Кіріспе
Тарихи тұрғыдан алғанда, бір ауыстырылатын дауыс (БАД) сайлау жүйесі әлем бойынша қолданылу мен тоқтатылудың салыстырмалы түрде шамалы кезеңдерін бастан өткерді; алайда, қазіргі кезде ол пропорционалды өкілдік құрудың бір жолы ретінде және сайлау реформасының мақсаты ретінде үнемі танымал болып келеді және енгізілуі ұсынылуда. БАД әлемнің көптеген жергілікті, аймақтық және ұлттық сайлау жүйелерінде, сондай-ақ түрлі басқа да ұйымдарда қолданылған.
Ерте тарих
STV Британ империясы арқылы тарады, сондықтан оны кейде Британдық пропорционалдық өкілдік деп те атайды. 1896 жылы Эндрю Инглис Кларк Тасмания Ассамблеясын, өзінің және Томас Хардің есімімен аталған Хар-Кларк жүйесін қабылдауға иландырды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырда Дроп, Мик, Уоррен, Тидман және басқалар Хардің бастапқы жүйесін жетілдірді. (Толық мәліметтер үшін: Бірде-бір ауыстырылатын дауыстарды санау бөлімін қараңыз).
Альберта
STV PR 1926 жылдан 1955 жылға дейін Калгари және Эдмонтон сайлау округтерінде Альберта заң шығарушы жиналысының депутаттарын сайлау үшін қолданылды, әр қалада бес, алты немесе жеті депутат жалпыға бірдей сайланды. Медицина Хэт 1926 жылғы сайлауда ғана STV қолданды, нәтижесінде екі депутат сайланды. 1924 жылдан 1955 жылға дейін басқа барлық сайлау округтерінде тікелей дауыс берудің / балама дауыс берудің / преференциялық дауыс берудің жүйесі қолданылды. Сонымен қатар, 1924 жылдан 1956 жылға дейін Эдмонтон, Калгари және Виннипег қалаларында өткен қосымша сайлауларда IRV қолданылды. 1958 жылы қалалар көптеген бір мандатты округтерге бөлінді, және барлық депутаттар бір мандатты округтерде көпшілік дауыспен сайланды. Сонымен қатар, STV 1917 жылдан 1961 жылға дейін және 1971 жылы Калгаридегі қалалық сайлауларда; 1923 жылдан 1927 жылға дейін Эдмонтон қалалық сайлауларында және 1928 жылы Летбриджде қолданылды.
Британдық Колумбия
Британ Колумбиясының (БК) көптеген қалалары бір кезде муниципалдық сайлауларда көпмандатты округтерді пайдаланды, оның ішінде Ванкувер, Виктория, Нью-Вестминстер және Нельсон. Әртүрлі кезеңдерде екі түрлі дауыс беру жүйесі қолданылды: көпшілік дауыс беру жүйесі және 1917-1926 жылдар аралығында көптеген жерлерде бір ауыстырылатын дауыс беру жүйесі. Провинциялық деңгейде Британдық Колумбия Заңнамалық Ассамблея мүшелерін (МКК) сайлау үшін дауыс беру әдістерінің қоспасын қолданды: бірмандатты округтерде бірінші келгенді жеңіске шығару және көпмандатты округтерде көпшілік дауыс беру жүйесі. Провинция құрылғаннан бастап 1990 жылғы сайлауға дейін БК-да сайлаулар көпмандатты және бірмандатты округтердің араласуымен өткізілді, округтердің түрлері бір сайлаудан екіншісіне жиі өзгертіліп отырды. БК тарихының басым бөлігінде орындықтар көпшілік дауыс беру арқылы толтырылды. Тек 1952 және 1953 жылғы сайлаулар ерекше болды, онда екінші турда дауыс беру жүйесі қолданылды. 1952 және 1953 жылдары көпмандатты округтердегі орындықтар әр орын үшін жеке жарыстар арқылы іріктелді. 