Кіріспе

Бисмарк (ағылш. Bismarck; 1872–1873 жылдары: Edwinton) – АҚШ-тың Солтүстік Дакота штатының астанасы және Берли округінің орталығы. Фаргодан кейін штаттың халқы ең көп орналасқан екінші қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 73 622 адамды құрады, ал 2022 жылы 74 445 адамға жетеді деп есептелді.

Бисмарк 1872 жылы Миссури өзенінің шығыс жағасында еуропалық американдықтармен құрылды. 1889 жылдан бері Солтүстік Дакота штатының астанасы болып табылады, ол кезде штат Дакота территориясынан құрылып, Одаққа қабылданды. Бисмарк, аймақтың жергілікті американдық тайпасының атымен аталған Мандан қаласының қарсы жағында орналасқан. Екі қала Бисмарк–Мандан қалалық статистикалық аймағының ядросын құрайды. Солтүстік Дакота штатының Капитолийі Бисмарктің орталық бөлігінде орналасқан. Штаттық басқару органдарында 4600-ден астам адам жұмыс істейді. Бисмарк – сауда және денсаулық сақтау саласының ірі орталығы, солтүстік-орталық Солтүстік Дакота және солтүстік-орталық Оңтүстік Дакотаның экономикалық орталығы болып табылады.

Тарих

Мыңдаған жылдар бойы жергілікті халықтар қазіргі Солтүстік Дакотаның орталық бөлігінде мекендеп, бірден кейін бірі келіп мәдениеттерді құрды. Еуропалықтар келгенге дейін бұл аймақты мандандар тайпасы ұзақ уақыт бойы мекендеген. Хидатса тайпасы Бисмарк қаласын mirahacii arumaaguash ("Биік шыршалардың орны") деп атаса, арикара тайпасы ituhtaáwe [itUhtaáwe] деп атаған. 1872 жылы еуропалық американдықтар сол кезде Миссури Кроссинг деп аталған жерге қоныс салған. Бұл атау Льюис пен Кларк экспедициясы 1804-06 жылдары Луизиана сатып алынуымен алынған жерді зерттеу кезінде осы жерден өзенді кесіп өткендігіне байланысты қойылған. Бұл Мандандардың қоныс аумағы болған. Кейін жаңа қала Солтүстік Тынық мұхиты темір жолының бас инженері Эдвин Ферри Джонсонның құрметіне Эдвинтон деп аталды. Оның аймақта темір жол салуы жұмысшылар мен қоныс аударушыларды тартты. 1873 жылы Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы қаланың атын Германия канцлері Отто фон Бисмарктің құрметіне Бисмарк деп өзгертті. Темір жол басшылары бұл аймаққа неміс иммигранттарын тартуға және темір жолға неміс инвестицияларын әкелуге үміттенді. Бисмарк – АҚШ штатының аты шетелдік мемлекет қайраткерінің есімімен аталатын жалғыз астанасы. Келесі жылы Оңтүстік Дакотаның жақын орналасқан Блэк-Хиллз аймағында алтынның табылуы өсуге үлкен түрткіс берді. Мыңдаған кеншілер бұл аймаққа келді, лакота тайпасының қасиетті жері саналатын аумаққа еніп, американдықтармен арадағы шиеленісті күшейтті. Бисмарк "Кастер жолы" арқылы жүк тасымалдау орталығына айналды.

