Кіріспе
Нью-Йорк қаласындағы радиостанция
Нью-Йорк қаласындағы радиостанция
a radio station in New York City
WADO (1280 AM) – Нью-Йорк, Нью-Йорк қаласына лицензиясы бар коммерциялық радиостанция. Ол Latino Media Network компаниясына тиесілі және испан тіліндегі спорттық радио бағдарламасын эфирге береді. Күндіз WADO қуаты 50 000 ваттқа жетеді, бұл американдық AM станциялары үшін рұқсат етілген ең жоғары деңгей. Бірақ 1280 AM жиілігіндегі басқа станцияларды бөгеттеуден қорғау үшін түнгі уақытта қуаты 7200 ваттқа дейін төмендетіледі. Ол төрт мұнарадан тұратын бағытталған антеннаны пайдаланады. Трансляциялық құрал Жаңа Жерси штатының Карлштадт қаласындағы 120 тас жолында орналасқан.
Бағдарламалау
WADO қазіргі уақытта Нью-Йорк Джетс командасының барлық ойындарын, сондай-ақ Нью-Йорк Янкиз, Нью-Йорк Никс және Нью-Йорк Айлендэрс командаларының белгілі бір ойындарын тікелей эфирде көрсетеді. Бұрын ол Нью-Йорк Сити ФК футбол командасының ойындарын да көрсеткен.
WGL және WOV
WGL алғаш рет 1926 жылдың желтоқсанында Нью-Йорктегі Халықаралық радио хабар тарату корпорациясына тиесілі болды. WGL-дің басталуы АҚШ үкіметі уақытша тарату жиіліктерін тағайындау өкілеттігін жоғалтқан кезеңде болды, ал 1926 жылдың соңында станция 678 кГц стандартты емес жиілікте жұмыс істегені хабарланды. 1927 жылдың 30 қаңтарында станция эфирге шықты, ал Халықаралық радиоарнаның президенті полковник Льюис Ландес алғашқы хабарламасында: «Халықаралық радиоарна корпорациясының мақсаты – шындыққа адал болу, партиялық, діни немесе саяси ықпалдан тыс болу» деді. Радионың толық мемлекеттік реттелуі Федералдық радио комиссиясының (ФРК) құрылуымен қайта жаңғыртылды. Станцияларға бастапқыда 1927 жылдың 3 мамырынан бастап уақытша рұқсаттар берілді, ол WGL-ге 720 кГц жиілігін тағайындады. Станция сонымен қатар Нью-Джерси штатының Секаукус қаласына көшірілді. WGL-дің жиілігі 1170 кГц-ке өзгертілді, ал Ньюарктегі WOR станциясы 710 кГц-ке ауыстырылды. WGL иелері 720 кГц жиілігінде қалуды қалаған, WOR станциясына 710 кГц жиілігі берілгеннен кейін екі станция да сотқа жүгінді, нәтижесінде WOR істі жеңіп алды. 1927 жылдың маусым айында WGL 1020 AM жиілігіне көшірілді және бұл жиілікті Патерсон қаласындағы WODA станциясымен бөлісті. 1927 жылдың тамызында студия менеджері Чарльз Исааксон жергілікті жаңалықтарды жариялау бойынша алғашқы әрекеттердің бірі туралы хабарлады. WGL тыңдаушыларды радио тілшілері ретінде еріктікке шақырып, жаңалықтарды станцияға хабарлауға ұйымдастырды. Станцияларға егер олар жұмысын жалғастырғысы келсе, жаңа «қоғамдық мүддеге, ыңғайлылыққа немесе қажеттілікке» сай келетінін анықтаудың алғашқы қадамы ретінде 1928 жылдың 15 қаңтарына дейін ресми лицензиялық өтінішті тапсыру қажеттігі туралы хабарланды. 1928 жылдың 25 мамырында ФРК 32-ші жалпы бұйрықты шығарды, ол 164 станцияға, соның ішінде WGL-ге: «Сіздің болашақ лицензияға арналған өтінішіңізді қарастырғанда, оны беру қоғамдық мүддеге, ыңғайлылыққа немесе қажеттілікке қызмет етпейтіні анықталды» деп мәлімдеді. Алайда, станция комиссияны лицензиясын сақтап қалуға көндірді. 1928 жылдың 16 қыркүйегінде WGL шақыру белгісін WOV деп өзгертті және сицилиялық импортер Джон Ирачиге сатылды. (WGL шақыру белгілері содан кейін Индиана штатының Форт-Уэйн қаласындағы станцияға берілді.) 1928 жылдың 11 қарашасында ФРК-нің 40-шы жалпы бұйрығы күшке енгеннен кейін WOV 1130 кГц жиілігіне көшірілді, рұқсаты күндіз сағат 6-ға дейін эфирде болуға шектеу қойды.
