Кіріспе

Солтүстік Ирландиялық автобус өндіруші Wrightbus – Солтүстік Ирландиялық автобус өндіруші және төмен еденді автобустың пионері. Компания 1946 жылы Роберт Райт құрған, кейін оны ұлы Уильям Райт басқарды, ал 2019 жылы британдық кәсіпкер Джо Бамфорд сатып алды.

1940-1970 жылдар - Бастапқы жылдары

Wrightbus компаниясы 1946 жылы Robert Wright & Son Coachbuilders деген атпен құрылған. Бастапқы жылдары компания жүк көліктеріне жаңа корпус орнатқан. 1978 жылы компания алғашқы алюминий қаңқалы автобус корпусын жасап шығарды.

1990 жылдар - Автобус корпустарын жасау саласына ену

Райт автобустардың негізгі корпустарын жасау саласында 1990-шы жылдардың басында табысқа жетті. Handybus – әртүрлі шассиде ұсынылған орта өлшемді автобустың корпусы болды, бірақ ол жаңа ғана пайда болған Dennis Dart-тан гөрі Лондондық автобустар, Go Ahead Northern, Ulsterbus және Citybus (Белфаст) сияқты түрлі операторлардан көбірек тапсырыс алды. Осыдан кейін Endeavour толық өлшемді бір қабатты автобус нарығына енді, ол Dennis Javelin, Leyland Tiger және Scania K93 шассилеріне орнатылды. Бұл Райтке өте табысты Endurance корпусын жасауға мүмкіндік берді, ол Volvo B10B және Scania N113CRB шассилеріне тапсырыс алу үшін Alexander Strider және Northern Counties Paladin-мен бәсекелесті. Осы кезеңде тағы екі Mercedes-Benz негізіндегі өнімдер енгізілді: O405 негізіндегі Cityranger және OH1416 негізіндегі Urbanranger. Соңғысы Ұлыбританиядағы автобус операторлары төмен еденді шассилерге көшуді бастаған кезде ұсынылды, нәтижесінде ол тек бірнеше тапсырыс ғана алды. Дегенмен, Райт сол кезде автобус корпустарын жасау саласында жақсы бекініп үлгерген еді және 1990-шы жылдардың ортасынан бастап төмен еденді революция оған ұсынатын мүмкіндіктерді пайдалана алды.

Төмен қабат

1993 жылы Pathfinder Dennis Lance SLF және Scania N113CRL шассилерінде төмен қабатты автобустар таныстырылды. Axcess Ultralow 1995 жылы Scania L113 шассиімен ұсынылды. Ол осы кезде Ұлыбританияның автобус операторларына лайықты көлемде сатылды, бірақ басқа корпус жасаушылардан айырмашылығы, L113 шассиін тек баспалдақпен кіретін корпуспен ғана ұсынатын, Wright оны шассидің ортаңғы бөлігін алып тастау арқылы өзгертті, соның арқасында Ұлыбританияның автобус операторларына алғашқы кең таралған төмен қабатты корпус/шасси комбинацияларын ұсынды. Axcess Ultralow-тың ірі тапсырыс берушісі FirstGroup болды, олар шамамен 240 автобусқа тапсырыс берді. 1995 жылдың соңында Volvo B10L шассиіне негізделген Liberator таныстырылды: National Express 1997 жылы 120 автобусқа тапсырыс берді. Содан кейін Volvo B10BLE шассиіне орнатылған Renown корпусы пайда болды, ол Blazefield Group компаниясының стандартты автобусына айналды. B10BLE шассиі жаңа Wright Eclipse (қазіргі Wright Eclipse Metro) моделіндегі Volvo B7L шассиімен ауыстырылғаннан кейін өндіріс тоқтатылды, бірақ тік артқы қозғалтқышы көп операторларға ұнамады. Дегенмен, Wright клиенттерін жоғалтпады, және Ulsterbus сияқты көптеген операторлар ұқсас Wright Solar корпусындағы көлбеу қозғалтқышты Scania L94UB-қа ауысты. Қазіргі Solar/Eclipse моделіне ұқсас тағы бір корпус – MAN A22 толық төмен қабатты бір қабатты шассиіне орнатылған Meridian.