1953 жылдан кейін SoCred үкіметі [Екінші турда дауыс беруді] жойды және провинцияны провинцияның дәстүрлі аралас жүйесіне қайтарды: көпмандатты округтерде көпшілік дауыс беру және бірмандатты округтерде бірінші келгенді жеңіске шығару. Бұл өзгеріс үкіметтік партияға тиімді болды, себебі көптеген дауыстар ысырапқа салынды және округтерді манипуляциялауға кең мүмкіндік туды. Соңында, 1980 жылдары бұл әділетсіз жүйе кеңінен сынға ұшырап, провинция бірмандатты округтерде бірінші келгенді жеңіске шығару жүйесін қабылдады. 1990 жылдары сайлау реформасы талқыланды, әсіресе CCF, қазір Британдық Колумбияның Жаңа демократиялық партиясы (БК НДП), сол онжылдықта 1996 жылғы сайлауда екінші рет қайта сайланды. НДП сайлауда көпшілік орынға ие болғанымен, оппозициялық либералдар халық дауысының үлкен бөлігін жеңіп алды. Либералдар 2001 жылғы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Сайлау реформасы жөніндегі азаматтар ассамблеясын құрды. Ассамблея көптеген адамдарды таң қалдырды, өйткені BC STV деп аталатын STV сайлау моделін ұсынды және оны сайлаушыларға ұсынды. 2005 жылғы 17 мамырда өткен сайлау реформасы жөніндегі референдумда BC STV 57,7% «Иә» қолдауын алды. Алайда, бұл Либералды үкімет референдум нәтижесі автоматты түрде міндетті болуы үшін белгілеген 60% провинциялық қолдауға жетпеді. Дегенмен, 79 округтің ішінде 77 провинциялық округте «Иә» деген қарапайым көпшілік қолдау көрсетілді, бұл үкімет белгілеген 48 округтік деңгейден әлдеқайда жоғары болды. Сайлау реформасына қолдау көрсетілгендігіне байланысты, 2005 жылғы 12 қыркүйекте БК либералды үкіметі Британ Колумбиясының халқына 2008 жылғы қарашада STV туралы екінші референдум өткізілетінін жариялады. Кейін бұл жоспар өзгертілді: сайлау реформасы туралы екінші референдум 2009 жылғы 12 мамырдағы провинциялық жалпы сайлаумен бірге өткізілуі жоспарланды. Осы аралықта Сайлау шекаралары комиссиясы FPTP және STV үшін жаңа шекаралар жасады. Референдум науқанын қолдаған және қарсы шыққан екі тарапқа да халықты референдумға дейін оқытуға көмектесу үшін мемлекеттік қаржы бөлінді. 2005 жылғы дауыс беруден айырмашылығы, онда сайлаушылардың 57,7% STV-ге жақтады, STV бастамасы 2009 жылғы 12 мамырда жеңілді, оны сайлаушылардың 39% ғана қолдады.
Онтарио
Онтарионың барлық муниципалдық кеңестерін сайлау үшін қолданылатын муниципалдық сайлау заңы 2016 жылы өзгертілді, содан бері муниципалитеттерге балама дауыс беру жүйесін енгізу мүмкіндігі берілді. Онтарио муниципалитеттері әртүрлі сайлау конфигурацияларын қолданады: кейбіреулерінде тек бір өкілді округтер, кейбіреулерінде көп өкілді округтер, ал кейбіреулері кең аумақты сайлауды қолданады, сондай-ақ осы тәсілдердің аралас түрлерін де пайдаланады. Тиісті ережелерде бір өкіл сайланатын жағдайда дауыс берудің кезең-кезеңімен жүргізілуі, ал бірнеше өкіл сайланатын жағдайда STV (көп өкілді сайлау) жүйесі қолданылады. 2018 жылғы Онтариодағы муниципалдық сайлауларда Лондон қаласының кеңесі ғана балама дауыс беру арқылы сайланды. Лондон қаласы тек бір өкілді округтерді қолданғандықтан, ондағы сайлау кезең-кезеңімен жүргізіледі, STV емес. Муниципалитеттер үшін STV жүйесін қабылдаудың келесі мүмкіндігі 2022 жылғы Онтарио муниципалдық сайлауларында болады.
Саскачеван
Саскатун қаласы 1920, 1930 және 1938–1942 жылдардағы қалалық сайлауларда STV жүйесін пайдаланды. Сонымен қатар, Реджина, Мус-Жоу және Солтүстік Баттлфорд қалалары да 1920 жылдардың басында осы жүйені қолданған.
