Кіріспе

Azteca Uno таратушысы Мексика қаласында.

XHDF TDT, виртуалды 1 арна (UHF цифрлық 25 арнасы), Мексика қаласындағы Azteca Uno телеарнасының бас станциясы болып табылады. Azteca Uno телеарнасын Мексиканың көптеген ірі қалаларында TV Azteca-ның өз меншігіндегі тарату желісі арқылы көруге болады. XHDF басқа таратушыларға, кабельдік және спутниктік теледидар көрермендеріне HD бағдарламаларын ұсынады.

Бастапқы жұмыс жылдары

XHDF телеарнасының концессиясы 1968 жылы XHTM телеарнасының 8-ші арнасымен бірге берілді. Екі станцияның да 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қарай іске қосылуы жоспарланған. Алғашқы хабарлар 1 қыркүйекте президент Густаво Диас Ордастың төртінші үкіметтік есебінің эфирге шығуымен бірге берілді, ал толық бағдарламалар 12 қазанда Олимпиада ойындарының ашылуымен басталды. XHDF телеарнасының иесі Organización Radio Centro болды, ал концессионер ретінде Corporación Mexicana de Radio y Televisión, S. A. de C. V. компаниясы тағайындалды. Станцияның студиясы мен передаткіші Torre Latinoamericana мұнарасында, сондай-ақ Мексика қаласының тарихи орталығындағы Calle Mina көшесіндегі екінші нысанда орналасқан еді. Алайда, XHDF көбінесе фильмдерді көрсетіп, Мексика қаласындағы бәсекелестеріне қарағанда аз ресурстарға ие болды.

Ұлттықлендіру

1972 жылы мемлекеттік Sociedad Mexicana de Crédito Industrial (Мексиканың өндірістік несие қоғамы немесе SOMEX) компаниясына болған қарыздардың толуына байланысты XHDF және Corporación Mexicana de Radio y Televisión мемлекеттік меншікке алынды. Үкіметтік 13-ші арнаның алғашқы директоры Антонио Менендес Гонсалес болды, ал ол қайтыс болғаннан кейін оның орнына ПРИ-ден Табаско штатының сенаторы Энрике Гонсалес Педреро келді. Corporación Mexicana de Radio y Televisión, тағы бір мемлекеттік кәсіпорын Tele Radio Nacional-мен бірге, Мексика қаласы стансасын ұлттық теледидар желісіне кеңейту аясында жаңа теледидар лицензияларын алуын бастады. 13-ші арнаның алғашқы жұмыстарының бірі – орын ауыстыру болды. 1976 жылдың 14 шілдесінде президент Луис Эчеверрия Мексика қаласының Аюско ауданындағы 13-ші арнаның жаңа ғимаратын ресми түрде ашты. Шараға елдің саяси және бизнес салаларынан Марио Моя Паленсия (ішкі істер министрі), Эухенио Мендес Докуро (коммуникация және көлік министрі), сондай-ақ Televisa директорлары Эмилио Аскарага Милмо, Ромуло О'Фаррилл және Мигель Алеман Веласко сияқты түрлі тұлғалар қатысты. 1983 жылы Мексика үкіметі телерадио хабарларын тарату саласын қайта ұйымдастырды. Осының нәтижесінде 1985 жылы Imevisión деп аталған Мексика теледидар институты құрылды. Imevisión құрамына енгендер – қазір Red Nacional 13 деп аталатын 13-ші арна, бұрынғы Televisión de la República Mexicana (22-ші арнасымен) және Red Nacional 7 деп аталған жаңа желі, сонымен қатар Мексика қаласында жаңа XHIMT 7-ші арнасы арқылы хабар таратты. Imevisión жылдары Red Nacional 13 коммерциялық бағдарламаларды көрсетуін жалғастырды, бірақ ол мәдени бағыттағы бағдарламаларды да ұсынды, мысалы, Temas de Garibay, Алехандро Аураның қатысуымен Entre Amigos және журналист Хорхе Сальданямен бірнеше бағдарламалар.

Жекешелендіру

1993 жылы Карлос Салинас де Гортари әкімшілігі Imevisión және бірнеше басқа мемлекеттік медиа кәсіпорындарын түрлі жиынтықтарда аукционға сатты. Электрондық дүкен иесі Рикардо Салинас Плиего басқаратын Radio Televisión del Centro барлық телестанцияларды сатып алды. Осының нәтижесінде Televisión Azteca құрылды, ол ең ірі жиынтық үшін құрылған холдинг компаниясының атын алды: Red Nacional 13, оның құрамында XHDF де болды.

Аналогтан цифрлық түрлендіру

XHDF 2005 жылы мамыр айында елдегі цифрлық теледидар стансасын салуға рұқсат алған алғашқы станциялардың бірі болды. Алғашқы цифрлық жабдығы тек 37,6 кВт қуатпен хабар таратты, бірақ аналогтық теледидар тоқтатылар алдында қуаты едәуір артты. 2015 жылдың 17 желтоқсанындағы түнгі сағат 00:00-де XHDF аналогтық стансасы VHF 13 арнасында IFT талап еткен аналогтан цифрлық теледидарға көшу кезінде тоқтатылды. 2016 жылдың қазан айында Azteca 13 тележелісі бүкіл ел бойынша виртуалды 13-тен 1-ге ауысты, тіпті Мексика қаласы стансасы да ұзақ жылдар бойы қолданған 13-арнасынан бас тартты. Соңында, 2018 жылдың 1 қаңтарында бүкіл тележелі Azteca Trece атауынан Azteca Uno атауына өзгертілді.