Кіріспе

Англияның Чешир графтығындағы Чешир Шығысы біртұтас әкімшілік аймағында, Нантвич қаласының батысында орналасқан, Vale Royal ауылындағы Актон – шағын ауыл және бұрынғы азаматтық приход, қазір Бурланд және Актон приходтарының құрамында. Азаматтық приход 2006 жылы 340 адамды қамтыды, сонымен қатар Dorfold шағын елді мекені мен Burfordтың бір бөлігі де оның құрамына кірді. Ол Henhull және Edleston көршілес азаматтық приходтарымен бірлесіп басқарылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Актон – бұл қалашық, сонымен қатар Нантвич жүзіндегі ежелгі приход, ол Нантвичтің батысында кең аумақты қамтиды. Аймақ ауыл шаруашылығымен айналысады, оның негізгі саласы – сүт шаруашылығы. Аймақтың үштен бірі Дорфолд иелігіне жатады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ауыл шаруашылығы негізгі жұмыс беруші болды, бірақ қазір оны қызмет көрсету саласы басып озды, көптеген тұрғындар жұмыс істеу үшін приходтан тыс жерлерге қашық сапарлайды. Азаматтық приход 8 немесе 9 ғасырдан бері қоныстанған деп есептеледі. Актон 1086 жылғы "Соңғы сот кітабында" кездеседі, ол Нантвич жүзіндегі ең бай қалалардың бірі болған, Нантвичпен бірдей құнға бағаланған. Атауы "емен қалашығы" дегенді білдіреді, бұл көршілес Мондрем ормандығында басым болған емен ағаштарына сілтеме жасайды. Азамат соғысы кезінде ауыл бірнеше рет қоршауға алынды. Шропшир одағы каналы 1835 жылы Дорфолд паркін айналып өту үшін ұзын жартасты пайдаланып, приходқа жетті. Приходта көптеген тарихи ғимараттар бар, оның ішінде I дәрежедегі екі ғимарат: Дорфолд сарайы Николаус Певснердің пікірінше, Чеширдегі ең әдемі екі Якобин үйлерінің бірі, ал Сент-Мария шіркеуінің 13 ғасырдан қалған мұнарасы графтықтағы ең көне мұнаралардың бірі болып саналады.

Ерте тарих

Акттонның азаматтық округі қола дәуірінде Мондрем орманның шығыс жиегінде орналасқан, бұл атау Актунға алып келді, яғни "емен қаласы" деген мағынаны білдіреді, себебі айналада көптеген жалпақ жапырақты емен ағаштары өскен. Мидлвичтен Уитчерчке дейінгі римдік жол округтің солтүстігінен өтті, бірақ тұрғын үйлердің іздері аз. Салыстыру үшін, сол кезде Нантвич те осы сомаға бағаланған. Акттон осы кезеңде Чеширдегі ең ірі шабындықтардың біріне ие болды. Дорфолдтағы поместье Генрих III (1216-72) тұсында тіркелген. Акттон шіркеуі және оның Вренбери, Чирк Миншулл және Нантвичтегі шағын шіркеулері, сондай-ақ бір бөлік егістік жері 1133 жылы Уич Малбанктің екінші бароны Хью Малбанкпен Комбермер цистерциандық аббаттығына табыс етілді. Аббатхана Акттоннан ондықтар алды, ал монахтар шіркеуде діни қызметтер атқарды. Бұл шіркеудің қашан салынғаны белгісіз; қазіргі шіркеу 13 ғасырға жатады, кейбір деректер 1180 жылға дейін салынғанын көрсетеді. 1538 жылы дін аяқталу кезінде аббатхананың жері Коттон отбасына өтті; ондықтар мен шіркеу құқығы 1544 жылы сэр Ричард Уилбрахамға (парламент депутаты) сатылды, кейін Толлемах отбасына көшті. Алғашқы кезде жер негізінен ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы үшін пайдаланылды, ал ағаш жақын орналасқан Нантвичте тұз өндіру үшін отын ретінде қолданылды. Осы кезеңде Акттон мен Дорфолдтың жер иелері Вернон, Литтлбери, Уэттенхолл, Ардерн, Давенпорт және Бромли отбасылары болды.