Гонконг
1995 жылы Гонконгтың 60 мүшеден тұратын Заң шығарушы Кеңесін сайлау үшін, 10 мүшелі Сайлау комитеті округін сайлауда STV жүйесі қолданылды. 1997 жылы Қытайдың басқаруына өткеннен кейін, сайлау әдісі көп дауыс алған үміткерді жеңіс деп жариялауға өзгертілді.
Венгрия
Жалпы ел қозғалысы (КОМ) 2017 жылы Ұлттық жиналысқа резидент емес ұлт азаматтарының өкілдерін сайлау үшін бір мандаттық дауыс беру жүйесін (СТВ) пайдалануды ұсынды, бірақ парламентке бес оппозициялық партия әкелген заң жобасын үкіметтік коалиция қабылдамады.
Үндістан
1920 жылы СТВ Бенгал және Мадрас штаттарының мүшелерін сайлау үшін қолданылды. Үндістанда СТВ тікелей сайлауларда қолданылмайды, бірақ федералды парламенттің жоғарғы палатасы – Раджя Сабханың көптеген мүшелерін сайлау үшін пайдаланылады. Раджя Сабха 250 мүшеден тұрады: он екі мүше Үндістан Президенті тарапынан тағайындалады, ал қалғандары штаттар мен одақтық территориялардың заң шығарушы органдарының мүшелерімен СТВ жүйесі арқылы сайланады. Әр штат пен одақтық территориядан сайланатын Раджя Сабха мүшелерінің саны халық санына пропорционалды, сондықтан 2006 жылғы мәліметтер бойынша 82 миллион халқы бар Бихар штабынан 22 мүше, ал 540 мың халқы бар Сикким штабынан бір мүше сайланады. Бұған қоса, федералды президент және вице-президент парламент депутаттарымен балама дауыс беру арқылы, яғни бір уақытта бір вакансияға қолданылатын СТВ арқылы сайланады.
Мальта
STV 1921 жылдан бері Мальтадағы барлық сайлауларда қолданылып келеді. Өкілдер палатасының 65 мүшесі 13 бес орындық округте сайланады. Сонымен қатар, ұлттық парламентте бірінші басымдық дауысына ие партияның көпшілік орын алуын қамтамасыз ету үшін қосымша орындықтар (қосымша мүшелер жүйесіне ұқсас) қосылуы мүмкін. Бұл механизм 1981 жылғы даулы сайлауға жауап ретінде енгізілді, онда Ұлттық партия бірінші басымдық дауыстың 51%-ын жеңіп алды, бірақ Еңбек партиясы көпшілік орынға ие болды. Кейіннен кейбіреулер Еңбек партиясын бес орындық округтерді өздеріне қалай ыңғайластырғаны үшін айыптады: сегізі 3:2 есебімен олардың пайдасына шамалы бөлінді, ал бесеуі Ұлттық партияның пайдасына 3:2 есебімен кеңінен бөлінді. Қосымша орындықтар ережесі 1987 жылы Ұлттық партияның және 1996 жылы Еңбек партиясының пайдасына қолданылды. Мальталық сайлаушылар STV жүйесі ұсынған түрлі партияларға дауыс беру мүмкіндігін көбінесе пайдаланбайды. Көптеген сайлаушылар екі ірі партияның бірінен барлық кандидаттарға басымдық береді, бірақ екінші партияның кандидаттарына басымдық бермейді. Ал үшінші партиялар аз қолдау алады. Бұл дауыс беру үлгісінің нәтижесі, әр партия ішінде STV арқылы өкілдерін анықтайтын, сонымен бірге сайлаушының таңдаған бірінші басымдық дауысы берген партияны қолдайтын, екі партиялық ашық тізімді пропорционалды сайлау жүйесіне ұқсас. Сайлаушылардың дауыстарын ауыстыру қабілетіне байланысты, әр партия жеңімпаздардың жалпы санынан көп үміткерді тікелей қоя алады, бұл олардың мүмкіндіктеріне кедері келтірмейді. Кандидаттардың көптігі жалпы сайлаулар арасындағы қайта санау арқылы бос орындарды толтыру үшін сәтсіз кандидаттарға мүмкіндік беретіндіктен пайдалы. Қызығы, кейбір кандидаттар бірнеше округтен сайланып, бос орындарды қайта санау арқылы толтыруға себеп болады.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландияда STV кейбір жергілікті өкімет органдарының және барлық аудандық денсаулық сақтау кеңестерінің сайлауларында қолданылады. Дауыс санау Мик әдісімен жүргізіледі. Аудандық денсаулық сақтау кеңестері тағайындалған және сайланған мүшелерден құралады. Жергілікті өкімет органдарының көпшілігі STV орнына көпшілік дауыс беруді (блоктық дауыс беру) пайдаланады. STV-нің қазіргі қолданысы 2001 жылғы Жергілікті сайлау заңымен енгізілді және 2004 жылдың қазан айында жергілікті кеңестер мен аудандық денсаулық сақтау кеңестеріне сайлаулармен басталды. 