Қалалық көрініс

Қала тарихи даму орталығы Бисмарк қаласының орталығында қалыптасқан. Ерекшелігі, қаланың ірі сауда орталығы – Кирквуд Молл қала орталығында, емес, қала шетінде орналасқан. Кирквуд Молл жанында, Бисмарк шаралар орталығына жақын жерде бірнеше ірі сауда дүкендері орналасқан. Бисмарк қаласындағы екі аурухана – CHI St. Алексиус медициналық орталығы және Санфорд денсаулық сақтау (бұрынғы Medcenter One Health Systems) қала орталығында орналасқан. Көшелер бойында шағын дүкендер мен мейрамханалар көп. Соңғы кезде қаланың солтүстік бөлігінде сауда және тұрғын үй құрылысы қарқынды дамыды, бұл негізінен сауда орталықтарының кеңеюіне байланысты. Солтүстік Бисмаркта Gateway Fashion Mall, Northbrook Mall, Arrowhead Plaza және Pinehurst Square "қуат орталығы" сауда орталықтары бар. Солтүстік Дакота штатының Капитолий кешені Бисмарк қаласының солтүстігінде орналасқан. 241,75 фут (74 м) биіктігімен арт-деко стиліндегі 19 қабатты Капитолий штаттағы ең биік ғимарат. 1934 жылы Ұлы депрессия кезінде салынып аяқталған, ол 1930 жылы өртенген ескі Капитолий ғимаратының орнын басты. Капитолий аумағында Солтүстік Дакота мұражайы, Солтүстік Дакота мемлекеттік кітапханасы, Солтүстік Дакота губернаторының резиденциясы, Мемлекеттік кеңсе ғимараты және Либерти ескерткіш ғимараты орналасқан. Солтүстік Дакота штатының түрмесі Бисмарк қаласының шығысында орналасқан. Қасиетті Рух соборының атымен аталған Кафедралды аудан – Бисмарк қаласының орталығына жақын орналасқан тарихи аудан. Бұл аудандағы кейбір үйлер 1880 жылдарға дейін салынған, бірақ көпшілігі 20 ғасырдың басында тұрғызылған. Кейде қала әкімшілігі көлік ағынын жақсарту үшін көшелерді кеңейтуді ұсынады. Көптеген тұрғындар бұл жобаға қарсы, себебі ол көше бойындағы биік американдық емендерді кесіп тастауды талап етеді. Бұл ағаштар шығыс қалаларындағы ағаштардың жапырақтарын құртып жіберген шырша ауруынан аман қалған. 1953 жылы Армия инженерлік корпусы Гаррисон бөгетін салып аяқтағаннан кейін, су тасқынының алдын алу жақсарды, Миссури өзенінің тасқынға ұшырау аймағы құрылыс үшін ыңғайлырақ болды. Қаланың оңтүстік жағындағы бұл аймақта тұрғын үй және коммерциялық құрылыс кеңінен жүргізілді. Жоғарғы Миссури өзенінде маусымдық су тасқыны әлі де болуы мүмкін.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 61 272 адам, 27 263 шаруашылық және 15 624 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 28 648 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 92,4% ақ нәсілді, 0,7% афроамерикалық, 4,5% жергілікті американдықтар, 0,6% азиялық, 0,3% басқа нәсілдерден және 1,5% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,3% құрады. Тегі бойынша, 56,1% неміс, 20,5% норвегиялық, 7,2% ирланд, 6,7% орыс, 3,7% американдық және 3,6% ағылшын тегінен шыққан. 27 263 шаруашылықтың 27% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды (Солтүстік Дакота штатындағы ең төмен көрсеткіш), 44,1% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,6% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,6% -ы әйелі жоқ ерлер және 42,7% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 34,8% жеке адамдардан тұрды, ал 11,7% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,18 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 38 жас. Тұрғындардың 20,8% -ы 18 жасқа дейін, 11% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 26,2% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 26,8% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 15,4% -ы 65 жастан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,6% ер адам және 51,4% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 55 532 адам, 23 185 үй шаруашылығы және 14 444 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 24 217 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы – . Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 94,78% ақ нәсілді, 3,39% американдық индейлер, 0,89% екі немесе одан көп нәсілге жататын, 0,75% испандық немесе латиноамерикандық, 0,45% азиялық, 0,28% қара нәсілді немесе афроамерикандық, 0,17% басқа нәсілдер және 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар. 23 185 үй шаруашылығының 30,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 50,1%-ы бірге тұратын жұбайлар, 9,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 37,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,0%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 10,5%-ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,32, ал отбасының орташа мүше саны 2,94 адамды құрады. Қала халқы жас бойынша таралып, 23,5%-ы 18 жасқа дейінгілер, 11,1%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 29,1%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,4%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 13,8%-ы 65 жастан асқандарды қамтиды. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 93,9 еркек шақтанды. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 91,8 еркек шақтанды. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 39 422 доллар, ал отбасының орташа табысы 51 477 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 33 804 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 647 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 789 долларға тең. Отбасылардың 5,7%-ы және халықтың 8,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 9,5%-ы және 65 жастан асқандардың 7,4%-ы.