Италиялық бағдарламалау
WOV-тің алғашқы хабарлары жалпы көрерменге арналған еді, бірақ 1930 жылдардың ортасына қарай этникалық байланыстарын күшейтіп, күндізгі уақытты толтыру үшін итальян тіліндегі хабарларын кеңейтті. WOV көп ұзамай Солтүстік-Шығыстағы итальян тілдес радио тыңдаушылары үшін басты арнаға айналды, WBIL және Филадельфиядағы Iraci-дің WPEN станцияларымен байланыс орнату арқылы. Осы кезеңде итальян-американдық аккордеоншы Джон Серри аға 1931 жылы кәсіби мансабының басында WADO арнасында бірнеше хабарларда солист ретінде өнер көрсетті. 1940 жылдың басында WOV жаңа жабдықтармен жаңартылды, 1100 кГц жиілігіндегі WPG және WBIL станциялары таратылып, WOV осы бос жиілікке көшті. Келесі наурыз айында Солтүстік Америка аймақтық хабар тарату туралы келісім күшіне енген кезде, 1100 кГц жиілігіндегі станциялардың барлығы 1130 кГц жиілігіне көшірілді, демек WOV бұрынғы жиілігіне қайта оралды.
12 қараша 1941 жылы WNEW және WOV арасында қоңырау белгілерін алмастыру
1941 жылдың соңында WOV және WNEW станциялары өзара айырбастасты: WOV станциясының шақыру белгісі мен бағдарламалары 1130 кГц жиілігінен WNEW станциясының 1280 кГц жиілігіне, ал WNEW станциясының шақыру белгісі мен бағдарламалары 1280 кГц жиілігінен WOV станциясының 1130 кГц жиілігіне көшті. Федералды байланыс комиссиясы (FCC) шақыру белгісінің өзгеруін 1941 жылдың 12 қарашасында бекітті, ал ауысу 1941 жылдың 1 желтоқсанында аяқталды, ол «WOV және WNEW арасындағы қуат, шақыру әріптері және хабар тарату жабдықтарының айырбасталуынан» тұрды. Осы айырбасқаннан кейін WOV шақыру әріптері енді 1280 кГц жиілігінде қолданылды.
Топ 40 және R&B
Станция 1959 жылға дейін WOV Broadcasting компаниясына тиесілі болды, содан кейін Bartell Broadcasters компаниясына сатылды, осы кезде станцияның шақыру таңбасы WADO болып өзгертілді. Күндіз WADO Top 40 және R&B музыкасын эфирге шығарды. Түнде итальян тіліндегі бағдарламалар берілді. 1962 жылға қарай, демалыс күндері испан тіліндегі кейбір бағдарламалар да көрсетілді. 1963 жылға қарай, WADO станциясында ағылшын тілінде тек жексембі күндері діни бағдарламалар ғана қалды.
Этностық бағдарламалау
1964 жылы WADO таңғы сағат 5-тен кешкі 8-ге дейін толыққандай испан тілінде, ал кешкі 8-ден түнгі 00:00-ге дейін итальян тілінде хабар таратуды бастады. Түн бойы азиялық бағдарламалар берілді. 1970 жылға қарай испан тілі азиялық форматтың орнына келді.
