Кристофер Эштон: Ұлттық құраманың екі кодты регбишісі

Кіріспе

Англияның екі кодты регби халықаралық футболшысы

Кристофер Джон Эштон (29 наурыз 1987 жылы туған) – ағылшын регби одағының бұрынғы футболшысы және регби лигасының бұрынғы футболшысы, екі регби кодын қамтитын Англия құрамасында өнер көрсеткен аз ғана ойыншылардың бірі. Эштон негізінен қанатта, ал екінші кезекте фулбек ретінде ойнайды. Эштон регби лигасының Супер Лигасында алғаш рет «Уиган Уорриорс» командасы үшін ойнады және 2006 және 2007 жылдары Англия құрамасы сапында төрт матч өткізді. 2007 жылы Эштон регби одағының Премьершіп лигасының «Нортгемптон Сентс» клубымен келісім жасады, ал 2012 жылы «Сараценс», 2017 жылы «Тулон», 2018 жылы «Сейл» және 2020 жылы «Харлекинс» клубтарына ауысты. 2023 жылы зейнеткерлікке шыққан «Лестер Тайгерс» клубында карьерасын аяқтады. Ол 2010 жылдың наурыз айында Англия құрамасы үшін тұңғыш рет алаңға шықты және 2014 жылға дейін тұрақты түрде ойнады, соның ішінде 2011 жылғы Регби әлем чемпионатында турнирдің үздік гол соққан ойыншыларының бірі атанды. Төрт жылдық үзілістен кейін, 2018 жылдың қараша айында Англия құрамасына қайта шақырылды. Англия құрамасы сапында 40 матч өткізді. 2022 жылдың сәуірінде «Бристольге» қарсы өткен матчта хет-трик жасап, 95 ұпайға жеткеннен кейін Премьершіптегі рекордтық гол соққан ойыншы атанды. 2023 жылдың сәуірінде «Эксетер Чифс» клубына қарсы тағы бір хет-трик жасап, 100 голдан асып, бұл көрсеткішке жеткен алғашқы ойыншы болды.

Уиган жауынгерлері

Эштонның "Виган Уорриорс" клубындағы позициясы әдетте толық қорғаушы болған, бірақ ол басқа позицияларда да ойнады. 2006 жылдың басында Эштон жарақат алған Крис Радлинскидің орнына "Виган" құрамасына қосылды. Ол "Виганның" Супер Лига XI маусымындағы көңіл көншітпеген нәтижелеріне қарамастан, ең тұрақты ойыншылардың бірі болды және "Жылдың жас ойыншысы" сыйлығына үміткер болды. Эштон 29 ойында 15 әрекет (три) жасап, 2006 жылғы маусымды "Виганның" ең көп әрекет жасаған ойыншысы ретінде аяқтады. 2007 жылдың басында, бұрынғы "Брэдфорд Буллз" клубының толық қорғаушысы Майкл Уизерс келгеніне қарамастан, Эштонға бұрын Радлински киген 1-нөмірлі жейде берілді. Эштон "Черри мен Уайтс" сапында барлығы 52 ойын өткізіп, 30 әрекет (три) жасады.

