Кіріспе

Вашингтондағы сайлау

2006 жылғы 7 қарашада Вашингтонда АҚШ Сенатына сайлау өтті. Қайта сайланған демократ Мария Кантуэлл екінші мерзімге қайта сайланды.

Өмірбаян

Өтінімді ұсыну мерзімі 2006 жылдың 28 шілдесіне белгіленген, ал алғашқы сайлау 2006 жылдың 19 қыркүйегінде өтті. Кантуэлл сайлау бойында тұрақты түрде дауыс беру нәтижелерінде көш бастады, бірақ саяси сарапшылар оны бұл сайлау циклында осал деп санайтын, себебі ол 2000 жылы өте аз айырмамен жеңіске жеткен және прогрессивті сайлаушылар арасында наразылық болған еді. Қараша айында National Journal Кантуэллдің мандатын партиялық бақылаудың ауысу мүмкіндігіне байланысты бақылауға алуға болатын 20 жарыстың ішінде 13-орынға, ал демократтардың мандатын ауыстыруға ең ықтимал 3-орынға қойды. Дегенмен, Вашингтонда республикалық басшылыққа наразылықпен өршіген сайлауда Кантуэлл 17% дауыспен жеңіске жетті. Вашингтон штатының саясатында Демократиялық партия көп жылдар бойы үстемдік танытып келеді. Губернатор, вице-губернатор, қазынашы, мемлекеттік аудитор және сақтандыру комиссары – демократтар, ал мемлекеттік хатшы, бас прокурор және мемлекеттік жерлер комиссары ғана – республикашылдар. Вашингтоннан АҚШ Өкілдер палатасына жіберілген тоғыз өкілдің алтауы – демократтар. Демократ Патти Мюррей штаттың ең тәжірибелі сенаторы. Кантуэлл 2000 жылы Сенатқа өткізілген алғашқы сайлауда Слэйд Гортонды 2,229 дауыспен жеңді. Бұл жарыстың тар екендігіне және 2004 жылдың қараша айында демократ Кристин Грегуар мен республикашыл Дино Росси арасындағы губернаторлық сайлаудың тар екендігіне байланысты көптеген республикашылар 2006 жылы Кантуэллдің мандатын басып алуға мүмкіндіктері бар деп сенді.

