Кіріспе

Америкалық физик (1928–2017)

Богдан Цвете Маглич (америка тілінде Маглих деп аталады, 5 тамыз 1928 – 25 қараша 2017) – серб-америкалық эксперименталды ядролық физик және радиоактивті емес анейтрондық термоядролық энергия көзінің басты жақтаушысы. Маглих Мигманың төрт моделін құрастырды, бұл құрылғылар соқтығысқан иондық сәулелерде дейтерий атомдарының қосылуын қамтамасыз етеді.

Алғашқы жұмыстар

Маглих алғаш рет өзінің саласында танымал болды, Калифорния университетінің Лоренс сәулелену зертханасындағы командада жұмыс істеген кезде. Бұл команда Берклидің bevatron үдеткішінен алынған сұйық сутегі бұрышты камерасының деректерін талдады. Командаға Луис В. Альварес, Артур Х. Розенфельд және Линн Стивенсон да кірді, олар ω мезондық резонанстың бар екендігіне алғашқы нақты тәжірибелік дәлелдерді тапты. (1968 жылы Луис Альварес осы және осымен байланысты жұмыстары үшін Нобель сыйлығымен марапатталды.) Маглихтың осы ашылуға қосқан үлесі оған президент Джон Ф. Кеннедиден Ақ үй мақтау қағазын алуға және Швейцария Конфедерациясының президенті оны Швейцарияның құрметті азаматы деп жариялауға мүмкіндік берді. 1960 жылдардың соңында Р. Мачек пен Маглих «өзін-өзі соқтығыстыратын орбиталар принципін» және перцептронды ұсынды – бұл пион-пион соқтығыстарын зерттеу үшін бастапқыда ұсынылған өзін-өзі соқтығыстыратын бөлшектер шоғы үдеткіші. Содан кейін, 1970 жылдардың басында перцептрон дизайны Маглихтың өзін-өзі соқтығыстыратын иондық шоқ қосылу реакторының «мигматрон» концепциясының негізі болды.

Кәсіпкерлік жобалар

Магма зерттеулеріне қаржы жинауға тырысқан Маглих көптеген бизнес жобаларымен байланысты болды. 1974 жылы ол MIGMA Institute of High Energy Fusion және Fusion Energy Corp. құрды. 1985 жылдан 1987 жылға дейін ол Принстон қаласындағы United Sciences, Inc. компаниясының Aneutronic Energy Labs бас директоры және бас зерттеушісі болды, бұл фирма AELabs деп те белгілі. Осы кезеңде Маглих Бехтель корпорациясымен бірлесіп, АҚШ Әуе күштерінен алған ғылыми грант бойынша өзінің мигматрон тұжырымдамасын ғарыш кемелері үшін ықшам қуат көзіне айналдыруға тырысты. 1988 жылдан 1993 жылға дейін ол Гленн Т. Сиборг төрағалық еткен Advanced Physics Corporation компаниясының бас директоры болды. 1995 жылы Маглих HiEnergy Microdevices компаниясын құрды, ол кейін HiEnergy Technologies, Inc. компаниясына айналды, ол оның "атометрия" деп аталатын өнертабысы негізіндегі нейтронды бомба табу құрылғыларын әзірлеуші және өндіруші. Ол бұл компанияда түрлі лауазымдарды атқарып, кейін жұмыстан босатылды. Маглих кеткеннен кейін 16 ай өткен соң HiEnergy Technologies 2007 жылы банкроттық жариялады, бірақ Clear Path Technologies, Inc. құрылуымен қайта құрылымдалды. Жаңа басқарушылармен Clear Path Technologies "атометрияны" түрлі марапаттарға ие болған қауіпті материалдар мен жарылғыш заттарды анықтау құрылғыларына айналдырып, оларды мемлекеттік, федералдық және шетелдік үкіметтік терроризмге қарсы агенттіктерге сатты. HiEnergy Technologies компаниясынан кеткеннен кейін Маглих California Science & Engineering Corporation (CALSEC) компаниясының бас технологиялық директоры болды.

Жеке өмір

Юристтің ұлы және Югославия Корольдік Парламентіне сайланған мүшесі Маглич (13 жасында) және оның анасы хорват Усташе (нацистермен байланысты) сербтерге арналған концлагерінде түрмеге қамалды, бірақ қашып құтыла алды. Маглихтің бес баласы бар: Анжелика (1989 жылы туған) және Александра Маглих (1991 жылы туған) – бұрынғы әйелі, UCLA медиа суретшісі Виктория Веснадан; сондай-ақ Марко (1960 жылы туған), Иванка (1961 жылы туған) және Роберта (1972 жылы туған).