Сарацендер

Аштонның «Сараценс» клубымен жасасқан келісім-шарты маусымына 250 000 фунт стерлингтен астам тұрады деген қауесет тарады. 2012 жылдың 1 қыркүйегінде ол «Сараценс» сапында «Лондон Ирландия» клубына қарсы тұңғыш ойынын өткізді. Алғашқы ойынында ол екі рет ұпай жинады, нәтижесінде «Сараценс» 40:3 есебімен жеңіске жетті. «Сараценс» 2012/13 маусымын турнир кестесінде көшбасшы ретінде аяқтады, «Лестер Тайгерс» клубынан 3 ұпайға озып кетті. Алайда, плей-офф кезеңінде олар Аштонның бұрынғы клубы «Нортгемптонға» қарсы өткен жартылай финалда 13:27 есебімен жеңіліске ұшырады. Аштон сол маусымда барлығы 6 ұпай жинады. 2013/14 маусымында «Сараценс» тағы да тұрақты маусымды лига көшбасшысы ретінде аяқтады, «Нортгемптоннан» 9 ұпайға алға шықты. Олар жартылай финалда «Харлекинс» клубын жеңіп, 61-ші минутта Аштонның голы да бар болды. Бірақ «Твикенхэмдегі» финалда олар тағы да «Нортгемптонға» 20:24 есебімен есе жіберді. Аштон маусымды ұпай жинау кестесінде 8 ұпаймен 4-ші орында аяқтады. 2014/15 жылғы Премьер-лига маусымында «Сараценс» плей-оффқа 4-ші орында ілесіп келді, «Экзетер Чифс» клубымен бірдей ұпай жинады (68), бірақ «Экзетерден» бір ойынға аз жеңіліс болғандықтан 4-ші орынды иеленді. Жартылай финалда «Сараценс» тағы да «Нортгемптонға» қарсы шықты, бұл ойын «Франклин бағында» өтті. Алайда «Сараценс» қорғаныс бойынша жақсы өнер көрсетті, Оуэн Фарреллдің шебер соққыларының арқасында 29:24 есебімен жеңіске жетті. Аштон ойынға қосалқы құрамда қатысты. «Твикенхэмдегі» финалда «Сараценс» «Бат» клубымен кездесті, олардың күшті шабуылдық шебінде Англияның халықаралық құрамаларының барлық ойыншылары болды және олар қиын қарсылас болады деп күтілді. Алайда «Баттың» қарсыласуы сәтсіз аяқталды, себебі «Сараценс» ойынның басынан-ақ бақылауды өз қолына алып, көшбасшылықты жоғалтпады, ақырында 28:16 есебімен жеңіске жетті. Аштон 60-шы минутта орынбасар ретінде алаңға шықты. Аштонның маусым бойы көрсеткен жоғары нәтижелерінің арқасында ол 13 голмен ұпай жинау кестесінде 2-ші орынды иеленді, «Экзетер Чифс» клубының шабуылшысы Томас Уолдромнан кейін, «Сараценс» клубының қанат ойыншысы Крис Уайлзбен бірдей нәтиже көрсетті. Аштонның әсерлі формасы оны 2015 жылғы Регби әлем чемпионатының Англия құрамасына қайта шақыруға мүмкіндік берді, ол қыркүйек-қазан айларында Англияда өтті, бірақ ол турнирдің соңғы 31 ойыншысының тізіміне ілікпеді. 2015/16 маусымында Аштон «Сараценске» Премьер-лига титулын және Еуропалық регби чемпиондары кубогын жеңіп алуға көмектесті, екі финалда да қатысты. 2016/17 маусымында Аштон «Сараценске» Еуропалық регби чемпиондары кубогының титулын сақтап қалуға көмектесті, «Клермонтқа» қарсы финалда гол соқты. 2016 жылы Аштонға көзді қағып алу үшін 10 апталық тыйым салынды, тыйымға қарсы шағымы қабылданбады. 2016 жылдың қыркүйек айында 17 қыркүйекте премьер-лига матчында «Сэйнтс» клубының ойыншысы Алекс Уоллерін тістегені үшін Аштон 13 аптаға тоқтатылды. Ол 19 желтоқсанда қайтадан ойнауға құқылы болды.