Жұмыссыздық деңгейі

АҚШ Еңбек департаментінің Еңбек статистикасы бюросының маусымдық түзетулерсіз жұмыссыздық деңгейі. + Жұмыссыздық деңгейі Бисмарк Бёрли округі Бисмарк қалалық статистикалық аймағы Солтүстік Дакота Құрама Штаттары 2023 жылғы қараша 1,1% 1,3% 1,5% 1,9% 3,7% 2023 жылғы желтоқсан 1,3% 1,6% 1,8% 1,9% 3,7% 2024 жылғы қаңтар 2,3% 2,3% 2,7% 1,9% 3,7% 2024 жылғы ақпан — — — — 3,9%

Өнер және мәдениет

Белль Мехус аудиториясы, жергілікті фортепиано сабақтарын оқытушысының құрметіне аталған, 1914 жылы салынған тарихи ғимарат және Бисмарк қаласының орталық бөлігіндегі өнер орталығы болып табылады. Мұнда Солтүстік жазық би тобы мен Бисмарк-Мандан симфониялық оркестрінің қойылымдары өтеді. Бисмарктегі театр ұйымдарына Капитолий Шекспир қоғамы, Слипи Холлоу жазғы театры, Шейд Три Плейерс балалар театры, Дакота Стэдж Лтд, Мэри университеті, Бисмарк мемлекеттік колледжі және түрлі жоғары мектептердің театр үйірмелері кіреді. Ганнон мен Эльза Форде өнер галереялары Бисмарк мемлекеттік колледжінде орналасқан. 2000 жылы құрылған Миссури аңғарының камералық оркестрі әртүрлі музыка жанрларын орындайды.

Кітапханалар

Бисмарк кітапханаларына Бисмарк ардагерлерінің ескеретін қоғамдық кітапханасы және Солтүстік Дакота штатының кітапханасы кіреді.