2000 жылдар

Роберт Райт & Сон компаниясы 2000 жылы қайта құрылды, автобус құрастыру операциясы Wright Group құрамында Wrightbus деп қайта аталды. Wrightbus-пен бірге Wright Group құрамында Expotech компаниясы құрылды, ол топтың технологиясын экспорттаумен және Chance Coaches сияқты халықаралық бірлескен кәсіпорындармен айналысты, сондай-ақ Wrightbus және басқа автобус өндірушілер жеткізген автобустарға кейіннен қызмет көрсетуді жүзеге асыратын CustomCare компаниясы да болды. Бірінші Wright Eclipse Gemini екі қабатты автобусы 2001 жылы Volvo B7TL шассиіне орнатылды. 2003 жылдың тамызында Arriva London компаниясы VDL DB250 шассиіне орнатылған Wright Pulsar Gemini үлгісіндегі ұқсас автобусты пайдалануға енгізді. Gemini корпусты автобустардың ірі операторларының қатарында Arriva, FirstGroup, Go Ahead Group, Lothian Buses және National Express компаниялары бар.

2010 жылдар

Компанияның ең белгілі өнімдерінің бірі – 2012 жылдың ақпан айында AEC Routemaster автобусының жаңартылған нұсқасы ретінде ұсынылған New Routemaster London автобусы. 2017 жылы 1000-шы автобус конвейерден шыққаннан кейін өндіріс тоқтатылды. 2013 жылдың мамыр айынан бастап Wrightbus өз шассилерін – StreetLite бір қабатты және StreetDeck екі қабатты автобустарын жасауды бастады. Дегенмен, олар Volvo B5TL, Volvo B5LH және Volvo B8RLE автобустары үшін кузовтар жасауды жалғастыруда. 2016 жылы Wright SRM Volvo B5LH моделіне орнатылды.

2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін - Жо Бамфордтың басқаруы мен сатып алуы

2019 жылдың қыркүйек және қазан айлары аралығында Wrightbus компаниясы зауытында 1300 жұмыс орнын тоқтатқаннан кейін әкімшілікке өтті. Deloitte компаниясы компанияның әкімшілері болып тағайындалған кезде Wrightbus-тың 60 миллион фунт стерлинг қарызы болды, оның ішінде Ирландия банкіне 38,1 миллион фунт стерлинг қарызы бар еді. Wrightbus компаниясы әкімшілікке түсуге дейін алты жыл ішінде компанияның иесі Джефф Райт 2007 жылы өзі құрған Green Pastures Church шіркеуіне 15 миллион фунт стерлинг сыйлық ретінде бергені хабарланды. Бұл 2019 жылдың 29 қыркүйегінде компанияның көптеген бұрынғы қызметкерлері, оның ішінде Райт отбасының мүшелері қатысқан наразылық акциясына әкелді. 2019 жылдың 11 қазанында Джо Бамфорд (құрылыс жабдықтарын өндіруші JCB компаниясының төрағасы Энтони Бамфордтың ұлы) пен Райт отбасы зауытты пайдалануға берілген жер туралы принциптік келісімге келді, бұл компанияны сату бойынша келіссөздердегі негізгі мәселе болды. Он бір күннен кейін әкімшілермен келісім жасалды, Джо Бамфордтың Bamford Bus Company компаниясы компанияны сатып алды. Wrightbus компаниясын сатып алғаннан бері Бамфорд сутекпен жұмыс істейтін, қайта жабдықталған StreetDeck автобустарына нарық құруға белсенділік танысты. 2020 жылы Бамфорд 2024 жылға дейін осы типтегі 3000 автобус жасауды жоспарлап отырғанын мәлімдеді.