20-шы ғасырда STV 1917, 1929, 1931 және 1933 жылдары Крайстчерч қалалық кеңесіне, ал 1917 және 1919 жылдары Вулстон қалалық кеңесіне сайлауларда қолданылды. Fonterra компаниясы 2002 жылы директорлар кеңесі мен акционерлер кеңесін сайлау үшін STV-ді пайдаланды. 2001 жылғы Жергілікті сайлау заңы аудандық денсаулық сақтау кеңесінің сайлауларында STV-нің міндетті түрде қолданылуын қарастырды, бірақ жергілікті кеңестерге көпшілік дауыс беруді сақтап қалу немесе STV-ге өту мүмкіндігін ұсынды. Сондай-ақ, кеңестің бастамасымен немесе аймақтағы сайлаушылардың бастамасымен, қандай жүйе қолданылатынын анықтау үшін аймақтағы сайлаушылардың міндетті дауыс беруі өткізілуі көзделді. Іс жүзінде, Актінің ережелеріне сәйкес, өте аз жергілікті өкімет органдары STV-ні қабылдады, ал STV-ні қолдану STV процесінің нашар түсіндірілуімен қиындыққа тап болды, көбінесе дауыс беру алгоритмінен асып түспейтін ақпарат берілді. Бұл сайлаушылар арасында STV қазіргі дауыс беру механизмдеріне қарағанда артық күрделі механизм емес деген жағымсыз әсер қалдырды. Дегенмен, Жаңа Зеландия әлемде алғаш рет Мик әдісінің жетілдірілген нұсқасын қолданды. 2004 жылғы сайлауда 81 STV сайлауы өтті, бірақ екеуі бәсекеге түспеді. Кейбір жергілікті сайлауларда бірнеше жергілікті өкімет органдарына бюллетеньдер кірді, олардың кейбіреулері бір жеңімпазды көпшілік дауыс беру арқылы ("бірінші келген жеңіске жетеді"), кейбіреулері көпшілік дауыс беру арқылы, ал кейбіреулері STV арқылы жүргізілді. 2007 жылғы сайлау нәтижесі сайлаушылар арасындағы шатасудың мысалы болды, онда бірінші орын бос немесе толық емес дауыс беру формаларына, ал төртінші орын дұрыс толтырылмаған формаларға берілді. Нақты үміткерлер екінші және үшінші орындарды иеленді. Сайлауға қатысудың төмен деңгейі, көптеген бұзылған дауыстар және нәтижелерді жариялауға кеткен ұзақ уақыт Жаңа Зеландия Парламентінің Әділет және сайлау комитетін Жаңа Зеландияда STV-нің қолданылуын зерттеуге итерді.
During the 20th century STV was used for elections to the Christchurch City Council in 1917, 1929, 1931 and 1933, and for Woolston Borough Council in 1917 and 1919. In business, Fonterra used STV for their board of directors and Shareholders' Council elections in 2002. The Local Electoral Act 2001 provided that STV was mandatory for District Health Board elections but offered local councils the choice of either staying with plurality at large or changing to STV. It also provided for a binding poll of voters in an area to be held to determine which system would be used, either at the initiative of the council or by a citizen's initiative instigated by voters in an area. In practice very few local authorities adopted STV under the Act's provisions, and in those that did the use of STV was plagued by poor explanations of the STV process, which often gave little more information than an algorithmic description of how to place a vote. This left the unfortunate impression among voters that STV was little more than a gratuitously complex equivalent to existing voting mechanisms. Nonetheless, New Zealand made history by becoming the first country in the world to use the advanced Meek's method of STV. In the 2004 elections 81 STV elections occurred, but two were not contested. Confusion was caused by the fact that some local elections included ballots for multiple local government bodies, some of which were conducted by single winner plurality ("first past the post"), some by plurality at large, and some by STV. An example of the confusion among voters was one result from the 2007 elections, in which the first place went to blank or incomplete voting forms and the fourth place went to incorrectly filled out forms. The actual candidates came in at places two and three. Due to low voter turnout, the high number of spoilt votes and the long time taken for results to be declared, the Justice and Electoral Committee of the Parliament of New Zealand has undertaken an inquiry into the use of STV in New Zealand.
