-тен 12:30-ға дейін жабылады – уақыт Жердің орбитасына және спутниктердің нақты орналасуына байланысты өзгеріп тұрады. Спутниктердің сигналдарына кедергі келтіру онлайн-мәмілелер деректерінің үздіріссіз берілуіне кедергі келтіреді. Әділеттілік үшін осы қор нарықтары жыл сайын осындай қысқа мерзімге жабылады. Жоғалған уақытты өтеу үшін сауда-саттық көбінесе сол күні ұзартылады.

Басқа жерлер

Сент-Хелена аралында күннің белсенділігі жоғары кезеңдерінде арал бойынша интернет және телекоммуникациялық байланыс үзіледі, себебі аралға және одан барлық телекоммуникациялық трафик жалғыз спутниктік байланыс арқылы жүзеге асырылады. Күннің белсенділігінен туындаған үзілістердің мерзімі жергілікті газеттерде жарияланады. Алясканың көптеген ауылдық аймақтары спутник арқылы байланыспен қамтамасыз етілгендіктен, Уткиагвик, Коцебуе және Номе сияқты халық тығыз қоныстанған жерлер де осы мәселеге тап болады. Номе қаласы жыл сайынғы Идитарод шана-иттер жарысының мәресі болып табылады, сондықтан жарыс аяқталғандар туралы хабарламалар осы күннің белсенділігінен туындаған үзілістер кезінде жиі кешіктіріледі.