Кіріспе

Дәстүрлі англикандық тамырлас (TAC), бұрын Дәстүрлі англикандық қауымдастық, – халықаралық шіркеу, ол жалғасқан англикандық қозғалыстағы ұлттық провинциялардан тұрады, англикандық қауымдастықтан және Кентербери архиепискобынан тәуелсіз. TAC Сент-Луис мақаласының діни доктриналарын ұстанады. Әрбір юрисдикция теологиялық бұрмалудан бос деп есептелетін дәстүрлі «Ортақ дұғалар кітабын» пайдаланады. Бұл шіркеулердің көпшілігі өз теологиясы мен құлшылық практикасында дәстүрлі дұға кітабындағы англикандар деп сипатталады. Кейбір англо-католик тамырластары құлшылығында англикандық миссалды қолданады. TAC шіркеудің әр түрлі аймақтарынан келген епископтар алқасымен басқарылады және сайланған басшысы жетекшілік етеді. TAC 1991 жылы құрылды. Архиепископ Луис Фолк оның алғашқы басшысы болды. 2002 жылы оның орнын Австралиядағы Англикандық католик шіркеуінің архиепискобы Джон Хепворт басты. Қазіргі басшы – Канаданың Англикандық католик шіркеуінің архиепископы Шейн Янзен. TAC мүше шіркеулері бірнеше мәселе бойынша Англикандық қауымнан тыс құрылды; басты мәселе – әйелдерді дін қызметкері етіп тағайындау. Басқа мәселелерге құлшылық тәртібін қайта қарау, гомосексуалистік әрекеттерді қабылдау және шіркеудегі апостолдық дәстүрдің маңыздылығы кіреді.

Тарих

1991 жылы сол кездегі Дәстүрлі Англикандық қауым құрылды, ол Сент-Луис мақаласынан бастау алған, жалпы дұғалар кітабының қайта қаралуын жоққа шығарды, сондай-ақ әйелдерді діни қызметке бекіту сияқты басқа да мәселелерді қамтыды. ХХІ ғасырдың басында «қауымдастық алты құрлықта орналасқан 14 шіркеудің барлығы 300 мың мүшеден тұратынын хабарлады». 2007 жылдың қазан айында ТАК епископтары Рим тақтысымен толық бірлікке ену ниетін ресми түрде білдірді. Толық петиция Рим епископының қызметін және Католик шіркеуінің катехизисін қабылдады. Ватиканның Иман туралы доктрина жөніндегі Конгрегациясы 2008 жылдың 5 шілдесінде англикандықтар тобымен корпоративтік бірігу перспективасын мұқият қарастырып жатқанын мәлімдеді. 2009 жылдың 29 қазанында Иман туралы доктрина жөніндегі Конгрегация Рим Папасы Бенедикт XVI-ның Рим тақтысымен толық қауымдастыққа кіретін белгісіз англикандықтар тобы үшін «жеке ординариат» деп аталатын жаңа шіркеу құрылымын құру ниеті туралы хабарлады. 2009 жылдың 4 қарашасында Папа Бенедикт 9 қарашада жарияланған «Anglicanorum coetibus» апостолдық конституциясына қол қойды. 2010 жылдың 3 наурызында Флорида штатының Орландо қаласында Америкадағы Англикан шіркеуінің епископтар үйінің сегіз мүшесі (АҚШ-тағы ТАК бөлімшесі) Киелі Тақтан жеке ординариат ретінде қабылдануды ресми түрде сұрау үшін бірауыздан дауыс берді. 2010 жылдың 17 наурызында ТАК-тың (Англикандық Католик шіркеуі) Канададағы бөлімшесінің басшылары да солай етуге шешім қабылдады. Ұлыбритания мен Австралиядағы ТАК мүше шіркеулері де тиісті ординариаттарды құру үшін петиция жасады. 2012 жылдың 1 наурызында ТАК епископтар коллегиясы архиепископ Хепворттың біріншілік қызметінен кеткенін және архиепископ Самуэль Пракашты біріншілік міндетін атқарушы етіп тағайындағанын дереу жариялады. Епископтар коллегиясы сондай-ақ ТАК-тың Англикандықтарға Киелі Тақ ұсынған ұсынысты қабылдамайтынын мәлімдеді. 2016 жылдың 14 қазанында епископтар коллегиясы архиепископ Шейн Б. Янзенді Дәстүрлі Англикандық қауымның үшінші приматы етіп сайлады. Әлемдік Дәстүрлі Англикандық қауымын жаһандық Дәстүрлі Англикандық шіркеуіне қайта құрайтын Дәстүрлі Англикандық шіркеуінің жаңа конституциясы 2020 жылдың наурызында қабылданды және ратификацияланды. 2022 жылдың 16 ақпанында ТАК Американың Англикандық провинциясымен толық құдайлық қатынас (communio in sacris) туралы келісімге келгені туралы хабарланды.