Кіріспе
Америкалық таза тұқымды жарыс жылқысы
Easy Goer (21 наурыз 1986 – 12 мамыр 1994) – 1988 жылы «American Champion Two Year Old Colt» атағын жеңіп, 1989 жылы «American Horse of the Year» атанған Sunday Silence-ді Белмонт Stakes жүрісінде сегіз ұзындықпен басып озған, Американың Атақ-даңқ залына енген таза тұқымды жарыс жылқысы. Кейін екеуі де Американың Атақ-даңқ залына сайланды. Ол Нью-Йорк штатындағы өте табысты өнер көрсетуімен танымал, Готэм Stakes тарихында үш жасар тайыншалар арасында топырақ үстінде ең жылдам мильді (1:32 2/5 уақытпен) жүгірді. Сонымен қатар, жарыс тарихында Белмонт, Уитни, Траверс, Вудвард және Жоккей клубының Алтын кубогын жеңген жалғыз жылқы. «Blood Horse» журналының «XX ғасырдың ең үздік 100 АҚШ жарыс жылқысы» тізімінде Easy Goer 34-орында тұр. Ол 20 жарыстың 14-інде жеңіске жетті, оның ішінде I санаттағы 9 жүрісте жеңіс тойлады. Жеңіске жетпеген 5 жарысында екінші орын алды. Оның Атақ-даңқ залына енген жокеюі Пэт Дей, Easy Goer-ді өзі мінген ең жақсы жылқы деп есептейді, ал оның Атақ-даңқ залынан шыққан жаттықтырушысы Шуг МакГоги оны өзі баптаған ең жақсы жылқы деп санайды.
Өмірбаян
Огден Фиппстің шаруашылығында туып, оның меншігінде болған Easy Goer, Алайдардың 1981 жылғы американдық чемпион есікке шығарған бикесі Relaxing-тің (Бакпассерден) ұлы еді. Оны Шуг МакГоги жаттықтырды және Пэт Дей айдады. Blood Horse тұқымдық талдаушысы Авалин Хантер Easy Goer-ді былай бағалады: «Easy Goer бір мильді өте жылдамдықпен және шынайы төзімділікпен үйлестірді». Мансабы басталмас бұрын Easy Goer Флорида штатының Индиантаун қаласындағы Пейсон Парк жаттығу орталығына МакГогиге жіберілді, онда ол қысты бастау қақпасымен танысып, негізгі жаттығудан өтті. Оның жаттықтырушысы оның дене бітіміндегі кейбір кемшіліктерді байқады. Оның аяқ білегі ісіңкі, проблемалы, тұяғы бұраңдап, сол тізесі сыртқа қарай бұрылған, бұл ат жаттығуды күшейткен кезде жарақат алу қаупін тудырды. Дегенмен, МакГоги оны алғаш көргенде Easy Goer-ге қызығушылық танытты, бірақ жылқылар тобымен бірге алғаш көргенде оның ерекше екенін сезінді. «Ол сол жылқыларды шаршатып өлтіре алатындай көрінді», - деді МакГоги.
Сыртқы көрінісі мен пішіні
Easy Goer – оның созылмалы білезік проблемаларына қарамастан, газетшілер көрген ең әдемі жылқылардың бірі болып есептеледі. Макгоги Easy Goer-ді былай деп сипаттады: «Оның қимылы өте спорттық, өте табиғи, өте еркін болды; ол жол үстінде сырғанағандай жүретін, өте жылдам және оңай шабыс жасайтын жылқы еді». Жарыс туралы жазатын Стив Хаскин Easy Goer-ді «Адонис сияқты, физикалық жағынан Секретариатқа ең жақын нәрсе» деп атады. Ол өмірі бойы білезігінің ауыр жарақаттарына тап болды, бірақ жас кезінде жоғары дәрежеге көтеріліп, барлық құрметті ақтады. Бұл жылқы ат шаруашылары мен жанкүйерлерін «есіңізге келгендегі ең тамаша жылқы» деген ойға жетеледі. Easy Goer ірі болғанмен, тым ірі емес еді. Ол әдемі, бірақ нәзік болмады. Ол күшті, бірақ жаман қылықты емес еді. Сұлулықты бағалайтын адамға бөлшектерге назар аудармай, жалпы картинаны көруге берілгенде, сөздік жеткіліксіз болып көрінеді: Easy Goer жай ғана тамаша емес, ол «керемет тамаша» еді. The New York Times газетінен Джо Дрейп Easy Goer-ді «күшті, алып, шикі талант, зор қадаммен шабысатын жылқы» деп сипаттады. Spectacular Bid-тің жаттықтырушысы Бад Дельп: «Spectacular Bid-тен кейін мұндай поршеньдей қимылмен шабыс жасайтын жылқыны көрген емеспін. Easy Goer-дің де қадамы осындай, ол да оңай шабыс жасайды».
