Кіріспе

Инженерлік процесс

Электр тізбектерін жобалау процесі күрделі электрондық жүйелерден бастап интегралды схемадағы жеке транзисторларға дейінгі жүйелерді қамтуы мүмкін. Бір адам қарапайым тізбектерді жобалау процесін жоспарланған немесе құрылымдалған жобалау процесін қажет етпей-ақ жүзеге асыра алады. Дегенмен, күрделі жобалар үшін жүйелі тәсілді қолданып, интеллектуалды басқарылатын компьютерлік симуляцияны пайдаланатын дизайнерлер тобының саны артып келеді. Интегралды схеманы жобалауды автоматтандыруда "тізбек жобалау" термині көбінесе интегралды схеманың схемаларын (сызбаларын) шығаратын жобалау циклының кезеңін білдіреді. Әдетте, бұл логикалық жобалау мен физикалық жобалау арасындағы кезең болып табылады.

Процесс

Дәстүрлі схемаларды жобалау әдетте бірнеше кезеңді қамтиды. Кейде, тапсырыс берушімен келіссөздерден кейін жобалау талаптары жазылады. Тапсырыс берушінің талаптарына сай техникалық ұсыныс жасалуы мүмкін. Келесі кезеңде, талаптарға сәйкес келетін абстрактілі электрлік немесе электрондық схема – схемалық сызба қағазға түсіріледі. Берулі жағдайларда жұмыс ілу талаптарына сәйкес компоненттердің шамаларын есептеу жүргізілуі керек. Дизайнның дұрыстығын растау үшін модельдеу жүргізілуі мүмкін. Спецификацияға сәйкес сынау үшін макеттік плата немесе дизайнның басқа да прототипі жасалуы мүмкін. Бұл схемаға сәйкестікті қамтамасыз ету үшін өзгерістер енгізуді қамтиды. Құрылыс әдісі және қолданылатын барлық бөлшектер мен материалдар таңдалуы тиіс. Компоненттер мен орналасу туралы ақпарат жобалаушыларға, орналасу және машина жасау инженерлеріне прототиптік өндіріс үшін ұсынылады. Содан кейін, клиенттік талаптарға сәйкестігін қамтамасыз ету үшін бірнеше прототиптер сынақтан өтеді немесе типтік сынақтар жүргізіледі. Әдетте, соңғы өндіріс сызбаларына қол қойылып, бекітіледі, сондай-ақ жобалаудан кейінгі қызметтер де болуы мүмкін (компоненттердің тозуы және т.б.).

Ерекшеліктер

Сұлбаны жобалау процесі дайын жобаның қамтамасыз етуі тиіс функционалдығын көрсететін, бірақ оны қалай жүзеге асыру керектігін көрсетпейтін техникалық талаптардан басталады. Бастапқы техникалық талаптар – тапсырыс берушінің дайын сұлбадан қандай нәтиже күтетінінің толыққанды техникалық сипаттамасы болып табылады және түрлі электрлік талаптарды қамтуы мүмкін, мысалы, сұлба қандай сигналдарды қабылдайды, қандай сигналдарды шығару керек, қандай қуат көздері қолжетімді және қанша қуатты тұтынуға рұқсат етіледі. Техникалық талаптар сондай-ақ жобаның сәйкес келуі тиіс кейбір физикалық параметрлерді де белгілей алады, мысалы, өлшем, салмақ, ылғалға төзімділік, температуралық диапазон, жылу шығыны, дірілге төзімділік және үдеуге төзімділік. Жобалау процесі дами келе, жобалаушылар жиі техникалық талаптарға оралып, жобаның прогресін ескере отырып, оларды өзгертеді. Бұл тапсырыс беруші ұсынған талаптарды қатаңдатуды және сұлбаның қабылдануы үшін өтуі керек қосымша сынақтарды қосуды қамтиды. Бұл қосымша талаптар көбінесе жобаны тексеру кезінде қолданылады. Клиенттің бастапқы талаптарына қайшы келетін немесе оларды өзгертетін өзгерістерге клиенттің келісімі міндетті түрде алынуы керек. Клиенттің қажеттіліктерін дұрыс анықтау "жобаның өзгеруі" деп аталатын жағдайды болдырмауға көмектеседі, бұл нақты бастапқы күтулердің болмауы және жобалау процесінде клиентпен толыққанды байланыс орнатудың қажеттілігінен туындайды. Оны нәтижелері арқылы анықтауға болады: "бір жағынан қажеттіден артық функционалдылығы бар сұлба, екінші жағынан – дұрыс емес функционалдылығы бар сұлба". Дегенмен, кейбір өзгерістерді күтуге болады. Мүмкіндігінше ұзақ уақытқа опцияларды ашық ұстаудың қағидасы бар, себебі сұлбадан артық элементтерді кейін алып тастау, оларды енгізуге қарағанда оңай.

