Кіріспе

Wayne Busette – 1973 жылдан 1990 жылға дейін Wayne Corporation компаниясы құрастырған шағын автобус. Өндіріс кезеңінде Busette-тің көптеген үлгілері мектеп автобустары ретінде жасалды. Шассисі кесілген фургонға негізделген алғашқы үлгілердің бірі болған Busette, арнайы мектеп автобусы корпусын екі артқы дөңгелекті фургон шассиімен біріктірді. Солтүстік Америкада бұл конфигурация қазір өндірушілердің мектеп автобустарынан өзге көптеген шағын автобустар үшін де басымдыққа ие. General Motors, Ford және Dodge фургон шассилері негізінде құрастырылған Wayne Busette, Wayne Lifeguard және Wayne Lifestar автобустарымен бірге Индиана штатының Ричмонд қаласында жиналды.

Өмірбаян

1950-1960 жылдары шасси дизайнындағы жетістіктер мектеп автобустарының көлемін ұлғайтуға мүмкіндік берді, нәтижесінде дәстүрлі үлгідегі мектеп автобусының орташа сыйымдылығы 60 жолаушыға жетті. Бірақ кейбір мектеп маршруттарына кішкентай көліктер қажет болғандықтан, операторлар оларды іздеуге кірісті. Бұл қажеттілікті қанағаттандыру үшін бірқатар өндірушілер Chevrolet/GMC Suburban және International Harvester Travelall сияқты жолаушылар көліктерін мектеп автобустарына айналдыра бастады. Кейіннен отандық өндірушілер жолаушылар микроавтобустарын шығара бастағанда, Ford, General Motors және Dodge микроавтобустары шағын мектеп автобустары ретінде пайдаланылды. Бұл микроавтобустар, толық көлемді мектеп автобустарымен бірге, мектеп автобусының сары түсімен боялды, бірақ бөлшек саудаға сатылатын көліктерден көп айырмашылығы болмады. 1971 жылы Chrysler компаниясы Dodge Sportsman және Plymouth Voyager машиналарының Maxiwagon нұсқасын ұсынды, ол Солтүстік Америкада сатылымға шығарылған алғашқы 15 орындық микроавтобус болды. Maxiwagon ұсынылғаннан кейін Ford және General Motors та өздерінің 15 орындық микроавтобустарын нарыққа енгізді.

Кескі жүк машинасының шассиі

1971 жылдан 1975 жылға дейін үш ірі американдық автомобиль өндірушісі ("Үлкен Үштік") толық көлемді фургон өнімдерінің моделін толығымен жаңартты, ауыр міндетті шасси мен жоғары жүк көтергіштігін енгізді. Үш модельдің де қозғалтқышы жүргізуші алдына жылжытылды. Бұл өзгеріс демалыс көліктерін және жүк тасымалдау машиналарын өндіретін компаниялардың қызығушылығын тудырып, толық көлемді фургонның жаңа түрі – кесілген фургон шассиіне әкелді. Кәсіби мақсатта қолданылатын кесілген фургон шассиі, шасси-кабиналық жүк көлігі сияқты құрылымдалған. Оның кузовы алдыңғы орындықтардың артында аяқталады, содан кейін шасси екінші сатыдағы өндірушіге автобус, жүк көлігі кузовы, жылжымалы үй немесе басқа да арнайы көлік сияқты толық құрастырылатын бөліктерімен жіберіледі. Фургон шассиі артқы бөлігінің жоқтығынан "кесілген" атауын алды, ол әдетте тасымалдау кезінде уақытша фанерамен немесе қалың картонмен жабылады. Екі бөлік – екінші сатыдағы (артқы кузов) және бірінші сатыдағы (толық емес көлік деп аталатын) – бір-біріне қосылмағанша, толық көлік талаптарына толық сәйкес келмейді. Ешқайсысы жеке лицензияланбай немесе заңды түрде пайдаланылмайды.