Азаматтық соғыс

1602 жылы Дорфолд имениесін көрнекті заңгер Сэр Роджер Уилбрахам сатып алды. Ол Елизавета I тұсында Ирландияның бас прокуроры қызметін атқарды және Джеймс I кезінде сарайдағы лауазымдарды иеленді. Дорфолд сарайы 1616–21 жылдары оның кіші інісі және мұрагері Ральф Уилбрахам үшін бұрынғы сарайдың орнында салынды. Азамат соғысы кезінде Актон ауылы бірнеше рет қоршауға алынды. 1644 жылғы Нантвич шайқасы ауылдың жанында өтті. Сарайдың жері 1861–62 жылдары қайта жаңартылды, қақпа үйі сияқты бірнеше ғимараттар салынды. 1909 жылы жергілікті жұртшылықтың қаржысына шіркеу үйі салынды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жиырма жазылған әскери госпиталь ретінде қызмет етті. 1932 жылы аймаққа электр желісі келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Актон ауылы бомбалауға ұшырады, әсіресе 1940 жылдың соңындағы бір түні; қаза болғандар жоқ. Актонда негізінен Ливерпульден келген босқындарға жайғастырылды, ал Дорфолд паркі 1940 жылдың қарашасынан бастап американдық әскерлерге арналған лагерь ретінде пайдаланылды.

Басқару

Актон 1965 жылдан бері Актон, Эдлстон және Хенхулл приходтық кеңесімен бірлесіп, көршілес Хенхулл және Эдлстон азаматтық приходтық кеңестерімен бірге басқарылады; Актон үшін бес кеңесші, ал Хенхулл және Эдлстонның әрқайсысы үшін бір кеңесші бар. 1965 жылға дейін Актонның жеке приходтық кеңесі болған. 1974 жылдан 2009 жылға дейін аудандық кеңес Крю және Нантвич болды, ал бұрын Нантвич ауылдық санитарлық ауданы (1875–94) және Нантвич ауылдық округі (1894–1974) құрамында басқарылған. Актон Эддисбери парламенттік округіне кіреді, ол ауылдық оңтүстік-батыс Чеширді қамтиды және 2019 жылдан бері Эдвард Тимпсон өкілдік етеді. Эддисбери сайлау округі 1983 жылы құрылғаннан бері Консервативтік партияның қолдауында, ал бұрынғы парламент мүшелері Алястер Гудлад (1983–99), Стивен О'Брайен (1999–2015) және Антуанетт Сандбах (2015–19) болды.