Эмиссиясы жоқ

Wrightbus нөлдік эмиссияға қол жеткізу үшін екі стратегияны қолданды: аккумуляторлық және сутекпен қуатталатын отын элементтерімен жұмыс істейтін көліктерді жасау. Go Ahead операторы Metrobus және Brighton & Hove автопарктері үшін отын элементтері бар автобустарға тапсырыс берді, ал Солтүстік Ирландиядағы Translink 38 аккумуляторлық көлікке бастапқы тапсырыс берді. Wrightbus 2023 жылдың ақпан айында Hygen Energy компаниясымен серіктестік құрып, Ballymena алаңында жасыл сутек өндірісін жүзеге асыратын кәсіпорын салуды жоспарлап отырғанын хабарлады. Бұл кәсіпорын күніне 300 автобусты қуаттандыруға жеткілікті сутек өндіре алады, ал болашақтағы сұранысқа қарай өндірісті үш есеге арттыру мүмкіндігі қарастырылған. Кәсіпорындағы электролизерлерді салуға қажетті қаржыландыру 2023 жылдың наурыз айында Ұлыбритания үкіметінің 37,9 миллион фунт стерлингтік UK Net Zero Hydrogen Fund қорының бірінші кезеңінен бөлінді. Кейіннен Wrightbus 2023 жылдың қыркүйегінде Ұлыбритания үкіметінің қолдауымен жұмыс істейтін Advanced Propulsion Centre қорынан 534 000 фунт стерлингке дейін қаржыландыру алды. Бұл қаржы сутек отын элементтерімен жұмыс істейтін автобусқа арналған күш беріліс жүйесін (driveline) әзірлеуге жұмсалады, ол функционалдық «технологиялық демонстрация» ретінде қарастырылады.

Экспорт

1997 жылы австралиялық ACTION операторына 25 Wright Crusader корпусты Dennis Darts автобусына тапсырыс берілді. 2003-2006 жылдар аралығында Гонконг операторы Kowloon Motor Bus жалпы 164 Wrightbus үш осьті екі қабатты автобусты алды; олардың 100-і Volvo Super Olympian шассиінде, ал 64-і Volvo B9TL шассиінде болды. 2009 жылы Kowloon Motor Bus жалпы саны 291 автобусқа тапсырыс берді, оның ішінде екі осьті бір демонстрациялық үлгі, және барлық автобустар 2012 жылы пайдалануға берілді. 2010 жылы 450 Wright Eclipse Gemini 2 корпусты Volvo B9TL автобусының біріншісі 2012 жылдың соңына дейін Сингапурдың SBS Transit компаниясына жеткізілді. 2011 жылы Wrightbus International құрылды. SBS Transit компаниясы 565 Wright Eclipse Gemini 2 корпусты Volvo B9TL автобусына келісімшарт жасады және 2013 жылдың қаңтарынан бастап 2015 жылдың маусымына дейін жеткізілім жүзеге асырылды. 2012 жылдың қарашасында Kowloon Motor Bus компаниясы 50 Wright Eclipse Gemini 2 корпусты Volvo автобусына келісімшарт жасады. Олар Солтүстік Ирландиядан бөлшектелген күйде (CKD) жіберілді және Қытайда құрастырылды, содан кейін тағы 85 автобус, оның ішінде екі 12,8 метрлік демонстрациялық үлгі қосылды. 2013 жылдың қыркүйегінде Wrightbus компаниясы Daimler Buses компаниясымен серіктестікке келісіп, Үндістанның Ченнай қаласында автобустар өндірісін бастады. 2014 жылдың наурызында Гонконг операторлары Citybus және New World First Bus компанияларынан 51 Volvo B9TL автобусына тапсырыс алынды. Олар Солтүстік Ирландиядан CKD түрінде жіберіліп, Малайзияда құрастырылды. 2014 жылдың шілдесінде SBS Transit компаниясы тағы 415 Eclipse Gemini 2 корпусты Volvo B9TL автобусына тапсырыс берді, олар 2015 жылдың тамызынан 2017 жылға дейін жеткізіледі, бұл 2017 жылға дейін жалпы санын 1430-ға жеткізеді. Бір Eclipse Gemini 3 корпусты Volvo B8L прототипі SBS Transit компаниясымен сынақ жүргізу үшін Сингапурға экспортталды, бірақ кейіннен Сингапурдағы жеке автобус операторы A&S Transit компаниясына сатылды.