Ashton's Saracens contract was rumoured to be worth £250,000 per season. On 1 September 2012, he made his Saracens debut against London Irish. He scored two tries on his début, in a game which Saracens won 40–3. Saracens finished the 2012–13 regular season at the top of the table, 3 points ahead of Leicester Tigers. However, in the play offs they lost their semi final match against Northampton, Ashton's former club, by 13 points to 27. Ashton scored a total of 6 tries that season. In the 2013–14 season, Saracens again finished the regular season as league leaders, 9 points clear of Northampton. They then won their semi final against Harlequins, including a try from Ashton in the 61st minute. However, in a hard fought final at Twickenham they again lost to Northampton, by 20 points to 24. Ashton finished the season joint 4th in the try scoring table, with a total of 8 tries. In the 2014–15 Premiership season, Saracens qualified for the play offs in 4th place, with the same number of points as Exeter Chiefs (68), but taking the 4th spot on account of losing one less game than Exeter. In the semi final Saracens again came up against Northampton, with the added disadvantage of playing away at Franklin's Gardens. However Saracens produced a strong defensive performance, with fly half Owen Farrell producing an impressive kicking display, which saw Saracens win 29 points to 24. Ashton was on the replacements' bench. In the final at Twickenham, Saracens played Bath, who had a strong set of backs, all of whom were England internationals, and were expected to be tough opponents. However, Bath's challenge faltered as Saracens established early control of the game and did not lose the lead, eventually winning 28–16. Ashton came on as a substitute in the 60th minute. Ashton's strong performances throughout the season meant he finished in joint 2nd place on the try scoring tables with 13 tries, the same as fellow Saracens winger Chris Wyles, behind Exeter Chiefs forward Thomas Waldrom. Ashton's impressive form led to him being called back up to the England training squad for the 2015 Rugby World Cup, which was held in England throughout September–October, although he was not selected in the final 31 man squad for the tournament. In the 2015 16 season Ashton helped Saracens to both the Premiership title and the European Rugby Champions Cup, starting both finals. In the 2016 17 season Ashton helped Saracens retain their European Rugby Champions Cup title, scoring a try in the final against Clermont. Ashton received a 10 week ban in 2016 for eye gouging; an appeal against the ban was dismissed. In September 2016 Ashton received a 13 week ban for biting Saints' Alex Waller in a premiership match on 17 September. He was free to play again on 19 December.

Тулон

2016 жылдың қазан айында Эштон 2017–18 маусымынан бастап француз клубы «Тулонға» (Toulon) қосылды. Эштон «Топ 14» турнирінде бір маусым ойнап, 23 ойында 24 эссе соғып, бұрынғы рекордты иеленген Наполиони Налаганың көрсеткішін жаңартты.

Саль акулалары

2018 жылдың 3 шілдесінде Эштонның 2018–19 маусымда «Сале Шаркс» клубына қосылған кезде Англияға қайта оралатыны расталды. Эштон 2020 жылдың 2 наурызында клубпен өзара келісім бойынша келісімді бұзды.

Арлекиндер

2020 жылдың 4 наурызында, «Sale Sharks» клубымен шарты бұзылғаннан кейін Эштон «Harlequins» клубына өтті. Регби бөлімінің басшысы Пол Густард оны «күмәні жоқ, ең бәсекеге толы, кәсіби және жауапкершілігі жоғары спортшылардың бірі» деп атады.

Вурчестер жауынгерлері

2021 жылдың 25 қаңтарында Эштон «Харлекинс» клубынан мерзімінен бұрын босатылып, дереу «Ворчестер Уорриорс» командасына, 2021/22 маусымының соңына дейін қосылды. 2021 жылдың 13 желтоқсанында «Ворчестер Уорриорс» клубы Аштонның тараптардың өзара келісімімен клубты тастап кеткенін растады.