Науқан

2006 жылдың 9 наурызында Аарон Диксон АҚШ Сенатына Жасыл партиясынан кандидат болу шешімін жариялады, Кантуэллді Ирактағы АҚШ әскерінің болуын және АҚШ ПАТРИОТ Актісін жалғастырып қолдауына сын айтты. 2006 жылдың 13 мамырында Диксон Вашингтон штатының Жасыл партиясының көктемгі конвенциясында партияның кандидаттығын жеңіп алды. Бастапқыда Кантуэллдің Демократиялық партиясының ішінде екі қарсыласы болды, екеуі де Ирак соғысына қарсы қатаң ұстанымды білдірді, бұл Кантуэллдің Иракқа қатысты дауысына және күштерді кері қайтару мерзіміне қарсы дауысына назар аударды: Марк Уилсон және Хонг Тран. Тағы үш демократ та алғашқы сайлауға қатысты: Майк Мувер, Майкл Гудспейсгай Нельсон және Мохаммад Х. Саид. 2006 жылдың 8 тамызында Коннектикут штатынан демократ сенаторы Джо Либерман алғашқы сайлауда қарсыласы Нед Ламонттан 52% 48% есебімен жеңіліп, жалпы сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде қатысатыны туралы бұрынғы уәдесін орындады. Бұл жарысқа көп көңіл бөлінді, ол бүкіл ел бойынша билікке қарсы және соғысқа қарсы көңіл-күйдің алғашқы көрсеткіші болды. Либерманның қиындықтары мен Кантуэллдің қайта сайлануына ұқсастықтар жасалды, Кантуэллдің Ирак соғысын басталған резолюцияға дауыс бергені, дауыс беруіне өкіндігін айтудан бас тартқаны және күштерді кері қайтару кестесіне қарсы дауыс бергені еске салынды. Ламонттың науқанынан айырмашылығы, Кантуэллдің соғысқа қарсы қарсыластарының науқанына әлдеқайда аз қаржы бөлінді және Ламонтты танымал етуге және оның атын жақсы тануға көмектескен блогтардан бірдей қолдау алмады. Сонымен қатар, Либерманнан айырмашылығы Кантуэлл науқаны барысында соғысқа қатысты ұстанымын өзгертті және Буш әкімшілігін соғысты жүргізуі үшін сынға алды. Ол сондай-ақ өзінің ең белсенді соғысқа қарсы қарсыласы Марк Уилсонды айына 8000 доллар жалақымен жұмысқа алды, бұл қадамды саяси комментаторлар «оппозицияны сатып алу» деп сипаттады (ол басқа соғысқа қарсы қарсыластар Хонг Тран және Аарон Диксонмен де осыған ұқсас әрекеттер жасады). Дегенмен, мақалада нақты жағдайлардың айырмашылықтарына қарамастан, Либерманның жеңілісі сайлаушылардың билікке қарсы көңіл-күйде екенін көрсетті, бұл Кантуэлл үшін қиындықтар тудыруы мүмкін екені айтылады. Бұл пікірді тағы бір P I мақаласы растайды, онда Либерманның және екі Конгресс мүшесінің, Мичиган республикашысы Джо Шварц пен Джорджия демократы Синтия МакКиннидің бір күні сайлаудан айырылғаны бүкіл ел бойынша билікке қарсы үрдіс болуы мүмкін екендігіне нұсқайды. Алғашқы нәтижелерден кейін Кантуэлл Нед Ламонтты қолдады, ал МакГавик сенатор Либерманды қолдап жауап берді. Диксонның науқаны Кантуэллдің соғысқа қатысты «әңгімелеу және дұрыс емес сөздерін» сынға алған және оның қазіргі ұстанымын Либерманның соғысты қолдау ұстанымына теңеген мәлімдеме шығарды. 14 тамызда, Ламонттың жеңісінен бір аптадан аз уақыт өткен соң және нақты оқиғадан кейін төрт жыл өткен соң, Кантуэлл алғаш рет Иракта күш қолдануға рұқсат беру туралы дауысқа қарсы дауыс беретінін айтты, егер ол бүгін білетін нәрсені білсе. Алайда ол қарсыласы МакГавик осы жағдайда рұқсатқа қарсы дауыс беретінін айтқаннан кейін ғана бұған қол қойды. Кантуэлл өзінің дауыс беруіне өкіндігін айтпады және бұл ұстанымын өзгертпеді. 