Әуесқой

Орта мектептер мен колледждердегі спорт – жергілікті спорт өмірінің басты ерекшелігі. Бисмарк қаласының үш мемлекеттік орта мектебінің – Бисмарк орта мектебінің, Century орта мектебінің және Legacy орта мектебінің спорт командалары тиісінше «Демондар», «Отаншылдар» және «Қылышкерлер» деп аталады. Сент-Мэри орталық орта мектебінің, Бисмарктің католик орта мектебінің спорт командалары «Святые» (Святые) деп танылады. Бисмарк мемлекеттік колледжі мен Біріккен тайпалар техникалық колледжінің командалары «Мистиктер» және «Найзатақымы» деп аталады, екеуі де Мон Дак конференциясындағы Ұлттық жас колледждер атлетика қауымдастығында бақ сынасады. Мэри университетінің командалары «Marauders» (Жаугерлер) деп аталады және Солтүстік Күн колледждер аралық конференциясында NCAA II дивизионында өнер көрсетеді. Бисмаркте «Губернаторлар» деп аталатын американдық легион бейсбол командасы бар. Күзде орта мектептер мен колледждердегі футболға ерекше назар аударылады. Аймақтағы бірнеше орта мектеп арасында қызықты бәсекелестіктер болады. Мэри университетінің көптеген футбол ойындары «Community Bowl» (Қоғамдық арена) стадионында өткізіледі. Қысқы спорт түрлерінің ішінде хоккей, күрес және баскетбол ең танымал. Көктемде бейсбол қаланың маңызды әуесқойлық спортының бірі болып табылады, әр орта мектеп, Бисмарк мемлекеттік колледжі және Мэри университеті өз командаларын ұсынады. Мэри университеті мен Бисмарк мемлекеттік колледжінің де софтбол командалары бар. Орта мектептер мен колледждерде көктемде жеңіл атлетика жарыстары да өткізіледі. Жазда Бисмаркте американдық легион бейсболы және автоспорт жарыстары ұйымдастырылады. 4 шілде мерекесі – родео маусымының ең жарқын кезі, Мандан және Бисмарк қалаларында родеолар өтеді. Қала командалары жұмсақ софтбол ойнайды. Бисмарк қаласы әлемдегі ең ірі қайырымдылық софтбол турниріне – Сам Маккуэйд аға софтбол турниріне ие, онда АҚШ және Канададан 400-ден астам команда қатысады. Солтүстік Америка хоккей лигасының «Бисмарк Бобкатс» командасы жас ойыншылардан (20 жасқа дейін, кейде 21 жасқа дейін, егер рұхсат берілсе) құралған. «Бобкатс» 2003 жылы NAHL-ға қосылғанға дейін Американың Батыс хоккей лигасының мүшесі ретінде екі рет Борн кубогын жеңіп алды. «Бобкатс» NAHL ұлттық турниріне бірнеше рет қатысып, 2010 жылы алғашқы Робертсон кубогын иеленді. 2017 жылдан бері «Бисмарк Ларкс», Нортвудс лигасының жаңа бейсбол командасы, өз үй ойындарын Бисмарк қалалық бейсбол алаңында өткізеді.

Кәсіби

NBA даму лигасының «Дакота Визардс» командасы бұрын Бисмарк қаласында орналасқан. «Визардс» командасының алғашқы маусымы 1995 жылы Халықаралық баскетбол қауымдастығында өтті. Олар Халықаралық баскетбол қауымдастығында ойнаған жылдары (1995–2001) бір рет, ал Континенттік баскетбол қауымдастығында (2001–2006) екі рет жеңіске жетті. Олар 2006–07 жылдары NBA D лигасының чемпионы атанды, лигадағы алғашқы маусымдарында. Команда 2012 жылы, Ұлттық баскетбол қауымдастығының «Голден Стэйт Уорриорс» командасы сатып алғаннан кейін бір жыл өткен соң Санта-Круз қаласына көшіп кетті. 2017 жылғы маусымнан бастап Бисмарк қаласы «Бисмарк Бакс» үйішілік футбол командасының орны болды, бұл команда Ұйымдастырылған футбол лигасының кәсіби командасы. Бисмарк екі кәсіби үйішілік футбол командасына – «Бисмарк Блейз» және «Бисмарк Рауграйдерс» – үйі болды, бірақ екеуі де құрылғаннан кейін көп ұзамай қаладан кетіп қалды. Бисмаркте бір кезде «Дакота Рэттлерс» кәсіби бейсбол командасы болған, бірақ команда Бисмаркте бірнеше маусым ойнағаннан кейін Минот қаласына көшіп кетті.