Тарих
STV алғаш рет 1918 жылғы Вестминстер сайлауында Ирландияда Дублин университетінің сайлау округінде қолданылды. 1917 жылғы Спикерлер конференциясы барлық Вестминстер сайлау округтері үшін STV-ді ұсынғанмен, ол тек университет сайлау округтеріне ғана қолданылды. Ирландиядағы революциялық ирланд ұлтшылдығының күшеюімен, Ұлыбритания үкіметі ұлттық көпшілік аймақтарындағы юнионист азшылықтарының өкілдігін қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ керісінше, жергілікті деңгейде STV-ді енгізді; алайда, іс жүзінде азшылық өкілдігі әрқашан қамтамасыз етілмеді. STV алғаш рет 1919 жылы Слайго қалалық сайлауында, 1918 жылы корпорация қолдауымен қабылданған Слайго корпорациясы заңына сәйкес қолданылды. 1919 жылғы Жергілікті өкімет туралы (Ирландия) заңы 1920 жылғы жергілікті сайлаудан бастап STV-ді барлық жерде қолдануға кеңейтті, ал 1920 жылғы Ирландия үкіметі заңы оны 1921 жылғы үкіметтік сайлауға қолданды. 1922 жылғы Ирландия еркін мемлекетінің Конституциясы пропорционалды өкілдікті міндеттеді, ал STV заңмен нақты белгіленді. Бастапқыда, Dáil мүшелерінің 46%-ы жеті, сегіз немесе тоғыз орындық сайлау округтерінен сайланды, 1935 жылға дейін жеті орындық округтер ең ірісі болып саналды. 1947 жылдан бері Dáil сайлау округтерінде бес орыннан аспайды. Еркін мемлекет Сенатының 60 мүшесі тікелей сайлануға тиіс болды, әр үш жыл сайын төрт топтың бірі сайланды, ал мемлекет 15 орындық STV сайлау округін құрады. Мұндай сайлау 1925 жылы 19 орынға (15 жоспарланған және 4 бос орын) өтті. Сайлау бюллетенінде 78 кандидат болды, дауыстарды санау екі аптаға созылды және көптеген тәуелсіз кандидаттар сайланды. Бұл процестің тым қиын екендігі анықталды, сондықтан келесі Сенат сайлауы үшін Оирехтас мүшелерінің балама сайлауы енгізілді. Фианна Файл үкіметтері STV-ді жоюға және оны көпшілік дауыспен жеңіске жеткен үлкендік жүйесімен алмастыруға екі рет тырысты. Алайда, екі әрекет те 1959 және 1968 жылдары өткен референдумдарда сайлаушылар тарапынан қабылданбады. Бұрынғы бірнеше үкіметтер де сайлау округтерін манипуляциялауға тырысты, әсіресе жеке округтердің орын санын өзгерту арқылы. Алайда, бұл әрекет 1977 жылғы жалпы сайлауда күтпеген үлкен дауыс өзгерісіне байланысты кері әсер етті, нәтижесінде үкімет үшін үлкен шығынға әкелді. Бұл сәтсіз манипуляция әрекеті министр Джеймс Таллидің есімімен «Туллимандер» деп аталды. 1977 жылдан бері сайлау округтерін тәуелсіз Сайлау округтік комиссия, Қоршаған орта министрінің тапсырмасы бойынша құрастырып келеді. 1932 жылдан 1987 жылға дейінгі сайлаулардың нәтижесінде бір партиялық Фианна Файл үкіметі немесе екі немесе одан көп партиялардың коалициясы құрылды. 1989 жылдан бері барлық үкіметтер коалициялық болып табылады. 1941 жылдан 1965 жылға дейін Корк, Лимерик және Уотерфорд қалалық кеңестері әрқайсысы бір жергілікті сайлау аймағынан (LEA) сайланды, тиісінше 21, 17 және 15 кеңесшіні сайлады. Сайлау заңы жергілікті өкімет жөніндегі министрге, егер кеңес сұраса ғана округті бірнеше LEA-ға бөлуге рұқсат берді; алайда, кеңестер мұны жасамады, өйткені кеңесшілердің көпшілігі тәуелсіз немесе шағын партиялардан болды және кішігірім LEA-лар үлкен партияларға артықшылық береді деп қорқыды. 