Кіріспе
АҚШ-тың Миннесота штатындағы қала
Стиллвотер – АҚШ-тың Миннесота штатындағы қала және Вашингтон округінің орталығы. Ол Миннеаполис-Сент-Пол қалалық аймағында, Сент-Круа өзенінің батыс жағалауында, Висконсин штатының Хоултон қаласының қарсы жағында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша Стиллвотердің халқы 19 394 адамды құрайды. Стиллвотерді жиі "Миннесотаның туған жері" деп атайды. 36, 95 және 96 мемлекеттік тас жолдары – қаланың негізгі үш бағыты.
Климат
Stillwater қаласында жылдық орташа қар жауын мөлшері құрайды. Жылдық орташа жаңбыр мөлшері — . Жыл сайын температура 14 күннен астам градустан жоғары болады.
Атауы
"Стилвотер" атауын 1843 жылы Джон Маккусик ұсынды, ол елді мекеннің алғашқы пилорамасын салған. Кейіннен Маккусик штат сенаторы болды. Атау қала орталығындағы Сент-Круа өзенінің ағысының тыныштығынан шыққан. Сондай-ақ, Маккусиктің Мейн штатындағы Стиллвотер қаласы туралы жақсы естеліктері болған деген сенім бар, ол сол жерден көшіп келген. Бұл термин Сент-Круа өзенін ғана емес, сонымен қатар Сент-Круа көлін және қазіргі Афтон қаласының қарсы жағындағы үлкен құмды аралды қамтыды. Атаудың мағынасы "балық жатқан жер" дегенді білдіреді, ол бір ер адамның алып балыққа (кейбір нұсқаларында шабақ немесе судақ) айналып, кейін құмдыққа айналуы туралы аңызбен байланысты. Ағылшын тілінде Хоган Ванке Кин әртүрліше жазылған: Хоган ванкай кин, Хоган вауке кин және Хоган ван ки. Ожибве тайпасы бұл жерді Гиигонж агомод деп атаған, бұл "балық жүзіп жүретін жер" деген мағынаны білдіреді. Ожибве тайпасының шығу тегі туралы аңыз да ұқсас, онда бір ер адам алып балыққа айналып, көлде жүзіп тапқан. Соңында ол "көлден өтетін жердің бір бөлігіне" (яғни құмдыққа) айналды. Ағылшын тіліндегі жазбаларда Гиигонж агомод Кие го шагева мини және Кеган Шоу Га Нут деп кездеседі.
Тарих
1830 жылдары еуропалық американдықтар осы аумаққа батысқа қарай жылжыды. АҚШ үкіметі олардың Американың жергілікті тұрғындарының жерлеріне қоныстануын ұйымдастыруға тырысты және 1837 жылдың 29 шілдесі мен 29 қыркүйегінде жергілікті Ожибве және Дакота тайпаларымен Сент-Крой аңғарында осындай қоныстануға рұқсат беретін келісімдерге қол қойды. Елді мекен 1843 жылдың 26 қазанында төрт серіктес Stillwater Lumber Company компаниясын құрғанда пайда болды. Адамдарды аймақтағы көптеген ағаштар мен өнеркәсіптің нәтижесінде өзен арқылы жүргізілетін көлік тасымалы тартып алды. Бұл Миннесотаның ең көне қалаларының бірі болды, Миннеаполистен бірнеше жыл бұрын құрылды. Стиллвотер 1854 жылдың 4 наурызында (Сент-Полмен бірдей күні) ресми түрде қала болып жарияланды. Стиллвотерді көбінесе "Миннесотаның туған жері" деп атайды. 1848 жылы Миннесота штаттығын құру процесін бастаған аумақтық конвент Стиллвотерде, Мертл және Мейн көшелерінің қиылысында өтті. Бастапқыда Висконсин территориясының бөлігі болған Миннесота 1949 жылы жеке аумаққа айналды, ал халық санының өсуінен кейін 1858 жылы штат мәртебесіне ие болды. Стиллвотердің сол кездегі маңыздылығын көрсететін дерек ретінде, аумақтық конвент Миннесотаның үш маңызды қаласын үш маңызды мемлекеттік институттардың орналасқан жері ретінде таңдады: Сент-Пол штат астанасы болып белгіленді; Миннесота университеті Миннеаполисте құрылды; ал Стиллвотер аумақтың алғашқы түрмесіне айналды. Миннесота аумақтық түрмесі (кейін Миннесота мемлекеттік түрмесі) 1853 жылы ашылды. Түрмеде Джеймс-Янгер тобының үш мүшесі – Коул, Джим және Боб Янгерлер ұсталды. 