Кіріспе
316 типті аустениттік қорытпалы болат. Теңіздік сападағы тот баспайтын қорытпалар әдетте теңіз суындағы NaCl немесе тұздың коррозиялық әсеріне төтеп беру үшін молибден қорытқыштарын қамтиды. Теңіз суындағы тұз концентрациясы өзгеруі мүмкін, ал су шашыраған аймақтарда тұз концентрациясы бүрку және булану салдарынан күрт өседі. SAE 316 тот баспайтын болат – молибденмен қорытылған болат және аустениттік тот баспайтын болаттың екінші ең көп таралған түрі (304 маркасынан кейін). Ол теңіз ортасында қолдануға артықшылықты болат болып табылады, себебі молибдені жоқ болаттарға қарағанда тосқауылдық коррозияға қарсы тұру қабілеті жоғары. Оның магниттік өрістерге өте аз сезімталдығы, оны магниттік емес металл қажет болатын қолдануларда пайдалануға мүмкіндік береді.
Marine grade stainless alloys typically contain molybdenum to resist the corrosive effects of NaCl or salt in seawater. Concentrations of salt in seawater can vary, and splash zones can cause concentrations to increase dramatically from the spray and evaporation. SAE 316 stainless steel is a molybdenum alloyed steel and the second most common austenitic stainless steel (after grade 304). It is the preferred steel for use in marine environments because of its greater resistance to pitting corrosion than most other grades of steel without molybdenum. The fact that it is negligibly responsive to magnetic fields means that it can be used in applications where a non magnetic metal is required.
316 қорытпалары
316 толығымен тот баспайтын болмаса да, бұл қорытпа басқа кең таралған тот баспайтын болаттарға қарағанда коррозияға төзімдірек. Мысалы, хирургиялық болат 316 тот баспайтын болаттың түрлерінен жасалады. 316 құрамында молибденнен басқа, әртүрлі концентрацияда бірнеше элементтер бар (төмендегі кестеге қараңыз). + Тот баспайтын болаттың белгілемесі SAE Салмақ бойынша пайыздық үлесі (%) Сипаттамасы және қолданылуы Cr Ni C Mn Si P S N Mo316 16–18 10–14 0,08 2,0 0,75 0,045 0,03 0,10 2,0–3,0 Азық-түлік өңдеу, химиялық заттарды сақтау және тасымалдау, тоқыма өндірісінде бояу жабдықтары, ядролық отынды қаптау және мұнайды қайта өңдеу жабдықтары, сондай-ақ кейбір медициналық имплантаттар үшін арналған жалпы марка. 316L 16–18 10–14 0,03 2,0 0,75 0,045 0,03 0,10 2,0–3,0 Қағаз массасын өңдеуге, сондай-ақ рацион, резеңке, тоқыма ағартқыштары және жоғары температурадағы өнеркәсіптік жабдықтарды өндіруге арналған төмен көміртекті марка. Бұл медициналық имплантаттар үшін қажетті марка, себебі ол сезімталдыққа (дәнді шекарасындағы карбид дақылдарына) төзімді. 316F 16–18 10–14 0,08 2,0 1,0 0,2 0,10 мин 1,75–2,5 Автоматты машиналарға арналған бұрандалы бөлшектерді, сондай-ақ хирургиялық имплантаттар мен фармацевтикалық өңдеу жабдықтарын өңдеуге арналған азайтылған молибден және сәйкесінше жоғарылатылған фосфор және күкірттің еркін өңдеу класы. 316N 16–18 10–14 0,08 2,0 0,75 0,045 0,03 0,10–0,16 2,0–3,0 Жарықтарға және жарықтардағы коррозияға жоғары төзімділігі бар жоғары азотты марка. Химиялық заттарды өңдеуге арналған аксессуарлар үшін қолданылады. Стандартты емес маркаларға 316H кіреді, оның "жоғары" көміртегі құрамы 0,04% -дан жоғары, бұл оған жоғары температурада жоғары жыртылу беріктігін береді, 316L(Hi)N – өте жоғары азотты марка (0,16–0,30%), 316Ti – титанмен тұрақтандырылған, 316Cb – ниобиймен тұрақтандырылған (код "колумбийден" алынған, бұл АҚШ-та кең таралған ниобийдің бұрынғы атауы), 316L SCQ – 316L-дің жоғары тазалықтағы нұсқасы және 316LS – хирургиялық имплантаттар үшін арнайы бейімделген.
Теңізде қолдануға жарамдылығы
Көптеген соңғы пайдаланушылар жиі қолданғанымен, теңіздік сападағы тот баспайтын болат үшін өнеркәсіптік деңгейде мойындалған нақты анықтама жоқ. Хлорид иондары сезімтал тот баспайтын болаттардың жергілікті коррозиялық зақымдануына (ұйық және саңылау коррозиясына) себеп болуы мүмкін. Теңіздік ортада, тот баспайтын болат теңіз суына батырылған ба, әлде теңіз суындағы хлоридтердің шашырауымен немесе жағалау желдерімен әсер етуі мүмкін жағалауға жақын орналасқан ба, оны нақты анықтау қажет. Тот баспайтын болатты суға батырған жағдайда, теңіз суына төзімділік үшін кемінде 40-тан жоғары ұңғылға қарсы тұру көрсеткіші көбінесе талап етіледі. Супер аустениттік (мысалы, UNS S31254 немесе N08367) немесе супер дуплекстік (мысалы, UNS S32760 немесе S32750) тот баспайтын болаттар бұл талапқа жауап береді. Жағалауға жақын жерлерде 316L мұндай теңіздік ортада қолдану үшін ең төменгі марка деп есептеледі. Теңіз суындағы хлоридтердің концентрациясы өзгеруі мүмкін, ал шашырау аймақтары булану арқасында концентрацияның күрт өсуіне әкелуі мүмкін, сондықтан теңіздік ортаның коррозиялық күші әртүрлі болуы мүмкін. Жағалаудағы кез келген тот баспайтын болаттың төзімділігі жаңбырдың беткі қабатты шаюына да байланысты болады, бұл беткі хлоридтердің булану арқылы жиналуын азайтады. Осылайша, қоршаудың төменгі жағы шаюдың болмауына байланысты коррозияға көбірек ұшырайды, сондай-ақ теңіз жағалауына жақын шөлдік аймақтар, көбінесе, жауын-шашын көп болатын жерлердегі теңіз жағалауларына қарағанда коррозияға бейім болады.
Басқа теңіз сапалы қорытпалар
Нитроник (сауда атауы): Нитроник 50 – салқындаған кезде де толық аустениттік (супераустениттік, төмен магниттік қасиетті) марка. Нитроник 60 – теңіз суында жақсы жұмыс істейтін молибдені жоқ марканың мысалы, ол 316-дан гөрі теңіз суындағы шұңқырларға қарсы тұру қабілеті жоғары, себебі кремний мен азоттың деңгейі жоғары; азот сондай-ақ беріктікті де арттырады.