Жарыс мансабы
Оның жүгіру стилі көп қырлы және икемді болды, ол жарыс жағдайларына бейімделе алды; ол көшбасшылыққа шыға да, арттан озуға да қабілетті болды, жылдам аттарға қысым жасап, олардың қарқынына ілесе де білді, не қажет болса, артқа шегіне де алатын. Оның ең жарқын жетістіктерінің арасында Easy Goer атты жылқы 124 және 122 Beyer Speed Figure көрсеткіштерін танысты. Easy Goer екі жасар аттардың арасында ең жоғары Beyer Speed Figure көрсеткішін, сондай-ақ Beyer жүгіру көрсеткіштері алғаш рет жарияланғаннан бері Triple Crown жарыстарындағы ең жоғары көрсеткішті орнатыпты.
1988: Екі жастағы маусым
Easy Goer өзінің алғашқы жарысын жеті фурлонгтан (шамамен 1400 метр) Саратога жарыс жолында, жетекшінің қолдауымен 1:22 3/5 уақытпен жеңіп алды. Ол Is It True-ді екі жарым ұзындыққа еселеп, жарыс басында алға шыққан аттардан екі ұзындық қалып, артқа қарай тежеуге мәжбүр болды. Макгоги айтқандай, "Бұл күні Саратогадағы осы қашықтықтағы басқа жарыстан екі-үш секунд жылдам болды". Easy Goer жарыстан соң сол жақ аяғының тізесі ауырған күйде шықты. Макгоги алаңдады, себебі оның пікірінше, жас тайдың жаттығуын тоқтатуға тура келуі мүмкін еді. Алайда, аяқтың қызуын басу үшін оған су шашу және бандаж жасау әдісі сәтті болды. Макгоги күтіп, Easy Goer аяғына қараша айындағы Breeders' Cup жарысынан кейін қосымша ем жасауға шешім қабылдады. Easy Goer жаттығуларын Саратогада жалғастырды. Жарыстан кейін оның жаттықтырушысы: "Содан кейін мен ерекше бір нәрсеге жаттығып жатыр екенімді түсіндім", - деді. Екі аптадан соң Easy Goer 557 000 долларлық 1 мильдік (шамамен 1600 метр) I санаттағы Champagne Stakes жарысын жеңіп алды, тағы да Is It True-ді төрт ұзындыққа еселеп, жетекшілік үшін күресіп, 22 4/5 және 45 3/5 уақыттарымен жарысқанда көшбасшыдан жарты ұзындықтан бір жарым ұзындыққа дейін артта қалды. Сондай-ақ, ол Belmont Futurity жеңімпазы Trapp Mountain және Young America Stakes жеңімпазы Irish Actor аттарын жеңді. Оның 1:34 4/5 уақыты Champagne Stakes рекордынан үш бесінші секундқа кем болды және Vitriolic, Seattle Slew (1:34 2/5) және Devil's Bag (1:34 1/5) аттарынан кейін Champagne Stakes тарихындағы төртінші жылдам уақытты көрсетті. Бұған қоса, осы Champagne Stakes жарысында Easy Goer ең жоғары Beyer Speed Figure көрсеткішін (116 Бейер) көрсетті, бұл Бейер жарыс көрсеткіштері алғаш рет жарияланғаннан бергі ең жас тайдың ең жоғары көрсеткіші болды. Жарыс жазушысы Стивен Крис: "Easy Goer соңғы 20 жылдағы ең жылдам екі жасар тайлардың бірі", - деді. Champagne Stakes жарысынан үш апта өткен соң, ол Черчилль Даунстағы лайлы жолда 1-сыныптағы Breeders' Cup Juvenile жарысында Is It True-ға бір ұзындықтан сәл кем есе берді. Easy Goer бұл жарыста қиындыққа тап болды, себебі үйге қарай соңғы түзу бойда басталу қақпасынан қалған дөңгелек іздеріне секіріп, лайлы Черчилль жолында күресіп, ыңғайсыздық сезінді. Ол 697 500 доллар табыс тапты және екі жасар тайлардың чемпионы атанды, сондай-ақ Кентукки Дербиінің алғашқы фавориті болды. Breeders' Cup жарысынан кейін оны Нью-Йоркке аяғын отқа түсіруге жіберді, содан кейін Флорида штатының Холланделдегі Галфстрим паркіне сауығу үшін жіберді.