Саябақтар мен демалыс

Бисмаркте үлкен саябақ жүйесі және кең жаттығу жолдары желісі бар. 1927 жылы құрылған Бисмарк саябақтары мен демалыс ауданы қалада көптеген саябақтарды, бассейндерді және бірнеше гольф алаңдарын басқарады. Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген және демалыс ауданымен басқарылатын Бірінші дүниежүзілік соғыс ескерткіш ғимараты қоғамдық спорт залы ретінде қызмет етеді және 2018 жылы «100 қала – 100 ескерткіш» грантымен марапатталды. Парктер мен демалыс ауданы шамамен қоғамдық саябақтарды басқарады. Сертома паркі Миссури өзенінің жағалауымен 5 шақырымнан астам созылады. Парк ішінде бірнеше шақырым велосипед жолдары мен Дакота зообағы орналасқан. Бисмаркте бес гольф алаңы бар: төрт 18 лункалы (Apple Creek Country Club, Hawktree Golf Club, Riverwood Golf Course және Tom O'Leary Golf Course) және бір 9 лункалы (Pebble Creek Golf Course). Аймақта аң аулау және балық аулау кең таралған. Бисмарк шекарасындағы Миссури өзенінде балық аулау жыл бойы айналысатын спорт түрлерінің бірі болып табылады, өзенде қоғамдық кеме тоқтау орындары бар. Солтүстіктен оңтүстікке қарай Бисмарк портындағы кеме тоқтау орны бар, онда Льюис пен Кларк жолаушылар кемесі Миссури өзенімен жүзеді; Ривервуд гольф алаңынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 1,6 шақырым жерде орналасқан Фокс аралы; және Генерал Сибли паркіндегі Бисмарк кеме тоқтау орны, онда қайық түсіру пандусы мен демалыс алаңдары бар. 2007 жылдың ақпан айында Бисмарк бір жерде жасалған ең көп қар періштесінің рекордын жаңартты. Іс-шараға барлығы 8962 қатысушы келді.

Үкімет

Бисмарк қалалық комиссия үлгісінде басқарылады. Азаматтар төрт жылдық мерзімге, қатарынан үш реттен артық емес, кең ауқымда мэрді және төрт комиссарды сайлайды. Комиссия заң шығару және атқару биліктерін бірге жүзеге асырады, әр комиссар бірнеше қалалық департаменттерге бақылау жүргізеді. Мэр комиссия төрағасы қызметін атқарады және өзге комиссарлардан артық билігі шектеулі. Қазіргі мэр – Майк Шмиц. Қалалық комиссия әр айдың екінші және төртінші сейсенбі күндері отырыс өткізеді.

Бастауыш, орта және жоғары мектептер

Бисмарк мемлекеттік мектептері жүйесінде он алты бастауыш мектеп, үш орта мектеп (Симл, Вахтер, Горизонт), үш мемлекеттік жоғары мектеп (Сентури, Легаси және Бисмарк) және бір баламалы жоғары мектеп (Оңтүстік Орталық жоғары мектебі) бар. Бұл жүйе 13 768 оқушыны біліммен қамтиды және 2022-2023 оқу жылында 2299 адам жұмыс істейді. Бисмарк қаласындағы үш католик шіркеуі бастауыш мектептерді (балабақшадан сегізінші сыныпқа дейін) ұстайды: Сент-Мари сынып мектебі, Сент-Анн сынып мектебі және Кафедраль сынып мектебі. 1878 жылы құрылған Сент-Мари бастауыш мектебі Солтүстік Дакота штатындағы үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне бастауыш мектеп болып табылады. Қалада үш жекеменшік жоғары мектеп бар: католиктік Сент-Мари жоғары мектебі, протестанттар басқаратын Шилох христиан мектебі және Дакота адвентистік академиясы.

Жоғары білім

Бисмаркта үш колледж және бір университет бар. Мэри университеті – төрт жылдық университет, оны Благовещен монастырының бенедиктиндік қарындастары басқарады. Бисмарк мемлекеттік колледжі – екі жылдық мемлекеттік колледж және Солтүстік Дакота университеті жүйесінің мүшесі. Біріккен тайпалар техникалық колледжі – екі жылдық тайпалық колледж. Санфорд Денсаулық сақтау орталығы, бұрынғы Medcenter One, медбикелерді даярлайтын медбикелік мектепті басқарады, онда медбике мамандығы бойынша бакалавр дәрежесі беріледі. Оқу орны Бисмарк қаласының орталық бөлігіндегі медициналық орталықтан солтүстікке қарай орналасқан.