География және экономика

Актон ауылы A534 (Честер жолы) бойында орналасқан. Ол Нантвичтің солтүстік-батысына қарай 2¼ км және Крюдің оңтүстік-батысына қарай 7¾ км жерде жатыр. Актон азаматтық округінің жалпы ауданы бар, сонымен қатар Дорфолд залының төңірегінде орналасқан кішкентай Дорфолд елді мекені, сондай-ақ А51–A534 жол торабының маңындағы Бурфордтың бір бөлігі де осы округке кіреді; Бурфордтың бір бөлігі Хенхулл азаматтық округіне де жатады. Жақын маңдағы ауылдарға Бурланд (батысқа қарай), Равенсмур (оңтүстік-батысқа қарай) және Риз Хит (солтүстік-шығысқа қарай) жатады. Азаматтық округтің көптеген ғимараттары қызыл кірпіштен салынған және шифермен жабылған, сондай-ақ кейде «қара және ақ» жартылай ағаштан жасалған ғимараттар мен құмтастан салынған шіркеу кездеседі. Бұл даму кейіннен жартылай жеке тұрғын үйлер мен қатарластырылған б bungalow үйлермен кеңейтілді, қазірдің күнінде бұл округте елуге жуық тұрғын үй бар. 2001 жылғы халық санауы бойынша азаматтық округтегі тұрғын үйлердің 65% жартылай жеке немесе қатарластырылған деп сипатталды. Актон ауылының сыртындағы елді мекендер тығыз емес, ал Актон, Хенхулл және Эдлстон округтерінің 765 гектар (1890 акр) аумағының 90% асып ашық жер болып табылады. Равенсмур бұлағы округтің батыс шекарасымен солтүстікке қарай ағып өтеді, ал белгісіз бұлақ Бурфордтан Монкс-Лейннің оңтүстігіне қарай солтүстікке қарай ағып өтеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, ауыл шаруашылығы негізгі жұмыспен қамту саласы болды; мысалы, 1831 жылы 20 жастан асқан ер адамдардың 63,9% шаруалар немесе ауыл шаруашылығы жұмысшылары болды. Алайда, 2001 жылғы халық санауы бойынша ауыл шаруашылығы қызмет көрсету саласымен алмастырылды. 2017 жылы азаматтық округте 143 шаруашылық болды. 2006 жылы азаматтық округтің жалпы халқы 340 адамға бағаланды. Тұрғындардың орташа жасы 38,0 жас, 23,2% 16 жасқа дейінгі балалар және 12,2% 75 жастан асқан адамдарды құрады. Шаруашылықтардың 77,9% бір немесе бірнеше автокөлікке ие болды. Халық санауы мәліметтері бойынша 16 мен 74 жас аралығындағылардың 1,5% жұмыссыз, ал 27,9% экономикалық жағынан белсенді емес еді. Апрельден қазанға дейін аптасына бір күні зал мен бақтар жұртшылыққа ашық болады. Бүкіл мүлік Ұлттық тарихи парктер мен бақтар тізіліміне енгізілген. 1861–62 жылдары Уильям Эндрюс Несфилдтің жобасы бойынша қайта жаңартылған аумаққа 7,5 гектар (18 акр) бақ кіреді, соның ішінде заманауи орман бақшасы да бар. Залдың батыс қабырғасында орналасқан ІІ* санаттағы қақпалар бұрын Роджер Уилбрахамның Нантвичтегі қайырымдылық үйлеріне тиесілі болған, олар 1872 жылы бұзылған. Темір қақпада күннің бейнесі және шиыршықтар бейнеленген, олар мүсіншелермен шектеліп, арыстанмен безендірілген тас есікшеде орналасқан. Парктегі басқа да бірнеше ғимараттар ІІ санатқа жатады. Олардың ең көнесі – 18 ғасырдың соңында салынған, кірпішпен қапталған дөңгелек мұз сақтағышы. Қазіргі тізімде тұрған бірнеше құрылымдар 1861–62 жылдары жасалған. Честер жолындағы Якобин стиліндегі қақпалы үй қызыл кірпіштен салынған, таспен әшекейленген және көк кірпішпен безендірілген. Каретахананың үстіндегі сағат мұнарасы сағаттың циферблаттарына тас жақтаулар орнатылған және ауа райының көрсеткіші бар ағаш финиалмен жабдықталған. Залдың алдында тамақ ыдысын құлатқан күшіктерімен бірге мастифтің үлкен темір мүсіні тұр; бұл мүсін Пьер Луи Руйярдың туындысы және 1855 жылғы Париж көрмесінен әкелінген.