Үштік тәж және жексенбілік үнсіздікпен бәсекелестік
Easy Goer ең көп Sunday Silence-пен бәсекелесуімен есте қалады. Екеуінің алғашқы кездесуі 1989 жылғы Кентукки Дербисінде болды, онда Sunday Silence 2 1/2 ұзындықпен жеңіске жетті, ал Easy Goer екінші орынды иеленді, өткен жылы Breeders' Cup-те болғандай, лайлы трассада қиналды. Easy Goer жарыс барысында да кедергілерге тап болды. Сол арада Sunday Silence сол жаққа қапызда бұрылып, Northern Wolf-қа соқтығысып, кейін қайта түзетті, бірақ жеңіске жетті. Дербиден кейін екі жылқы да екі аптадан соң 1989 жылғы Preakness Stakes жарысында қайтадан жарысқа түсті. Preakness аптасы бойы, жарыс күніне дейін, Easy Goer-дің алдыңғы аяқтары екі аяғындағы кішкентай сызаттар немесе жарықтар болғандықтан Эпсом тұзының ваннасында малынды. Оның білезіктері мен тізелеріне де ультрадыбыс жасалды. Sunday Silence-тың да аяғы көктеп қалған еді. Жарыс аяқталғаннан кейін Дей: "Мен Easy Goer-дегі мінезімнен айырылып қалуым мүмкін деп ойладым", - деді. "Бірақ содан кейін мен Шугпен бірнеше ой бөлістім, олар туралы айтпаймын, бірақ көңілім жақсарды". Preakness-тен кейін екі қарсылас үш аптадан соң 1989 жылғы Belmont Stakes жарысында қайтадан жарысқа түсті. Жарысқа дейін дау туды, себебі сол кезде Нью-Йорк штаты жарыс күні қолданылатын барлық дәрі-дәрмектерді, соның ішінде қазір кең таралған Lasix-ті тыйым салған жалғыз штат еді. Sunday Silence-тың әйгілі жаттықтырушысы Чарли Уитингхэм, Кентукки Дербисі мен Preakness үшін бұрын Sunday Silence-ты емдеген даулы мал дәрігері Алекс Хартхиллдің Нью-Йоркте лицензиясы болмағаны және оған жаттығу жасауға тыйым салынғанына ашуланды. Қақпа ашылғанда, Easy Goer және Sunday Silence екеуі де жылдамдықтың көшбасшысына жақын қалып, жылдам қарқынмен жүгірді, Easy Goer бұрылыс кезінде жылдамдықпен алға шығып, жетекшілікке ие болды, содан кейін созылмалы бөлігінде айқын артықшылыққа ие болды. Easy Goer 2:26 уақытында Sunday Silence-ты сегіз ұзындықпен жеңіп, Secretariat-тан кейінгі тарихтағы екінші ең жылдам Belmont Stakes-ті көрсетті және Sunday Silence-қа Triple Crown-ды ұтып алуға мүмкіндік бермеді. Sunday Silence-тың жокесі Пэт Валензуела Easy Goer-дің өнерін "супер жылқының" өнері деп сипаттады. МакГоги жарыстан кейін: "Мен ешқашан аттың лайлы жерде осылай шапшаң жүргенін көрген емеспін. Мұндайды кейде жылқының жай жүріп өткен шақырымынан кейін көруге болады", - деді. Easy Goer содан кейін $809,000 жүлде қоры бар I сыныпты Woodward Stakes жарысын 1 1/4 шақырым қашықтықта екі ұзындықпен жеңіп алды, тағы да ескі жылқыларды жеңіп, салмағы артық болды және кедергілерге тап болды, рельске тығылып, екі рет тежелді. Easy Goer-дің жеңісі лайлы немесе ылғалды трассалар оның әлсіз тұсы деген пікірді жойды. Жарыс аяқталғаннан кейін Дей: "Лай әртүрлі жерде әртүрлі болады", - деді. Бұл Woodward жарысының 1 1/4 шақырым қашықтықта өткізілген соңғы жарысы болды, одан кейін қашықтық 1 1/8 шақырымға дейін қысқартылды. Үш аптадан кейін ол 7 қазан күні $1.09 миллион жүлде қоры бар I сыныпты Jockey Club Gold Cup жарысын 1 1/2 шақырым қашықтықта төрт ұзындықпен жеңіп алды, тағы да ескі жылқыларды жеңіп, олардың арасында жоғарыда аталған Cryptoclearance екінші орынды иеленді. Ол осы жарыста тағы бір ерекше 120 Бейер жылдамдық көрсеткішін иеленді.