9 шілдеде соғысқа қарсы қарсылық білдірген Марк Уилсон өзінің ұсынысынан бас тартып, Кантуэллге қолдау білдіретінін және Кантуэллдің науқаны ұсынған ақылы лауазымға ие болатынын мәлімдеді. Бұл бір күн бұрын прогрессивті белсенді және соғысқа қарсы сыншы Дал ЛаМагна Кантуэллдің науқанының тең төрағасы болып тағайындалғаннан кейін болды. Бастапқыда Кантуэллдің науқаны Уилсонға қанша төлейтінін айтудан бас тартты, бірақ БАҚ қысымымен ол айына 8000 доллар алатындығын, бұл Кантуэллдің науқаны менеджері Мэтт Батлер ай сайын 8731 доллар тапқаннан сәл аз екенін айтты. Келесі күні Хонг Транға ЛаМагнадан телефон соғылып, олардың науқанына қосылуын сұрайды. Ол бұл ұсынысты жұмыс орны ретінде қабылдады, бірақ ол одан бас тартты. Саяси сарапшылар, соның ішінде Сиэтл Пост Интеллигенсер және The Washington Times басылымындағылар Кантуэллдің соғысқа қарсы демократтардың алдағы алғашқы сайлауда Уилсонды өзінің науқанына қосып, одан кейін Транды шақыру арқылы соғысқа қатысты пікірін білдірудің тиімді нұсқаларын жоюға тырысқанын білдірді. Вильсонның жақтастары мен журналистер 16 айлық сайлау науқанынан кейін оның жарыстан кетуіне таң қалды, ол сенатордың өткір сыншысы болды, ол өзінің сайлау сайтында «еркін сауда жасайтын корпоративтік элита» және «өзінің орнын сатып алған» адам деп сипаттады, содан кейін «өзінің базасын алдады және қорқытты». Оған журналистер оның алғашқы сайлау науқаны кезінде Кантуэлл туралы айтқан сөздеріне сенетінін сұрағанда, ол: «Мен осыған дейін болған жағдайды пайдалану үшін оған белгілі бір деңгейде сене бердім, ол Демократиялық партиядағы соғыс мәселесі бойынша жарылыс еді» деді. Диксон мен Тран екеуі де Уилсонның көңіл күйіндегі өзгеруге күмән келтірді, оның науқанмен байланысты ақылы лауазымы мен оның жалақысын жариялаудан бас тартуын атап өтті. Сиэтл Таймс газетінің журналисі Дэвид Постман Кантуэллдің науқанына осы айыптаулар туралы хабарласты, олардың өкілі бұл орын алған жоқ деп айтпады, бірақ науқандағы ешкімге Диксонның науқаны туралы сөйлеуге рұқсат берілмегенін мәлімдеді. Науқан Уилсонға жауап беру үшін қол жеткізуге рұқсат бермеді. Басқа журналистер де соңғы апталарда Уилсонмен байланысуда қиындықтарға тап болды. Сиэтл P I газетінің журналисі Сьюзан Пейнтер оның БАҚтан қашуы туралы мақаласында Уилсонды жұмысқа алғаннан кейін оны үнсіз қалдыру мақсаты болғанына кеңінен сенедінін және оның жоғалуы осы күдікті күшейте түседінін айтты, бұл «фермерлік субсидиясының саяси эквиваленті» екенін атап өтті. Пейнтер Хонг Транның сөзін келтірді, ол Уилсон Кантуэллдің науқанына қосылғаннан кейін оның алғашқы кездесулеріне реакция соншалықты теріс болғандықтан, оның жоғалуына таң қалмағанын айтты. Хонг Тран 32-ші округтің (Кантуэллдің туған округі) бірегей қолдауын жеңіп алды және 40-шы, 25-ші және 26-шы округтерде Кантуэллмен бірдей қолдауға ие болды. Тран 32-ші заңнамалық округтің қолдау жиналысына жеке келді және бір блогердің айтуынша, жиналысқа келген адамдармен сөйлесіп, оның ұстанымдарын айқын жеткізді және сұрақтарға жауап берді. Блогердің сөзінше, Кантуэлл өзінің орнына Марк Уилсонды жіберді, ол АҚШ ПАТРИОТ Актісіне, NAFTA, CAFTA және Ирак соғысына қарсы Кантуэллдің дауыстарын қорғай алмады. 9 қыркүйекте Демократиялық партияның алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін Хонг Тран Сиэтл Таймс газетіне «Демократиялық партия қаншалықты демократиялық емес екенін» айтты, штаттық Демократиялық партия оның назар аударуына кедергі келтіруге тырысқанын, Координацияланған науқан шараларында белгілер қоюға тыйым салғанын және штаттық партияның сайлау тізімдеріне қол жеткізбегенін айтты. Кантуэллдің науқаны оның ерте сыншыларының екеуін жұмысқа алған, Транмен де пікір алмасудан бас тартты. Алғашқы сайлаудан бұрын сенаторды қолдайтынын сұрағанда, Тран «әрине, жоқ» деп жауап берді.