Дизайн

Жобалау процесі бастапқы спецификациядан физикалық құрастыру үшін қажетті барлық ақпаратты қамтитын жоспарға көшуді қамтиды; бұл әдетте бірнеше кезеңнен өту арқылы жүзеге асырылады, бірақ қарапайым тізбекте ол бір қадамда орындалуы мүмкін. Процесс әдетте схеманың орындауы тиіс әртүрлі функцияларының блок-схемасына спецификацияны түрлендіруден басталады, бұл кезеңде әр блоктың ішкі мазмұны ескерілмейді, тек әр блок нені орындауы керек екені қарастырылады, бұл кейде «қара қорап» жобалау деп аталады. Бұл тәсіл ықтимал өте күрделі міндетті кішірек міндеттерге бөлуге мүмкіндік береді, оларды тізбектей немесе жобалау тобының мүшелері арасында бөліп беруге болады. Әр блок содан әрі егжей-тегжейлі қарастырылады, әлі де абстрактілі деңгейде, бірақ электрлік функциялардың егжей-тегжейлеріне көбірек назар аударылады. Осы немесе кейінгі кезеңдерде үлкен көлемде зерттеулер немесе математикалық модельдеу қажет болуы мүмкін, сондай-ақ не орындалуы мүмкін және не орындалмайды екенін анықтау қажет. Осы зерттеулердің нәтижелері жобалау процесінің алдыңғы кезеңдеріне қайтарылуы мүмкін, мысалы, егер блоктардың біреуін оған белгіленген параметрлер шегінде жобалау мүмкін болмаса, басқа блоктарды өзгерту қажет болуы мүмкін. Осы кезде жобаның спецификацияларға сәйкес келетінін қалай көрсету керектігін және оны қалай сынау керектігін (өзін-өзі диагностикалық құралдарды қоса алғанда) қарастыруды бастау да кең таралған. Соңында, жалпы жобадағы әрбір функцияны орындау үшін жеке схема компоненттері таңдалады; осы кезеңде әр компоненттің физикалық орналасуы және электрлік қосылыстары да шешіледі, бұл орналасу әдетте баспа тізбегі тақтасын немесе интегралды схеманы өндіруге арналған эскиз түрінде болады. Бұл кезең әдетте қолда бар көптеген таңдаулардың көптігіне байланысты көп уақытты алады. Бұл кезеңдегі жобалаудың практикалық шектеулерінің бірі – стандарттау. Сонымен қатар, компоненттің белгілі бір мәні тізбектің белгілі бір жерінде пайдалану үшін есептелуі мүмкін; егер бұл мәнді жеткізушіден сатып алу мүмкін болмаса, мәселе әлі шешілмеген болып саналады. Мұндай жағдайды болдырмау үшін, жалпы жобалаудың ішіндегі қарапайым міндеттерді шешу үшін «каталогтық инженерияның» белгілі бір көлемін қолдануға болады. Технологияның қарқынды дамуының бір саласы – наноэлектронды тізбектерді жобалау.

Шығындар

Жалпы, тізбектерді жобалау құны түпкі тізбектердің күрделілігіне тікелей байланысты. Күрделілік (компоненттер саны және дизайнның жаңалығы) қаншалықты жоғары болса, функционалды өнімді жасау үшін білікті инженердің жұмысына соншалықты көп уақыт қажет болады. Бұл процесс көбінесе қиынға соғуы мүмкін, себебі ұсақ бөлшектер немесе ерекшеліктерді жасауға көп уақыт, материалдар мен еңбек күші жұмсалуы мүмкін. Мысалы, транзисторлардың мөлшерін немесе кодектерді өзгертудің әсерін ескеру сияқты. Иілгіш электроника саласында, кеңінен қолданылатын полиимидті негіздерді ПЕН немесе ПЕТ сияқты материалдармен алмастыру иілгіш электрониканы өндіруге кететін шығындарды 5-10 есеге дейін төмендетуге мүмкіндік береді. Тізбектерді жобалауға кететін шығындар бірлігіне шаққандағы өндіріс шығындарынан әлдеқайда жоғары болады, өйткені өндіріс шығындары мен тізбектің жұмыс істеуі тізбектің жобалауына тікелей байланысты. Типик қалыптық печатталған плата (PCB) өндіріс әдістері азайту арқылы жасалса, 3D принтерді пайдаланып PCB-ді "басып шығару" сияқты қосымша өндіріс процесін қолданатын әдістер де бар. Бұл әдіс қосымша өндіріске қарағанда арзанға түседі және қалдықтарды басқару қажеттілігін толығымен жояды деп саналады.