Басып шығару

Бисмарк қаласы Бисмарк Трибьюне газетімен қамтамасыз етіледі, ол қаланың күнделікті газеті. 1873 жылы құрылған бұл газет қаладағы үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне кәсіпорын. "Трибьюне" Бисмарк қаласының, Бурли округінің және Солтүстік Дакота штатының ресми газеті болып табылады. Солтүстік Дакотаның басқа ірі қалаларының күнделікті газеттерін де жергілікті газет орындарынан алуға болады.

Теледидар

Бисмарк – батыс Солтүстік Дакотаның көп бөлігін және Монтана штатының аймақтарын қамтитын теледидар нарығының орталығы. Бисмаркте бес телеарна орналасқан. Төрт коммерциялық телеарнаның Минот, Уиллистон және Дикинсон қалаларында қайта тарату станциялары бар. Телеарналар:
KBME (ATSC RF 22-канал) – 3.1 PBS, 3.2 World, 3.3 Minnesota Channel, 3.4 PBS Kids виртуалды арналары
KFYR (ATSC RF 31-канал) – 5.1 NBC, 5.2 Fox виртуалды арналары
KXMB (ATSC RF 12-канал) – 12.1 CBS, 12.2 The CW Plus виртуалды арналары
KBMY (ATSC RF 17-канал) – 17.1 ABC, 17.3 MyNetworkTV виртуалды арналары
KNDB (ATSC RF 26-канал) – 26.1 BEK Prime виртуалды арналары

Бисмарк сонымен қатар 2 және 12 кабельді телеарналары арқылы қоғамдық теледидар арналарын да көрсетеді.

Радио

Бисмарк 27 радиостанцияны қолдайды. Көптеген коммерциялық станциялар iHeartMedia немесе Cumulus Media компанияларына тиесілі. Төмен жиілікті станциялардың көпшілігі ұлттық христиандық радиожелілерді хабарлайды. Жергілікті станциялар:

FM жиіліктері

KBMK 88.3 FM (Қазіргі христиандық музыка) K Love желісі серіктесі
K204FG 88.7 FM (Христиандық) BBN аудармашы
KLBF 89.1 FM (Христиандық) Faith Radio, Солтүстік-Батыс университетінен (St Paul)
KNRI 89.7 FM (Христиандық рок) Air 1 желісі серіктесі
KCND 90.5 FM (Қоғамдық радио) Prairie Public Radio
KXRP 91.3 FM (Христиандық) Family Radio желісі серіктесі
KPHA 91.7 FM (Католик) Real Presence Radio
KYYY 92.9 FM (Ересектерге арналған заманауи музыка) "Mix 92.9"
KBEP LP 93.7 FM (Христиандық) 3ABN желісі серіктесі
KQDY 94.5 FM (Кантри) "KQ 94.5"
K237FQ 95.3 FM аудармашы, KJIT LP станциясымен бір уақытта хабар таратады
KBYZ 96.5 FM (Классикалық рок) "The Walleye"
KKCT 97.5 FM (Хит-парадтың топ 40/CHR) "Hot 97 5"
KACL 98.7 FM (Классикалық хиттер) "Cool 98.7"
K259AF 99.7 FM аудармашы, KFYR AM станциясымен бір уақытта хабар таратады
KLBE LP 100.7 FM (Христиандық рок) "Club Radio"
KSSS 101.5 FM (Мейнстрим рок) "Rock 101"
KUAK LP 102.5 FM (Қоғамдық радио) "Radio Access"
KUSB 103.3 FM (Кантри) "US 103.3"
KNDR 104.7 FM (Қазіргі христиандық музыка)
KKBO 105.9 FM (Кантри) "Big Rig 105.9"
KJIT LP 106.7 FM (Қазіргі христиандық музыка) Radio 74 желісі серіктесі
KXRV 107.5 FM (Классикалық хиттер) "Mojo 107.5"