Лестер жолбарыстары

Эштон 2022 жылдың ақпан айында «Лестер» клубына қосылды және 2022 жылдың 12 ақпанында бұрынғы «Нортгемптон Сентс» клубына қарсы тұңғыш рет өнер көрсетті. Фредди Бернстің бас жарақатын бағалау кезінде ойынды құтқаруға тырысты, бірақ 70-ші минутта Гай Портердің орнын 3 минут бұрын ауыстырғаннан кейін күнәға батты. Эштон «Лестер» үшін «Лондон Ирландия» клубына қарсы 2022 жылдың 12 наурызында алғашқы ұясын соқты, содан кейін 2022 жылдың 27 наурызында «Лестердің» «Эксетер Чифс» клубына қарсы жеңісінде екі ұя жасады. Екіншісі 92 ұпаймен Премьер-лига регбиінің рекордтық ұпай жинауын теңестірді. 2022 жылдың 30 сәуірінде Эштон «Бристоль Беарс» клубына қарсы үш ұя соғып, Премьер-лига регби рекордты 95 ұпаймен алды. Эштон 2022 жылғы Премьер-лиганың регби финалында «Тигрс» командасымен бұрынғы «Сарасенс» командасын 15:12 есебімен жеңді. 2023 жылдың 16 сәуірінде Эштон Премьер-лигада 100-ші рет ұя соққан алғашқы ойыншы болды. Осы аптаның басында ол маусым соңында зейнетке шығатынын мәлімдеген болатын. Эштон жазғы турда Англия құрамасына шақырылды және екі тест матчында ойнады. Англия бірінші тестіден жеңіліп қалса, екіншісінде 20:21 есебімен жеңіске жетті. Эштон осы матчта өзінің алғашқы халықаралық ұясын соқты. 2010 жылдың 13 қарашасында Англия «Твикенхэмде» Австралияны жеңді. Эштон 35:18 есебімен жеңіске жетіп, екі ұя соқты, екіншісі Англияның 22 метрлік шегінен ұшып шыққаннан кейін. Эштон 4 ақпанда «Миллениум стадионында» Уэльске қарсы 2011 жылғы алты ұлттың чемпионатының алғашқы матчында екі ұя соқты. Англия 26:19 есебімен жеңіске жетті. Ол келесі аптада Италияға қарсы төрт ұя соғып, бір маусымда алты ұя соққан алты ұлттың рекордтымен теңесті. Бұл жетістігі оның алты ұлттың құрамында бір матчта төрт ұя соққан алғашқы ойыншысы болуына септігін тигізді. Оның әйгілі суға секіру салтанаты осы екі әрекетті атап өту үшін қолданылды. Эштон 2011 жылы Жаңа Зеландияда өткен Регби әлем чемпионатында Англияның намысын қорғады және алты ұя соққан турнирдің жетекші гол соққышы болды. 2012 жылы Англия құрамасы үшін алты ел чемпионатында барлық бес кездесуде де алаңға шықты. 2012 жылы мамыр айында Англия «Твикенхэмде» «Барбария» құрамасын 57:26 есебімен жеңіп, үш ұя соқты. 2012 жылы Аштон Оңтүстік Африкаға жазғы турнеге барды, онда барлық үш тест матчында алаңға шықты. 2013 жылы Англия құрамасы үшін алты ел чемпионатында Аштон барлық бес кездесуде де алаңға шықты, алғашқы матчта Шотландияға қарсы ұя соқты. Англия Чемпионатты Уэльске қарсы соңғы ойынға дейін жеңді, бірақ Уэльс титулды жеңген кезде «Миллениум стадионында» 30:3 есебімен ауыр жеңіліске ұшырады. Кейіннен 2013 жылғы күзгі халықаралық турнирде Аштон Англияның барлық үш матчында ойнап, Аргентинаға қарсы жеңісіне ұя соқты. Аштон 