Тексеру және сынау

Сұлба жобаланғаннан кейін оны тексеру және сынау қажет. Тексеру – жобаның әрбір кезеңін қарап шығу және оның техникалық талаптарға сәйкес жұмыс істейтініне көз жеткізу процесі. Бұл көбінесе күрделі математикалық есептеулерді қамтиды және жобаның ірі масштабты компьютерлік модельдеуін талап етеді. Кез келген күрделі жобалау кезінде осы сатыда мәселелер табылуы мүмкін, оларды жою үшін жобаның көп бөлігін қайта жасауға тура келуі мүмкін. Сынау – тексерудің нақты ортадағы көрінісі; сынау үшін жобаның кемінде прототипі физикалық түрде құрастырылып, содан кейін (техникалық талаптардағы немесе оған қосылған сынақ процедураларын пайдалана отырып) схеманың жобаланғандай жұмыс істейтіні тексеріледі.

Жобалау бағдарламалық жасақтамасы

Визуалды DSD бағдарламалық жасақтамасында толықтыру схемасының логикалық тізбегі компиляциялық бағдарламалық код арқылы іске асырылады. Осындай бағдарламалық жасақтамалар барлық түрдегі тізбектер үшін арзан әрі тиімді тізбектер құруға мүмкіндік береді. Ұсынылған тізбектеріміздегі логикалық өрнектерге сәйкес логикалық функцияларды тексеру үшін біз функционалдық симуляцияларды жүзеге асырдық. Ұсынылған архитектуралар VHDL тілінде модельделген. Бұл тілді пайдалану арзан ғана емес, сонымен қатар ұзақ қызмет ететін тиімді тізбектерді жасауға көмектеседі. Бұл өндіріс үшін тізбектерді жоспарлауға жеке тұлғаларға көмектесетін көптеген дизайндық бағдарламалық жасақтамалардың тек екеуі ғана.

Үлгілеу

Прототиптеу схемаларды жобалаудың күрделі процесінде маңызды рөл атқарады. Бұл итеративтік процесс қателерді үнемі жетілдіруді және түзетуді қамтиды. Схема жобалау міндеті қиын және қателерге жол бермеу үшін әр детальге ұқыпты назар аударуды талап етеді. Схема жобалаушылар өз жобаларының тиімділігі мен қауіпсіздігін тұтынушыларға қолдануға жарамды деп танылғанша бірнеше рет тексеруі керек. Прототиптеу электр жұмыстарының ажырамас бөлігі болып табылады, өйткені ол өте дәл және ұқыпты жұмыс. Прототиптеу болмаса, түпкілікті өнімде қателер пайда болуы мүмкін. Электр схемаларын жасау тәжірибесі үшін еңбекақы алатын схема жобалаушылар, осы схемаларды сатып алып, үйде пайдаланатын тұтынушылардың қауіпсіздігіне жауапты. Прототиптеу процесін елемеу және кемшілікті электр схемасын шығарумен байланысты тәуекелдер өте жоғары. Бұл тәуекелдерге өрт және сымдардың қызуы, соның салдарынан күйік немесе ауыр жарақаттар алу мүмкіндігі кіреді. Сызба – бұл техникалық жобаның және түпкілікті өнімнің суреті. Барлық жұмыстар аяқталғаннан кейін, схеманы құрастыру үшін сызба қолданылады, нәтижесінде есте қаларлық электр схемалары пайда болады. Бұл схема вакуумнан бастап кинотеатрлардағы үлкен теледидарларға дейін кез келген құрылғыны іске қоса алады. Бұлардың бәріне көп уақыт және кез келген адамның меңгере бермейтін белгілі бір дағдылар қажет. Электр схемасы – біздің күнделікті өміріміздегі көптеген қажеттіліктеріміздің бірі.

Құжаттамалық

Кез келген коммерциялық жобада әдетте құжаттама да болады; осы құжаттаманың нақты мазмұны схеманың өлшемі мен күрделілігіне, сондай-ақ оны қолдануға арналған елге қарай өзгереді. Міндетті түрде құжаттама жобаның техникалық талаптарын, сынақ процедураларын және қолданыстағы нормативтерге сәйкестік туралы мәлімдемені қамтиды. Еуроодақта мұндай мәлімдеме, әдетте, "CE" декларациясы түрінде болады, онда қолданылған еуропалық директивалар тізімделеді және сәйкестікке жауапты тұлғаның аты көрсетіледі.