Қазіргі үлгілер

Атауы Шасси Палубалары Ескертпелер GB Hawk Integral 1 Дизельмен ғана қозғалады GB Kite Integral 1 Электрлік немесе сутекті қозғалтқышпен ғана қозғалады. Gemini 3 Volvo B5TL, B5LH, B8L 2 Volvo шассиіндегі кузов; Volvo B5LH – гибридтік қозғалтқыш шассиі StreetDeck Integral 2 StreetLite Integral 1 DF (есік алдыңғы дөңгелектер алдында орналасқан) немесе WF (дөңгелектер алдыңғы жағында, есік олардың артында) нұсқаларында қол жетімді.

Бір қабатты

АтауыШассиЕскертпелерAxcess FlolineScania L94UBAxcess Төмендетілген Scania L113CRLCadetDAF/VDL SB120Сондай-ақ Volvo Merit ретінде сатылдыCityrangerMercedes Benz O405CommanderDAF/VDL SB200Consort Leyland 9 13R RoadrunnerБасқа шассимен де жабдылуы мүмкінContour Bedford Y сериясыБасқа шассимен де жабдылуы мүмкін. Coach BodyCrusaderDennis Dart SLF, Volvo B6LECrusader 2 тек Volvo B6LE-де қол жетімді болдыEclipse MetroVolvo B7LEclipse Urban, 2 және 3Volvo B8RLER-де ғана қол жетімді болды. Wright GB Hawk және Wright GB Kite-пен алмастырылды. Eclipse FusionVolvo B7LAАртикуляциялық автобусEclipse CommuterVolvo B7RLEclipse SchoolRunVolvo B7REndeavourLeyland Tiger, Scania K93ElectrocityDAF/VDL SB120Гибридтік автобусEnduranceVolvo B10B, Scania N113CRBFusionVolvo B10LAHандибусDennis Dart, Leyland SwiftLiberatorVolvo B10LMeridianMAN A22Nimbus Mercedes Benz T2, Renault S75МинибусPathfinderDennis Lance SLF, Scania N113CRLПулсарVDL SB200 HEV нұсқасында қол жетімді болды. RenownVolvo B10BLERoyale Leyland LeopardSolarScania L94UBSolar FusionScania L94UAАртикуляциялық автобусTT Bedford шассиStreetAirIntegralТолық электрмен жұмыс істейтін мидибус, DF (есік алды, StreetDeck негізіндегі шасси) немесе WF (көлік алды, StreetLite негізіндегі) болуы мүмкінStreetCarVolvo B7LA, HessАртикуляциялық автобусStreetVibeIntegral2014 жылы Optare Solo SR Slimline (көлік алды)мен бәсекелесу үшін ұсынылған StreetLite-тің қысқартылған және тар нұсқасыUrbanrangerMercedes Benz OH141

Екі қабатты

Атауы Шасси ескертпелері Eclipse Gemini Volvo B7TL, екі осьті B9TL & B5LH Eclipse Gemini 2 Volvo B9TL, B8L, B5LH Екі осьті нұсқаның өндірісі 2013/2014 жылдары тоқтатылды. Explorer Volvo Super Olympian Gemini 2 VDL модульдерімен интегралды, DL және HEV нұсқаларында келеді. Pulsar Gemini DAF/VDL DB250 Pulsar Gemini HEV VDL DB250 Гибридті Жаңа Routemaster Integral 2012 және 2017 жылдар аралығында тек TfL үшін ғана өндірілді. Гибридті автобус. SRMVolvo B5LHA New Routemaster-дің қарапайым нұсқасы, азырақ ерекшеліктері бар.