2014 жылы алты ұлттың чемпионатында Англия құрамасының бірде-бір ойында ойнамай, элиталық құрамадағы орнын жоғалтты. Ол Англияның Жаңа Зеландиядағы «Олл Блэкс» командасына қарсы жарты жылдық ойынында ойнады, бірақ Англия үш матчта да жеңілді. Тағы да, Эштонның қорғаныс қабілеті осы науқан кезінде көп талқыланды және ол 2014 жылдың күзінде халықаралық немесе 2015 жылы алты ұлттың құрамасында Англия үшін ойнамады. Алайда, «Сарасенс» командасының 2014/15 жылғы премьер-лига маусымында жеңіске жеткен кампаниясында Эштон үнемі жоғары деңгейде өнер көрсетті және бұл үмітті форма Стюарт Ланкастерді Англия лагеріне қайтарып, оны сол жылы 2015 жылғы әлем чемпионатына 50 адамнан тұратын жаттығу құрамына қосты. «Сарасенс» командасының қасындағы Дэвид Стреттл 2008 жылдан бері Англия үшін ойнамаған. Аштон Англияның әлем чемпионаты бойынша жаттығулар барысында көп ақпарат құралдарының назарына ілінді. Аштон турнирден 6 апта бұрын командадан шығарылды. Англияның өз үйінде өткен әлем чемпионатында жеңіліске ұшырағаннан кейін, Уэльске де, Австралияға да жеңілгендіктен, бас бапкер Стьюарт Ланкастер Англияның бас бапкері лауазымынан кетіп, оның орнына Эдди Джонс тағайындалды. Джонс Англияның элиталық құрамасына бірнеше өзгерістер енгізе бастады, соның ішінде бірнеше ұзақ уақыт бойы тұрған ойыншыларды тастап, бірқатар жаңа немесе қайта оралған ойыншыларды қосты. Бұл құрамаға 2016 жылғы алты ұлттың чемпионатына қатысатын Крис Эштон да кірді. Алайда, кейіннен Эштонға RFU «Сарасенс» пен «Ольстер» арасындағы ERCC матчы кезінде Люк Маршалдың көзін қағып тастағаны үшін 10 апталық тыйым салды. Аштон тыйым салуға шағым жасаса да, бұл қабылданбады, сондықтан ол 2016 жылғы алты ұлттың турнирі мен «Сарасенс» үшін бірнеше ойыннан қайтты. Кейінгі 13 апталық тыйым салу Аштонды 2016 жылғы күзгі халықаралық турниріне қатысудан да шеттетіп жіберді. Эштонның 2016 жылдың қазан айында «Тулон» клубына қосылуы Англия құрамасына қайта оралу үмітін жойды, өйткені Англиядан тыс жерде ойнағандықтан құрамаға шақырылмады. Алайда, ол келесі жылы «Сейл» клубына оралды, ерекше атап айтарлығы, 2018 жылдың мамыр айында «Твикенхэмде» «Барбария» клубына қарсы өткен ойында жеңіске жетіп, үш ұя соқты, нәтижесінде Англия «Твикенхэмде» рекордтық ұпай жинады. Бұл ойын Эштонды Эдди Джонстың құрамасына қайта оралуға жақындатқан болуы мүмкін. Кейіннен 2018 жылы, 2018 жылдың тамыз айында жоғарыдан итеруі үшін жеті аптаға тоқтатылғаннан кейін, Англия құрамасына күзгі халықаралық турнирге шақырылды. 2018 жылдың қараша айында ол төрт жылдан кейін Англия құрамасы үшін алғаш рет алаңға шықты, «Оңтүстік Африкаға» қарсы өткен 12:11 есебімен жеңіске жеткен ойында қосалқы құрамнан алаңға шықты, содан кейін «Жаңа Зеландияға» қарсы негізгі құрамда ойнады.