Асыл тұқымдылар кубогы және жексенбілік үнсіздікпен соңғы кездесу
Әрқайсысы өз жолын таңдағаннан кейін, Sunday Silence-пен бәсекелестік 4 қарашада 1 1/4 миль қашықтықта өткізілетін Breeders' Cup Classic-те аяқталды. Жарыс жеңімпаздық атағы үшін күрескендіктен, ат жарысы туралы ақпарат құралдары оны «Онжылдықтың жарысы» деп атады. Easy Goer ойыншылар арасында Belmont Stakes-тегі жеңісі және одан кейінгі төрт I дәрежелі жеңісімен, оның ішінде ересек аттарға қарсы жеңісімен жақсы танымал болды. Sunday Silence-тің тұрақты шабанушысы Патрик Валенсуэла кокаин қолданғаны үшін жақында дисквалификацияланды, сондықтан Hall of Fame шабанушысы Крис Маккаронға орын берілді. Easy Goer жазда тікелей төрт G1 жарысты ұтқаннан кейін, Sunday Silence бес ай ішінде екі рет қатысты, екеуі де 1 1/4 миль қашықтықта – Hollywood Park-тағы II дәрежелі Swaps Stakes-те екінші орын алды, ал екі айдан кейін 24 қыркүйекте Louisiana Downs-та Super Derby-де жеңіске жетіп, Classic-ке дейін алты апта демалыс алды. Баяу старт алғаннан кейін, Easy Goer көш соңынан 11 ұзындыққа қалып қойды, Sunday Silence-тен шамамен жеті ұзындыққа артта қалды, 22 2/5 және 46 1/5 уақыттарымен қарқынды басталып, бірақ артқы түзу бойында күшті шабуыл жасап, жарты мильдік нүктеде қарсыласына жақындады. Содан кейін Sunday Silence үйге бұрылып, соңғы фурлонгта көшбасшылыққа шықты, ал Easy Goer әлі де төрт ұзындықпен артта қалды. Easy Goer соңында жылдамдық қосты, бірақ Sunday Silence-ке мойнымен жеңіліп, соңғы уақыты 2:00 1/5 болды. Sunday Silence және Easy Goer екеуі де 1989 жылғы Breeders' Cup Classic-те 124 жылдамдық көрсеткішін жинады, бұл Breeders' Cup жарыстарындағы ең жоғары көрсеткіштердің біріне тең болды. Сол жылы Америка чемпионы атанған ересек ат Blushing John үшінші орынды иеленді. Жеңіс Sunday Silence-ке 1989 жылғы үздік үш жасар еркек ат және Жылдың аты атағын әкелді. Жарыс аяқталғаннан кейін Макгоги: «Sunday Silence-тің керемет жүрісі болды, ал біз бірнеше қателіктер жасадық. Пэт екеуміз оның Preakness-те қателік жасасқанына келісеміз. Бірақ басқа жарыстарда да жағдайлардың әсері болды. Мүмкін, Пэт оны старттан кейін ұстағанда, ат не істеп жатқанын түсінбеді. Содан кейін Пэт Sunday Silence-тің артында отырып, күтуге келісім берді, ол бұрын да солай істеген, ал екінші ат бізден қашып кетті. Менің ойымша, Easy Goer жақсырақ ат; егер олар бір-біріне он рет қатысса, әрқайсысы бес рет жеңеріне сенемін». Дей өзінің шабуылының ең жақсы болмағанын айтты, сонымен қатар: «Бұрын да айтқанмын, Easy Goer Sunday Silence-тен жақсырақ болды, үш рет жеңіске жеткеніне қарамастан. Мен бұған өмір бойы сенемін. Оған екі фотоайырмамен жеңіліп қалдық, ал Preakness-тегі жеңіліс менің қателігімнен болды». Easy Goer-дің 1989 жылғы үш жасар маусымы кейбір сарапшылар тарапынан американдық жарыстар тарихындағы ең ұлы маусым деп есептеледі, бірақ жыл соңындағы чемпионат сыйлықтарын жеңіп алмады. Дегенмен, қай жылқы жақсырақ болғаны туралы пікірталас бүгінге дейін жалғасуда. Easy Goer жарыс өмірбаянды жақсырақ құрастырса да, Sunday Silence олардың бір-бірімен өткізген жарыстарда 3-1 есебімен жеңіске жетті. Sunday Silence үздік үш жасар ат және Жылдың аты үшін Eclipse Award сыйлығын жеңіп алды.