Өмірбаян

2005 жылы консервативті сауалнама жүргізген Strategic Vision ұйымының алдын ала болжамдарында Росси Кантуэллден озып кеткен. Республикалық партия жетекшілері Россиден сайысқа түсуін өтінді. Росси бас тартты. Содан кейін назар Рик Уайтқа (ол 1994 жылы Кантуэллдің Өкілдер палатасындағы мандатын алған), штаттық GOP төрағасы Крис Вэнске, Сиэтлдің бұрынғы тележурналисі Сьюзан Хатчисонға және бұрынғы 8-ші округтен конгресске кандидат болған, Республикалық Ұлттық Комитетінің мүшесі Диан Тебелиусқа ауды. Олардың ешқайсысы жарысқа қатыспады. Республикашылдардың жетекшілері ақырында "Safeco" сақтандыру компаниясының бұрынғы бас директоры Майк МакГавикті қолдауға бел буды.

Кандидаттар

Уильям Эдвард Човил 2004 жылғы республикалық сенат сайлауына қатысып, республикалық дауыстардың 0,95%-ын алды; ол "ұлттық және жаһандық коммунизм мен социализм" деп атаған нәрсеге қарсылық платформасымен сайлауға түсті. Марк Грин, заң көмекшісі және Қарулы күштердің ардагері; 2004 жылғы республикалық өкілдер палатасы сайлауының алғашқы кезеңінде (9-шы округ) 47% дауыс жинады; сайлау кампанияларында империализмге қарсы тұруды баса көрсетеді; қол қою ақысынан босату туралы петицияға жеткілікті қол жинамағандықтан сайлау бюллетеніне кіруге құқық алмады; Терстон округінің жоғарғы сотына мандат талабымен жүгінді. Уоррен Э. Хансон, коммерциялық балықшы және үнемі сайлауға түсетін кандидат; 2004 жылғы сенат сайлауында демократ ретінде қатысып, демократиялық дауыстардың 6,04%-ын алды. Брэд Клипперт, АҚШ Армия резервінің ардагері; 2004 жылғы АҚШ сенаты сайлауына республикалық кандидат ретінде түсіп, республикалық дауыстардың 5,72%-ын алды; евангелист христиан. Б. Барри Массуди, Cubicon басқару кеңесшілік фирмасының негізін қалаушы; Мерсер аралының өнер кеңесінің бұрынғы төрағасы. Гордон Аллен Просс 2004 жылғы республикалық сенат сайлауына қатысып, республикалық дауыстардың 1,59%-ын алды.

Ирак соғысы

CBS News 11-13 тамызда жүргізген сауалнамасына сәйкес, американдықтардың 28%-ы Ирак соғысын ел алдындағы ең маңызды проблема деп санайды. 6 қарашада Strategic Vision жүргізген сауалнамада Вашингтон тұрғындарының 68%-ы «АҚШ әскери күштері алты ай ішінде Ирактан дереу шығарылсын» деген пікірді қолдады. МакГавик пен Кантуэлл екеуі де, егер олар қазіргі білетіндерін білгенде 2002 жылғы қазан айындағы Иракқа қатысты резолюцияға қарсы дауыс бермек еді, деп мәлімдеді. Кантуэллдің үгіт сайтында айтылғандай, ол әлі де АҚШ әскерлерінің Иракта «үлкен халықаралық ынтымақтастық арқылы тұрақтылыққа қол жеткізгенше» қалуын жақтайды. Кантуэлл әскерлерді шығаруды бастауға қолдау көрсетті, бірақ оны аяқтау мерзімі жоқ (S.2766 Левин-Рид түзетуі), сондай-ақ 2007 жылғы шілдеге дейін шығаруды аяқтау мерзімін белгілейтін Керри-Файнгольд түзетуіне қарсы дауыс берді. Ол сондай-ақ Ирактағы тұрақты АҚШ базаларын құруға тыйым салатын түзетуді де қолдады. 16 тамызда «Сиэтл Таймс» газеті ірі партиялардың кандидаттарының соғысқа қатысты ұстанымдарының түсініксіздігін сынап, одан да көп нақтылық талап етті. Келесі күні «Элвей» сауалнамасының директоры Стюарт Эльвей Кантуэлл мен МакГавиктің ұстанымдарын «бірге жуда жақын» деп сипаттады. МакГавик Кантуэллдің заң жобасына қарсы дауыс беруін «тығырықтан шыға алмайтын жағдай» деп атады. Демократ үміткері Тран және Жасыл партияның Диксоны ұлттық ең төменгі жалақыны «өмірлік деңгейге жететін жалақыға» көтеруді жақтады. Либертариандық Гатри ең төменгі жалақы заңдарын толығымен жоюды жақтады.