Жобалау туралы жалпы түсінік

1970 жылдардың басында Уэйн корпорациясы кесілген шассиде мектеп автобусының корпустарын сынақтан бастады. Ford Econoline 300 шассиін пайдаланып, Уэйн "Busette" деп аталған прототипті жасады. GM негізіндегі Papoose сияқты, Busette екі артқы дөңгелекті шассиде құрастырылды, себебі Уэйн стандартты жолаушылар көліктерімен салыстырғанда тұрақтылықты арттыруды мақсат тұтты. Кесілген фургон шассиін пайдалану оңай күтімге мүмкіндік берді; фургон негізіндегі автобусқа көптеген автомобиль дилерлерінде қызмет көрсетуге болады, бұл орташа тоннажды жүк көліктеріне негізделген автобустарға қарағанда артықшылық болып табылады. Busette кесілген шасси кабинасын пайдаланып, арнайы жасалған мектеп автобусы корпусымен жабдықталды, ол 24 орынға дейін сыйымдылықты ұсынды. Арнайы жасалған корпус мектеп автобусының терезелерін және артқы авариялық эвакуация шығуын орнатуға мүмкіндік берді. Салмақты азайту үшін Уэйн Busette-ті 63 дюймдік биіктікте (толық өлшемді мектеп автобусының шатырынан шамамен 10 дюйм төмен) жасады, бұл үлкен оқушылар мен ересектер үшін тік тұруға арналған кеңістікті шектеді. Бастапқыда, тротуардан кіру бастапқы жабдықталған фургон есігін пайдалана отырып, уақытша шешім арқылы қамтамасыз етілді. 1976 жылы Transette ұсынылғаннан кейін, стандартты автобус есігі мен баспалдағы опцияға айналды. Ford Econoline прототипі әлеуетті клиенттер тарапынан жақсы қабылданып, компанияны Busette-ті жаппай өндіруге итермеледі. Алғашқы үлгілер 1973 жылы Dodge Tradesman шассиінде, ал 1974 жылы Уэйн Chevrolet G30/GMC Vandura шассиін енгізді. Dodge, Ford және GM фургон шассилерінің кесілген еден құрылысындағы айырмашылықтарға байланысты, Busette-тің Ford өндірісі 1981 жылға дейін кейінге шегерілді. Busette өте танымал Уэйн өнімі болды. Мектеп автобустары Head Start және арнайы білім беру бағдарламаларында кеңінен қолданылды. Фургондармен және басқа шағын автобустармен салыстырғанда, Busette-тің екі артқы дөңгелекті дизайны бір артқы дөңгелектілерге қарағанда тұрақтылығы жоғары болғандықтан артықшылықты құрады. Busette-тің жалпы төмен биіктігі, жолаушылар фургондарынан үлкен автобустарға ауысқан жүргізушілерге көлік кішкентай көрінді. Wayne Busette/Transette Шасси өндірушілеріШассиӨндіріс кезеңіChevrolet G30/GMC Vandura1974–1990Dodge Tradesman B3001973–шамамен 1978Ford Econoline 3001972ПрототипFord Econoline 3501981–1990

Уэйн Трансет

1975 жылы ересектерді тасымалдауға арналған, жоғарырақ төбесі бар Transette нұсқасы жасалды. Wayne компаниясы Busette-тің төбесін кеңейтіп, автобус стиліндегі кең есік қосты. Transette мектеп автобустарының қауіпсіздік талаптарына бағынбағандықтан, Wayne үлкен жақтағы терезелер, тұрғындарға арналған терезелер және мектеп автобусы емес, жай ғана орындықтар сияқты қосымша мүмкіндіктер қосты. Сонымен қатар, опция ретінде қосымша кондиционер орнатуға болатын. Transette прототипі 1975 жылдың күзінде Индиана штатының Ричмонд қаласында өткен Wayne дилерлерінің жылдық сату жиынында дилерлерге таныстырылды. Дилерлер жаңа Transette өніміне өте қуанды. 1976 жылдың басында прототиптің бүкіл ел бойынша таныстырылымдары өтті және тапсырыстар түсе бастады. Transette үшін өте қолайлы нарық әуежайлардағы көлік жалға беру қызметтері болды. Бір жылдың ішінде Wayne Transette шағын автобустары Hertz, Avis, National, Budget және Dollar сияқты барлық ірі көлік жалға беру компанияларының негізгі шағын шатл көлігіне айналды. Әрбір компания АҚШ-тағы көптеген әуежайларында немесе оларға жақын жерлерде пайдалану үшін бірнеше Transette сатып алды.

Уэйн Шаперон

Уэйн 1970-ші жылдары Busette-ті өндірген кезде көптеген өндірушілер өздерінің ұқсас өнімдерін жасады. 1980-ші жылдардың ортасында Wayne нарықтық үлесін арттыру үшін екінші А типіндегі өнімді: Chaperone-ті таныстырды. Chaperone Busette-тің көптеген бөліктерін, соның ішінде екі артқы дөңгелекті шассиін де сақтап қалды. Дегенмен, қабырға панельдерінде үш рубральдің орнына Chaperone-де 4 рубраль болды; корпусы ван шассиіне бейімделген Lifeguard үшін қолданылған дизайнмен бірдей болды. Chaperone Wayne Corporation және Wayne Wheeled Vehicles компанияларымен өндірілді, содан кейін ол жабылды.

Мұра

1980 жылдардың ортасына қарай АҚШ-тағы бес ірі мектеп автобусы кузовын жасаушы компания өздерінің кескіш шассилі мектеп автобустарын дамыта бастады, соның ішінде Blue Bird Micro Bird және Thomas Minotour ең көп таралғандары болды. Бұл өндірушілерге Collins, Mid Bus, US Bus және Van Con сияқты кескіш шассилі мектеп автобустарын ғана шығаруға маманданған бірнеше компания да қосылды. 1990 жылы Busette өндірісі тоқтатылғаннан кейін Wayne Corporation құрал-жабдықтары мен өнім құқықтарын Mid Bus компаниясына сатты, бұл компания Superior Coach компаниясы жабылғаннан кейін құрылған Огайо штатындағы шағын мектеп автобустарын шығарушы еді. Busette және Transette шағын автобустары екі түрі де мүгедектерге арналған пандустар мен электрогидравликалық көтергіштермен жабдықталған, олардың жасалуына мүмкіндік бергендер – бұрынғы Wayne дилері және Collins Bus Corporation (шағын автобустарға маманданған ірі өндіруші) негізін қалаушы Дон Коллинз және өз гаражында өнімдерді дамытқан мүгедек Ральф Браун, ол Braun Industries компаниясын құрған. Transette АҚШ-тағы шағын қалалардағы қоғамдық көлік және паратранзит қызметтерінде ерекше танымал болды.