Кіріспе

Порт Крейон тауы – АҚШ-тың Батыс Вирджиния штатының Рэндольф округінің солтүстік-шығыс бөлігіндегі Монгонгахела ұлттық орманындағы тау. Оның биіктігі 4770 фут (1454 метрге) жетеді, бұл Аллегени маңайының ең биік нүктесі. Тау 19 ғасырдағы жазушы және иллюстратор Дэвид Хантер Стротерге (1816–88) арналған, ол "Порте Крейон" (француз тілінде "porte crayon" – "қалам немесе бояу қаламшасын ұстағыш") деген атпен белгілі болған. Ол өзінің шығармаларында Батыс Вирджинияның алғашқы ландшафтарының көптеген суреттерін жасаған.

География

Порт Крейон тауы Батыс Вирджиния штатының алтыншы ең биік нүктесі және штаттың ең биік он нүктесінің ең солтүстігі. Бұл сонымен қатар Долли Содс даласының табиғи жалғасы болып табылатын Роринг Плейнс аймағының ең биік нүктесі. Ол Мэриленд, Пенсильвания және Батыс Вирджиния штаттарындағы Шығыс континенттік бөліністің ең биік нүктесі болып табылады. Оның үстінде орналасқан салыстырмалы түрде жазық плато Солтүстік Американың шығысындағы ең биік және ең үлкен плато болып есептеледі, оның ауданы 5,5 шаршы мильді құрайды және 4500 футтен жоғары биіктікте жатыр. Платоның жотасы ерекше басқару аймағы ретінде бөлінген және сирек кездесетін солтүстік ұшқыр егеуқұйрық және Чит-Маунтин саламандрасының мекені болып табылатын жергілікті тау басындағы қызыл шырша орманы үшін ғылыми-зерттеу табиғи аймағы болып табылады. Порт Крейон тауы үш өзеннің бастауы және Батыс Вирджиния, Мэриленд және Пенсильвания штаттарындағы Шығыс континенттік бөліністің ең биік нүктесі.

Атау беру

1940 жылы бір топ жанкүйерлер "Порте Крейон Еске алу қоғамын" құрды. Жазушы-суретшінің сүйікті таулы аймағының ортасында орналасқан 1451 метрлік (сол кезде өлшенгендей) жарқабақты шығыршын туралы білгеннен кейін, олар оны оның құрметіне атау үшін белсенді түрде жұмыс істеді. 1940 жылдың 5 шілдесінде таудың шаңырағында үш сағаттық жорықтан кейін арнау рәсімі өтті. Онда аза тұту сөздер айтылып, ұлттық әнұран орындалды және қарағайдан жасалған тікбағаның үстіне АҚШ туы көтерілді.

Табиғатты қорғау қорығы

2008 жылы Табиғатты қорғау қоры қызыл қарағайлы солтүстік жапырақты орманы мен бұталы жайылымдардан тұратын жаңа қорық құрды, олар баяу орманға айналып келеді. Маунт Порт Крейон қорығы, осы атпен аталатын таудың оңтүстік беткейін қамтиды және Мононгахела ұлттық орманның Роринг Плейнс жабайы табиғатымен үштен екі бөлігінен астам жерде шектеседі.

Климат

Порт-Крейон тауы қолайсыз ауа райымен, ауа райының күрт өзгеруімен және қатты желдермен әйгілі. Батыстан соғатын жел, әсіресе қыста, өте күшті болып, ашық тұрған қызыл шыршаларды деформациялайды, нәтижесінде ағаштардың бір жағы ғана бұтақтарға толады, олар көбінесе шығыс жағына қарай өседі. Сонымен қатар, таудың шыңы көбінесе бұлттардың арасында болады. Тұман тез тығыздалып, жаяу жүргіншілерді толығымен бағдардан шығаруы мүмкін. Таудың шыңындағы температура салыстырмалы түрде суық, айлық орташа көрсеткіштер жылының 4 айында нөлден төмен болады. Қыстың ортасындағы арктикалық суық ауаның күшті шабуылы кезінде түстен кейінгі температура төмен болып қалады және таңертең одан да төмендейді. Мұндай суық әдетте қатты желмен бірге жүреді, бұл қауіпті түрде суық желді сезінуге себеп болады. Жазғы түстен кейін температура көбінесе 20°C-қа жетеді, ал таңертеңгі температура 11.5°C (50°F) шамасында болады. Күннұсқау және күрт дауылдар жиі болады, сонымен қатар қауіпті нөсерлер де кездеседі. Жауын-шашын мол, жылдық жалпы мөлшері барлық айларға тең бөлінген деп есептеледі. Қар да көп жауады, орташа есеп бойынша маусым сайын. Көбінесе қарлы қыстарда одан да көп қар жауып, 1 метрден асып кетуі мүмкін. Қар әдетте қазан айының басында жауа бастап, мамыр айының басында тоқтайды. Суық айларда да жаңбыр жауып, температура 15°C-қа дейін көтерілуі мүмкін, себебі таудың орналасқан жері (39° солтүстік ендігі) Мексика шығанағынан жылы ауаның кіріп келуіне мүмкіндік береді. Бұл жылы жаңбырлы кезеңдер қардың жиналуын азайтады және қар жамылғысы мен ашық жердің кезектесіп орналасуына әкеледі. Қардың ең көп қалыңдығы ақпан айының соңында шамамен 1 метрге жетеді. Ұзаққа созылған суық, қарлы қыстарда қардың қалыңдығы 1 метрден асып, наурыз айына қарай 1 метрден астамға жетеді және сәуірдің ортасына қарай еруі мүмкін.

Жаяу жүру

Порт Крейон тауы Батыс Вирджинияның ең қолжетімсіз шыңдарының бірі болып қала береді, себебі ол ең жақын жолдан да алыс, тіпті қоғамдық жолдан да. АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің Flat Rock Run Trail немесе Roaring Plains Trail бағыттарымен шыңға дейін жаяу сапар жасау бес шақырымнан астам және 2500 фут (762 метр) биіктікке көтерілуді қамтиды. Бұл үш шақырымға жуық қалың шыршалы бұталар арасынан (соның ішінде жарты шақырымға жуық өте тығыз шырша мен рододендрон) өтуді білдіреді. Порт Крейон тауының шыңына көтерілу тек тәжірибелі туристерге арналған және оның қиындығын бағалау қате болмас. Көкжиек көрінісі шыңнан шамамен бір-төрттен бір шақырым қашықтықта орналасқан Thunderstruck Rock деп аталатын тік жардан ашылады. Табиғатты қорғау қорының қорығына бару үшін аталған жолдардың қиылысынан үш шақырымдық қашықтықты жүріп өту қажет – бұл бұрынғы теміржол жолының іздері, қазір белгіленбеген және күтімсіз қалған жолға айналған.

Шаңғы курортының жоспарлары

Порт-Крейон тауы Билл Брайттың, Винтерплейс және Глейд-Спрингс курорттарының құрылсушысының, аймаққа шаңғы курортын салу жоспарына байланысты дауға тартылды. Ұсынылып отырған шаңғы зонасының аты "Almost Heaven Mountain Resort" ("Шамалы Жұмақ Тау курорты") болуы мүмкін, және ол Нью-Йорктің оңтүстігіндегі ең биік тік құлдырауы болады деп күтілуде.