Миллионерлік түзету

11 тамызда Майк МакГавик өзінің сайлау науқанына 2 миллион доллар қарыз берді. Кейбір сарапшылар бұл үлкен сома 2002 жылғы сайлау реформасы заңының "байдың түзетуі" ережесін қолдануға себеп болуы мүмкін деп ойлады. Бұл түзетудің мақсаты – кандидаттарға өздерінің науқанын қаржыландыратын бай қарсыластарына қарсы күресуге көмектесу. Түзетуге сәйкес, бай кандидаттың қарсыластарын қолдайтындар алғашқы сайлауда және жалпы сайлауда 2100 доллар емес, 12 600 долларға дейін қаржылай көмек көрсете алады. МакГавиктің штабы бұл түзету Кантуэллге қатысты емес екенін мәлімдеді, себебі қарыз алғашқы сайлаудан бұрын берілген және тек республикалық қарсыластарына әсер етеді. 29 тамызда FEC бұл мәселе бойынша бірауыздан шешім қабылдап, "байдың түзетуі" қазіргі уақытта тек МакГавиктің алғашқы сайлаудағы қарсыластары үшін ғана қолданылатынын айтты. Алайда, егер МакГавик немесе Кантуэлл алғашқы сайлауда жинаған қаржысын жалпы сайлауға аударса, онда бұл қаржы да түзетуді қолдануға себеп болады. 1 қазанда либертариандық кандидат Брюс Гатри өзінің науқанына шамамен 1,2 миллион доллар қарыз берді, бірақ бұл қарыз МакГавик пен Кантуэлл үшін түзетуді қолдануға себеп бола ма, әлі белгісіз. Кантуэлл мен Макгавик Гутриден қаржы жинау бойынша айтарлықтай озып кеткен, сондықтан өздігінен қаржыландырылған кандидат қарсыластарынан кем қаржыландырылған жағдайда түзету қолданылмауы мүмкін. Гатри, көрінеу, батыс Вашингтон телеарнасындағы теледебатқа қатысу үшін қарыз алған және кейін қарызының 6000 долларынан басқа барлық сомасын өзіне қайтарған.

МакГавиктің мас күйінде көлік жүргізуі

МакГавиктің сайлау науқаны 24 тамызда МакГавиктің өзінің блогында 1993 жылы мас күйде көлік жүргізу айыбымен ескертпеге алынып, алкогольдің әсерінен көлік жүргізу үшін сотталғанын, тыныс тестісінде 0,17 көрсеткенін, ал Мэриленд штатының Монтгомери округінде рұқсат етілген шектің (0,10) жоғары екенін жазғаннан кейін қиындыққа тап болды. Бірақ, 1 қыркүйекте Everett Herald газеті полицияның бастапқы есебін жария етті және МакГавик берген мәліметте бірнеше қателік бар екенін анықтады. Атап айтқанда, оған "тұрақты қызыл шамды бұзу" бойынша айып тағылған, "сары шамға жақын келу" емес, және ол тек ескертпе алған жоқ, мас күйде көлік жүргізуден тұтқындалған. Кейіннен, Мэриленд заңына сәйкес, МакГавик алкогольге қатысты білім беру курсын бітіргеннен, айып төлегеннен және бір жылдық сынақ мерзімін өткергеннен кейін мас күйде көлік жүргізу айыбы алынып тасталды. The Cook Political Report тілшісі Дженифер Даффидің сөзіне қарағанда, МакГавик өзінің кампаниясының негізгі уәдесін – ол әдеттегі саясаткер емес екенін көрсетуге тырысқан, бірақ оның қателіктері сайлаушыларды оның да басқа саясаткерлер сияқты екеніне көндірді.

Нәтижелер

Кантуэлл сағат 23:00-де (EST уақыты бойынша) дауыс беру аяқталған сәттен бастап жеңіске жетеді деп күтілді. Вашингтон штатының мемлекеттік хатшысының 2006 жылғы жалпы сайлау қорытындысы.