Ashton joined Leicester in February 2022 and made his debut against former club Northampton Saints on 12 February 2022, he made a try saving tackle while on during Freddie Burns' first half Head Injury Assessment, but was then sin binned in the 70th minute after replacing Guy Porter just 3 minutes earlier. Ashton scored his first try for Leicester against London Irish on 12 March 2022, then on 27 March 2022 he scored two tries in Leicester's win against Exeter Chiefs. The second of these tied the Premiership Rugby try scoring record on 92. On 30 April 2022, Ashton scored three tries against Bristol Bears to take the Premiership Rugby record outright with 95 tries. Ashton started the 2022 Premiership Rugby final as Tigers beat his former side Saracens 15 12. On 16 April 2023 Ashton became the first player to score 100 tries in Premiership Rugby, scoring a hat trick against Exeter Chiefs he took his career total to 101. Earlier that week he had announced his retirement at the end of the season. Ashton was taken on the summer tour to , and played in both Test matches. Although England lost the first Test, they won the second 20–21. Ashton scored his first international try in this match. On 13 November 2010, England defeated Australia at Twickenham. Ashton was the hero of the match with two tries in a 35–18 victory, the second after a run from inside the England's 22 metre line. Ashton scored two tries in England's opening match in the 2011 Six Nations against Wales at the Millennium Stadium on 4 February, with England winning the game 26–19. He followed this with four tries against Italy the following week, equalling the all time Six Nations record with six tries in a season. This performance also meant he is the first person in the Six Nations to score four tries in a single match. His famous swallow dive celebration was used to celebrate two of these tries. Ashton represented England at the 2011 Rugby World Cup in New Zealand and finished as the tournament's joint leading try scorer with six. He started all five matches for England in the 2012 Six Nations, and in May 2012 scored a hat trick of tries as England beat the Barbarians 57–26 in a non cap fixture at Twickenham. Ashton went on the 2012 summer tour to South Africa in which he started all three Test matches. Ashton started all five matches for England in the 2013 Six Nations Championship, scoring a try in the first match against Scotland. England took the championship down to the final game against Wales, however suffered a heavy 30–3 defeat at the Millennium Stadium as Wales took the title. Ashton later played in all three of England's matches in the 2013 autumn internationals, scoring a try in their win over Argentina. Ashton lost his place in the England elite squad, not playing in any of their games in the 2014 Six Nations. He did however play in England's mid year games against the All Blacks in New Zealand, all three of which England lost. Again, Ashton's defensive capabilities were the subject of much discussion during this campaign and he did not play for England during the 2014 autumn internationals or 2015 Six Nations. However, during Saracens' ultimately winning campaign in the 2014–15 premiership season, Ashton consistently performed at a high level and this promising form resulted in Stuart Lancaster recalling him back into the England camp, including him in his 50 man training squad for that year's 2015 World Cup, alongside fellow Saracens winger David Strettle, who had not played for England since 2008. Ashton was the subject of much media focus during England's World Cup training programme. Ashton was dropped from the squad some 6 weeks before the tournament. Following England's disappointing campaign at their home World Cup, failing to make it out of the pool stages as they lost to both Wales and Australia, Stuart Lancaster stepped down as England head coach and was replaced by Eddie Jones. Jones began making some immediate changes to the England elite squad, including dropping several long standing players and adding a number of new or returning players. This included Chris Ashton, who was named in the squad for the upcoming 2016 Six Nations Championship. However, Ashton was subsequently given a 10 week ban by the RFU for eye gouging Luke Marshall during an ERCC match between Saracens and Ulster. Although Ashton appealed the ban, this was rejected and he therefore missed the entire 2016 Six Nations tournament and several games for Saracens. A subsequent 13 week ban for biting also ruled Ashton ineligible for selection for the 2016 Autumn internationals. Ashton's decision to join Toulon in October 2016 appeared to end his hopes of an England recall, as he would not be eligible for selection by playing outside England. However, he returned to England with Sale next year, notably after winning a game against England with the Barbarians at Twickenham in May 2018, scoring a hat trick in a performance that saw England conceding a record points total at Twickenham. This game might have brought Ashton much closer to coming back in Eddie Jones' squad. Later in 2018, after being banned for seven weeks for a tip tackle in August 2018, was selected in the England squad for the Autumn internationals. In November 2018, he made his first England appearance in four years, coming off the bench in their 12–11 win over South Africa, before being named in the starting fifteen against New Zealand.

Ойын стилі

Аштонның регби лигасының футболшысы кезінде үйренген қолдау ойыны жоғары бағаланып, оның осылай көп гол соғуының басты себебі деп жиі айтылады. Аштонның тағы бір маңызды қасиеті – оның жылдамдығы, ол 2010 жылдың күзінде Австралияға қарсы өткен ойында 90 метрлік қашықтықты басып өтіп гол соқты, сонда Австралияның ең жылдам қанат шегіндегі ойыншылары Дрю Митчелл мен Джеймс О'Коннорды озып кетті. Аштон гол соққанда көбінесе "құйрықтап секіру" әрекетін жасайды, бұл әрекет "Аш шашырауы" деп аталды. Осы әрекеті үшін оны мақтап та, сынап та жүр, сыншылар гол соғып жатқанда допты түсіріп алу қаупіне алаңдаушылық білдіреді.