Музыкалық бағдарлама
Музыкалық жағынан, станция испандық MOR және испандық ескі әндердің қосындысын ойнатты. WADO 1970-ші жылдардың ортасына қарай испан тіліндегі ересектерге арналған заманауи музыка мен ескі әндер форматына көшті. 1971 жылы итальяндық бағдарламалар тоқтатылды. 1980-ші жылдары тыңдаушылар назары үшін төрт толық штатты испан тіліндегі станция күресті: WADO, WKDM 1380, WSKQ 620 және WJIT 1480. Қазір тек WADO ғана діни емес испан тіліндегі станция болып қалды. WKDM испан тіліндегі христиандық радио бағдарламаларын ұсынады, ал қалған екеуі орыс және мандарин қытай тілдерінде этникалық бағдарламалар береді.
Меншік иесінің өзгеруі
Станция 1979 жылы Command Broadcasting компаниясына сатылды. 1986 жылы Хефтель станцияны сатып алды және келесі үш жылда испан тіліндегі ересектерге арналған заманауи музыка мен сөйлесу форматтарына көшті. 1990 жылдардың басында WADO испан тіліндегі жаңалықтар мен сөйлесу станциясы болды. 1996 жылдың наурыз айында компания WPAT станциясын сатып алып, онда испан тіліндегі MOR форматын орнатты, кейін ол корей тілі сияқты қосымша тілдерді де қамтыды. 1997 жылы Heftel компаниясы Hispanic Broadcasters болып қайта құрылды. Компания WPAT станциясын Multicultural компаниясына сатып, олардан WNWK станциясын сатып алды. WNWK станциясынан таратылған бағдарламалар WPAT-қа, ал WCAA испан тропикалық музыка форматтарына көшті. WADO жаңалықтар мен сөйлесу станциясы болып қалды. 2002 жылы Hispanic Broadcasting компаниясы Univision компаниясына сатылды, нәтижесінде WADO және 96.3 WXNY FM станциялары Univision компаниясына тиесілі және басқарылатын станцияларға айналды. 2016 жылдың 20 желтоқсанында Univision компаниясы WADO станциясының 2017 жылдың 19 сәуірінде іске қосылған Univision Deportes Radio жаңа испан тіліндегі спорттық желісінің негізгі серіктерінің бірі болатынын мәлімдеді. 2022 жылдың 3 маусымында Univision компаниясы өзінің 10 нарығындағы 18 радиостанциядан тұратын пакетін сататынын хабарлады, олар негізінен ірі қалалардағы (WADO қоса) және МакАллен (Техас штаты) және Фресно (Калифорния штаты) сияқты кішірек нарықтардағы толық кластерлерді қамтиды. Бұл пакет 60 миллион долларға Latino Media Network (LMN) деп аталатын жаңа компанияға сатылды. Univision компаниясы 2023 жылдың төртінші тоқсанында LMN компаниясына операциялық басқару құқығын беруге келісім бергенше, бір жыл бойы операцияларды жүргізуді ұсынды. Сату 2022 жылдың 30 желтоқсанында аяқталды.
Қуатты арттыру
АМ хабар тарату стандарттары туралы "Рио" келісім-шартымен байланысты, FCC 1280 сияқты бұрынғы аймақтық арналардың қуатын арттыру мүмкіндігін қарастыра бастады. Күндізгі қуатты екі мұнарадағы 5000 ватттан төрт мұнаралық жүйеде 50 000 ваттқа дейін көтеруге өтініш берілді. Бұл өтініш тіркелді және меншік иесі ауысқан сайын уақыт-уақыт толықтырылып отырылды. 1998 жылы FCC 50 000 ватт қуатпен күндізгі жұмыс істеуге құрылыс рұқсатын (CP) берді. Жаңа станцияны жоспарлау кезінде бас инженер Дэвид Стюарт күндізгі пайдалануға жоспарланған төрт мұнараны (лицензияланған түнгі станциясы осы төрт мұнараның екеуі болды) пайдаланып, түнгі қуатты арттыру идеясын ұсынды. Түнгі CP 7200 ваттқа бекітілді. Жаңа жүйе 2000 жылы күндіз Harris DX 50, ал түні DX 10 трансляциялық құралдарын пайдаланып эфирге шықты. Фазалық және байланыстыру жабдықтарын Ron Rackley duTreil, Lundin and Rackley компаниясы әзірледі.