Тұяқ карьерасы мен өлімі
Жарыстан шыққаннан кейін, Easy Goer Кентукки штатының Париж қаласындағы Клейборн фермасында тұқымдық ат болды. Оған Батыл Билеуші мен Хатшылықты қонақ еткен, сондай-ақ тағы бірнеше чемпиондардың тұрған No 1 тұрағы берілді. Тұқымдық жұмысында Easy Goer 136 тоқтыдан үш І сыныпты жеңімпаз және тоғыз жүлделі жеңімпаз (7%) тудырды, олардың ішінде 101-і жарысқа қатысты, ал 74-і жеңіс тойлады. Америкада бір шақырымға дейінгі қашықтықтағы жылдамдыққа "беріктікке" қарағанда көбірек мән берілгенімен, Easy Goer бір шақырымнан астам қашықтықта да жылдамдық пен төзімділікті көрсетті. Оның тұқымдық арқасы және Клейборндағы жоғары сапалы биелерге шағылыстырылуын ескере отырып, The Blood Horse журналында ол ұзақ өмір сүргенде тұқымдық ат ретінде одан да маңыздырақ болар еді деп болжанды. Кентукки университетінің ветеринариялық патологы, доктор Томас Сверчек, Easy Goer-дің қанатын жасағанда, жылқының белгісіз аллергенге анафилактикалық реакциядан қайтыс болғанын және көптеген органдарында қатерлі ісіктер болғанын анықтады. Мал дәрігерлері қатерлі ісік Easy Goer-ді өлтірмегеніне және ол ұзақ уақыт бойы өлімге әкелмейтініне сенімді болды. Сондай-ақ, өлімге әкелетін аллергиялық реакциялар көптеген мамандар ойлағаннан да жиі кездесетінін айтты. Easy Goer Secretariat, Buckpasser, Bold Ruler және тағы да көптеген ұлы аттармен бірге Клейборн фермасына жерленді.
Жетістіктер мен мақтаулар
Өзінің мансабында "Эзи Гоер" жарыс жолында уақытқа төтеп берген көптеген жетістіктерге ие болды.
Жарыс рекорды
Easy Goer өткен өнер көрсетулері: 20 14 5 1, табыс $4,873,770
КүніЖарысАттракционҚашықтығыОрын (Ұзындығы)Уақыт
8/1/88Жас малға арналған арнайы салмақBelmont6 фурлонг2 (мұрынмен)1:11.38
8/19/88Жас малға арналған арнайы салмақSaratoga7 фурлонг1 (2 1/2)1:22.39
9/8/88ЖәрдемBelmont6 1/2 фурлонг1 (5 1/2)1:15.21
10/1/88G1 Cowdin StakesBelmont7 фурлонг1 (3)1:23.31
10/15/88G1 Champagne StakesBelmont8 фурлонг1 (4)1:34.41
11/5/88G1 Breeders' Cup JuvenileChurchill Downs8 1/2 фурлонг2 (1 1/4)1:46.33
3/4/89Swale StakesGulfstream7 фурлонг1 (8 3/4)1:22.14
4/8/89G2 Gotham StakesAqueduct8 фурлонг1 (13)1:32.24
4/22/89G1 Wood MemorialAqueduct9 фурлонг1 (3)1:50.35
5/6/89G1 Kentucky DerbyChurchill Downs10 фурлонг2 (2 1/2)2:05
5/20/89G1 Preakness StakesPimlico9 1/2 фурлонг2 (мұрынмен)1:53.45
6/10/89G1 Belmont StakesBelmont12 фурлонг1 (8)2:26
8/5/89G1 Whitney HandicapSaratoga9 фурлонг1 (4 1/2)1:47.28
8/19/89G1 Travers StakesSaratoga10 фурлонг1 (3)2:00.49
9/16/89G1 Woodward HandicapBelmont10 фурлонг1 (2)2:01
10/7/89G1 Jockey Club Gold CupBelmont12 фурлонг1 (4)2:29.11
11/4/89G1 Breeders' Cup ClassicGulfstream10 фурлонг2 (мойын)2:00.15
12/16/90Gold Stages StakesBelmont7 фурлонг1 (7 1/2)1:22.15
1/28/90G1 Metropolitan HandicapBelmont8 фурлонг3 (1 3/4)1:34.27
2/4/90G1 Suburban HandicapBelmont10 фурлонг1 (3 3/4)2:00