Денсаулық сақтау

Бисмарк – денсаулық сақтаудың аймақтық орталығы. Қалада екі аурухана бар: CHI St. Алексиус медициналық орталығы (285 төсек) және Санфорд денсаулық (238 төсек). 1885 жылы ашылғанда, Сент-Алексиус Дакота аймағындағы алғашқы аурухана болды және католиктік мекеме штаттың ең көне денсаулық сақтау ұйымы болып табылады. Сент-Алексиус және "Медцентр-1" бірлесіп "Бисмарк" қалалық қатерлі ісіктер орталығын құрды. Medcenter One 1908 жылы Бисмарк евангелистік ауруханасы ретінде негісталды. 1955 жылы ол Бисмарк ауруханасы деп атау алды. 1984 жылы ол MedCenter One деп қайта аталды, ал 2012 жылы Санфорд денсаулық сақтау жүйесіне қосылды.

Қоғамдық көлік

Бис Ман Транзит басқаратын Капитал Аймағы көлік жүйесі (CAT) 2004 жылдың мамырында жұмысын бастады. Бұл қоғамдық автобус жүйесінде Бисмарк және Мандан қалалары бойынша дүйсенбіден сенбіге дейін жұмыс істейтін он бір маршрут бар. Bis Man Transit қарттар мен мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған пара-транзит қызметін де ұсынады. Бисмарк қаласында 1904 жылдан 1931 жылға дейін электрлік трамвай қызметі болған. Қалаға қалааралық автобус тасымалын Jefferson Lines жүзеге асырады.

Әуе қатынасы

Бисмарк қалалық әуежайы қаланың оңтүстігінде орналасқан. Ол Батыс Солтүстік Дакотадағы ең көп жолаушы тасымалдайтын әуежай және штат бойынша екінші орында тұрады. Әуежайды United Express, Allegiant Air, Delta Air Lines және American Eagle авиакомпаниялары пайдаланады. 2005 жылдың мамыр айында 15 миллион долларлық жаңа терминал ашылды. Алдыңғы терминал 1960 жылдардың ортасында салынған және 1970 жылдардың ортасында кеңейтілген болатын. Күшті жел дауылдан кейін кеңейтілген терминалдың ескі ғимаратқа қосылған бөлігінің шатыры құлағаннан соң, шенеуніктер бұл кешенді толығымен бұзып, жаңа терминал салуға шешім қабылдады.

Темір жол қызметі

BNSF темір жолы қала арқылы шығыстан батысқа қарай өтеді. Бұл темір жол бастапқыда Бисмарк пен Мандан қалаларының дамуына өте маңызды болды. Бүгінде ол жүк тасымалына қолданылады. Темір жол саласындағы қайта құрылымдалу салдарынан 1979 жылы Amtrak компаниясының «Солтүстік жағалауы Хиаватасы» қызметі тоқтатылғаннан бері Бисмарк станциясына жолаушылар пойызы қабылдамайды. Ең жақын Amtrak станциясы Бисмарктен 170 километр (106 миль) солтүстікке орналасқан Минот қаласында, оған «Empire Builder» пойызы қызмет көрсетеді.

Жолдар

Бисмарктен екі федералды тас жол өтеді. 94-ші мемлекетаралық автожол қала арқылы шығыстан батысқа қарай созылады. Солтүстік-оңтүстік бағыттағы 83-ші АҚШ автожолы Солтүстік Бисмаркта 94-ші мемлекетаралық автожолымен қосылып, оңтүстікке бұрылмас бұрын шамамен 40 километрге (25 миль) дейін шығысқа қарай жүреді.

Жүру және велосипедпен жүру

BisParks BCycle – қала ішінде орналасқан төрт тұрақтан тұратын қоғамдық велосипед бөлісу жүйесі. Бисмарк қаласы жаяу жүруге қолайлы қалалар тізімінде жоғары бағаланбаған, велосипедпен жүруге қатысты бронзо деңгейдегі рейтингке ие.