Қасиетті Мария шіркеуі

Қызыл құмтас шіркеуі Әзіз Марияға арналған; ол І санатта тізілген. Мұнараның бастапқы құрылысы 13 ғасырға немесе одан да ертерек кезеңге жатады және Чеширдегі ең ежелгі нысандардың бірі болып есептеледі. Шіркеудің көп бөлігі 15 ғасырда салынған, алайда 1398 жылы шіркеуге ақшалай жәрдем көрсетілген, ал солтүстік қанат терезелері 14 ғасырға дейін сақталған. 1757 жылы дауыл кезінде мұнараның жоғарғы бөлігі құлап, 4 метрге (13 фут) қысқартылып, ерте готикалық жаңарту стилінде қайта салынды. Күн сағаты ерекше құрылысқа ие, ұзын сегізбұрышты тірегі бар, үстінде шар тәрізді әшекей орнатылған. Ол бұрын орта ғасырлық крест болған, мүмкін пуритандық үкімет кезінде жойылған болуы мүмкін. Бұрын әшекейленген, шар глобус ретінде боялған, ал тірегі алтын және қара түсті жолақтармен безенілген. Онда "Tempus Fugit: Mors Venit (Уақыт өтеді, өлім келеді)" және "Ut Hora: Sic Vita (Сағаттай, өмірдей)" деген екі жазу орналасқан. Крикет және регби ойыншысы А.Н. Хорнби шіркеу ауласына жерленген; оның қабірінде мәрмәрдан жасалған викет, соққы және доп бейнеленген. Сент-Мэри 1991 жылдан бері біріккен қайырымдылық ретінде басқарылуда, ол Сент-Бартоломей (Чирк Миншлл), Сент-Освальд (Ворлстон) және Сент-Дэвид (Уэттенхолл) шіркеулерінен тұратын Крос-Кантри шіркеулер тобына кіреді. Ол Нантвич ауылдық округіне және Честер епархиясына қарасты. 2007 жылдан бері пастор болып Питер Лилликрап қызмет етеді. "Кросс-Кантри" журналы төрт шіркеудің барлығында таратылады. Монкс-лейн көшесіндегі Глейб үйі, бұрынғы пасторлық үй, 1723-27 жылдары салынған, үш қабатты, бес бөлмелі, қызыл кірпіштен тұрғызылған және үлкен мұржалы, ол ІІ санатта тізілген. ІІ санатта тізілген басқа ғимараттарға Church Farm House және Star Cottages кіреді; екеуі де қызыл кірпіштен салынған және 19 ғасырдың басына жатады. Сент-Мэри шіркеуінің қарамағысында 1940 жылы орнатылған ІІ санатта тізілген қызыл телефон будкасы тұр. Ол 1935 жылғы K6 үлгісі, Джайлс Гилберт Скотттың жобасы бойынша салынған.

Азаматтық еншідегі басқа жерлер

Нантвич су құбыры Шропшир Юнион каналын Честерден Нантвичке дейінгі жолмен (A534) азаматтық приходтың шығыс шекарасына жақын алып өтеді. Шамамен 1826 жылы Томас Телфорд салған су құбырының бір ғана бес панельді аркасы және балюстрадасы бар су жоғарысы, барлығы құйма темірден жасалған, тас тіректермен және піллерлермен сүйеніп тұр. Ол ІІ* санаттағы ескерткіш. Дорфолд сүт зауыты бұрын Дорфолд иелігінің үй шаруашылық фермасы болған; үш қабатты, үш бөлікті, U пішіндес ғимарат, 17 ғасырдың соңында қызыл кірпіштен салынған, ІІ санаттағы ескерткіш*. Жанындағы қызыл кірпіштен салынған ферма ғимараты да ІІ санаттағы ескерткіш. Равенс-Лейндегі Мадамның фермасы – бұрынғы жесір үйі, залдағы үй; үш қабатты, үш бөлікті, Т пішіндес ғимарат, 18 ғасырдың соңында қызыл кірпіштен салынған, ІІ санаттағы ескерткіш. Приходтағы басқа да ІІ санаттағы ғимараттар: Актон Грандждің солтүстігіндегі Cuckoo Lane-дегі қара-ақ Cuckoo Cottage, 17 ғасырдың соңында салынған, Бурфорд тоғысының жанындағы аты жоқ қызыл кірпіш коттедж, 19 ғасырдың басында салынған, сондай-ақ Ескі ферма, Ауыл фермасы. Тізімге енбеген Дорфолд Коттеджі – викториандық үй, мұнарасы және интерьеріндегі готикалық әрлеулері бар. Актон ауылының сыртында, Сент-Мария шіркеуінің батысында орналасқан қоршалған аумақ – жоспарланған ежелгі ескерткіш. Блюстоун – Бёрфорд жол қиылысының жанында орналасқан гранитті тас, мұздық кезеңде пайда болған, жол салу кезінде табылған және Камбриядан келген деп есептеледі. Атауы көк түсті порфирит кристалдарынан шыққан деп саналады, бірақ қазір олар көрінбейді. Жергілікті аңыз бойынша, Ібіліс Бикертон төбесінен Актон шіркеуіне осы тасты лақтырған. Тас Хенхулл азаматтық приходындағы Блюстоун деген кішкентай елді мекенге атын берген.