19 ғасырдың екінші жартысында Сент-Крой өзені аңғарында ағаш өңдеу өнеркәсібі басым сала болды. Көп жылдар бойы ағаш кесушілер үлкен ағаштардан жасалған салаларды Сент-Крой өзенімен төмен ағызды. Олар Стиллвотерден екі шақырым жоғарыда орналасқан Сент-Крой бум-сайтында жиналды және Стиллвотердегі көптеген пилорамаларда өңделді. 1860-1890 жылдар аралығында өзенде көбінесе бу кемелері пайдаланылды. Олардың кейбіреулері бүгінде ойын-сауық орындары ретінде жұмыс істейді. Дэвид Суэйн Стиллвотерде кеме жасау және қозғалтқыш жасау шеберханасын басқарды. "Верн Свайн" және "Капитолий" сияқты экскурсиялық бу кемелері 20 ғасырдың басында жұмыс істей бастады, жолаушыларды өзен бойындағы басқа қалаларға тасыды. Америка Азамат соғысы кезінде Стиллвотер 1-ші Миннесота ерікті жаяу әскерінің B ротасы, 5-ші Миннесота жаяу әскерінің K ротасы және 8-ші Миннесота ерікті жаяу әскерінің C ротасы, сондай-ақ басқа да бөлімдерін Одақ үшін күресуге жіберді. 1921 жылдың 18 қазанында Чарльз Стрит Стиллвотерде автоматты түрде ашылатын нан пісіру тостерін ойлап тапты. 1926 жылы Toastmaster компаниясы Strite өнертабысының жаңартылған нұсқасын пайдалана отырып, тұрмыстық тостерді нарыққа шығара бастады. 1923 жылы Нельсонның мұз кремі дүкені ашылды. 1931 жылы Сент-Крой өзені арқылы өтетін Стиллвотер көпірінің құрылысы аяқталды, оның жалпы құны 460,174 долларға жетті, бұл сома Миннесота мен Висконсин арасында тең бөлінді. Көтергіш көпір қаланың ең танымал және көрінетін жергілікті ескерткіштерінің бірі болып табылады. Ол 2017 жылға дейін көлік қозғалысы үшін жабылғанға дейін Миннесота штатының 36-шы тас жолының бөлігі болды. 2020 жылы ол Стиллвотер және Висконсин штатының Хоултон қалалары арқылы өтетін бес шақырымдық жаяу және велосипед жолының бөлігіне айналды. 1996 жылы Стиллвотер қаласы Стиллвотер ауданымен жерді қосу туралы келісімге келді. 2015 жылы Стиллвотер қалалық кеңесі келісімге сәйкес жердің соңғы бөлігін қосуды мақұлдады. Қаланың батыс шекарасы қазір Мэннинг даңғылы (Аудандық жол 15). Солтүстік шекарасы қазір көбінесе, бірақ толық емес, Миннесота шоссесі 96. Стиллвотер 1991 жылы Миннесота штабы Ку-клукс-клан ретінде сипатталды және "күн бату қаласы" ретінде белгіленді.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы санақ бойынша қалада 19 394 адам тұрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 89,9% – ақ нәсілді (95,4% – ақ нәсілді, жеке немесе басқаларымен араласып), 1,7% – қара немесе африкалық-американдықтар, 0,3% – американдық үндістер және Аляска тумалары, 1,5% – азиялықтар, 0,05% – Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,9% – басқа нәсілдер, ал 5,6% – екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Халықтың 3,2% – кез келген нәсілдегі испандықтарды құрайды. Американдық қоғамдық сауалнаманың 2016–2020 жылдарға жасаған бағалауларына сәйкес, қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 91 947 доллар, ал отбасының орташа табысы 109 151 долларды құрайды. Толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін ерлердің орташа табысы 73 986 доллар, ал әйелдердің – 67 005 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 48 553 долларды құрайды. Отбасылардың 3,3% және халықтың 5,2% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,6% және 65 жастан асқандардың 5,9% -ы. 25 жастан асқан халықтың 96,4% орта мектепті немесе одан жоғары бітірген, ал 46,6% бакалавр дәрежесі немесе одан жоғары білім алған.
Білім
Стиллвотер қаласында бастауыш және орта білім беру деңгейінде мемлекеттік аудандық, мемлекеттік жарғылық және жеке мектептер бар. Қалаға Stillwater Area Public Schools жүйесі қызмет көрсетеді, ал ең жақын жоғары мектеп – Миннесота штатындағы Оак Парк Хайтс қаласындағы Stillwater Area High School.