Көлік

A534 (Честер жолы) еншілік ауданның шығыс шекарасымен өтеді, Актон ауылы тұсында ішке қарай бұрылады; ол Бёрфорд қиылысында A51 жолымен жалғасады. 2005 жылы осы жолмен күніне 3400 шамасында көлік ауылдан өтіп тұрады деп есептелді. Ең көп қолданылатындары – Крю және Нантвич айналма жолы және Шропшир одағы каналының жағалау жолы, екеуі де шамамен солтүстік-оңтүстік бағытта, сондай-ақ Актон ауылын Суонлимен байланыстыратын шығыс-батыс жолы. Англия шіркеуі басқаратын мектеп, ол Актонға және Баддили Норт, Бриндли, Бурланд, Эдлстон, Фаддили, Хенхалл, Равенсмур, Суонли және Вудхи сияқты жақын жерлерге қызмет көрсетеді. Ең жақын NHS ауруханасы – Крю қаласының жанындағы Лейтон ауруханасы, оны Mid Cheshire Hospitals NHS Trust басқарады. Полиция қызметін Чешир полициясының Шығыс аймағындағы Нантвич аудандық полиция бөлімі, жедел жәрдемді Солтүстік-Батыс жедел жәрдем қызметі, ал өрт сөндіру және құтқару қызметін Чешир өрт сөндіру және құтқару қызметі қамтамасыз етеді, ең жақын өрт сөндіру станциясы Нантвичте орналасқан.

Мәдениет және қоғамдастық

Акттон ауылындағы шіркеу залы 1909 жылы салынған және жақында жаңартылып, кеңейтілген. Ол театрлық және опералық қойылымдар өткізілетін орын болып табылады, сонымен қатар көптеген жергілікті ұйымдардың жиналатын жерін қамтамасыз етеді. "Жұлдыз" мейрамханасы жабылуға дейін тағы бір маңызды жиын орыны болды. 2005 жылы азаматтық округте дүкендер, пошта бөлімдері, полиция станциялары немесе денсаулық сақтау орталықтары болған жоқ; ең жақын мекемелер Нантвичте орналасқан. 2006 жылы шараға шамамен 32 000 келуші келді. Көрмеге 1897 жылы құрылған және Еуропадағы ең ірі ірімшік көрмесі деп есептелетін Нантвич халықаралық ірімшік сыйлығы кіреді. 2007 жылғы Ірімшік көрмесіне 24 елден 2250 өнім түсті. Джозеф Партридж (1724–1796), Акттон еркін грамматикалық мектебінің мұғалімі (1766–1772), Нантвич тарихының алғашқы авторы болды. Актонда туған Алетея Льюис (1749–1827) христиандық тақырыптарды зерттейтін эсселер мен романдар жазды, олардың көпшілігі "Евгения де Актон" псевдонимімен жарияланды. Сэр Роджер Уилбрахам (1553–1616), 1602 жылы Дорфолд иелігін сатып алған, көрнекті ағылшын заңгері, Елизавета I тұсында Ирландияның бас прокуроры қызметін атқарды және Джеймс I кезінде сотта лауазымдарды иеленді. Ол 1613 жылы Сент-Мэри шіркеуінің ауласында кедейлер үйін салды. Генри Джеймс Толлемаше (1846–1939), Дорфолд Холлдан, Батыс Чешир (1881–1885) және Эддисбери (1885–1906) округтерінен консерватор партиясынан депутат болды. Залдың қазіргі иесі Ричард Раунделл (1944 ж.т.), Christie's компаниясының төрағасының орынбасары және 1984 жылы Чеширдің жоғары шерифі болды.