1963 жылғы Сайлау туралы заң министрге біржақты әрекет етуге мүмкіндік берді және округтер 1967 жылғы жергілікті сайлауға дейін бөлінді. Бұл өзгеріс бюллетеньдердің ұзақ және ауыр болғандығымен және бюллетеньдер толған кезде көптеген дауыстар ысырап болғандығымен негізделді. Жергілікті басқару реформасы туралы 2014 жылғы заң бойынша анықталған LEA-ларда 6-дан 10-ға дейін кеңесшілер бар; 2016 жылғы сайлаудан кейін құрылған Fine Gael басшылығымен үкімет бұл санды азайтуды қарастырды. 1979 жылдан 2012 жылға дейін Údarás na Gaeltachta мүшелерінің бір бөлігі STV арқылы Гаэлтахт округтерінен сайланды: 1979 жылдан 1999 жылға дейін 13 мүшесінің 7-сі 2 немесе 3 орындық округтерден сайланды; 1999 жылдан 2012 жылға дейін 20-ның 17-сі 1-ден 6 мүшеге дейін сайлайтын округтерден сайланды.
Ұлыбритания
STV Ұлыбритания Парламентінің Вестминстердегі сайлауларында қолданылмайды, бірақ Солтүстік Ирландиядағы барлық Ассамблея, жергілікті басқару және бұрынғы Еуропа сайлауларында, сондай-ақ Шотландиядағы жергілікті сайлауларда қолданылады. 2022 жылдан бастап Уэльстегі жергілікті сайлауларда да қолданылады. Солтүстік Ирландиядағы Ассамблея сайлаулары бес орындық округтерде өтеді, ал жергілікті сайлауларда қазіргі уақытта бес және жеті орындық округтер қолданылады. 1979 мен 2019 жылдар аралығындағы Еуропа сайлауларында Солтүстік Ирландия үш орындық округ ретінде танылды. Шотландиядағы жергілікті сайлауларда үш немесе төрт орындық округтер пайдаланылады. Ұлыбританиядағы барлық ресми STV сайлауларында дауыстарды санау үшін Грегори әдісі қолданылады. STV көптеген жеке ұйымдар тарапынан да қолданылады. Мысалы, ол көптеген британдық университет студенттік одақтарында қолданылады (және Ұлттық студенттер одағы сайлауды өткізудің ең әділ тәсілі деп жариялайды), Кембридж университетіндегі барлық сайлауларда және The Co-operative Group басқарма мүшелерін сайлауда қолданылады. Жоғарыда айтылғандай, оны ағылшын Томас Хэр ойлап тапқандықтан және бұрынғы Британ империясының көптеген бөліктерінде қолданылғандықтан, STV бұрын «Британдық пропорционалдық өкілдік» деп аталған. Дегенмен, ол Ұлыбритания Парламентіндегі бірнеше округте ғана қолданылған. 1917 жылы Ұлыбританиядағы Спикерлер конференциясы Ұлыбританиядағы 569 округтің 211-і үшін STV-ні қабылдауды, ал қалғандары үшін бірден дауыс беруді ұсынды. Сол жылы Парламентке Халықты өкілдік ету туралы заң жобасы енгізілді. Төменгі палата мен Лордтар палатасы заң жобасының STV ережелерін Баламалы дауыс беру жүйесімен алмастыруға тырысты, ал Лордтар палатасы STV ережелерін қайта орнатуға тырысты. Ақырында, Төменгі палата болашақта 100 округте STV енгізуді талқылауға келісу шартымен барлық артық дауыс беру ережелерін алып тастауға келісті (Төменгі палата кейіннен 1918 жылы осы міндеттемеден бас тартты). Дегенмен, 1918 жылы STV Кембридж, Оксфорд, Біріккен ағылшын университеттері, Біріккен шотланд университеттері және Дублин университетінің университет округтері үшін қабылданды; бұл округтер 1950 жылға дейін (немесе Дублин университеті үшін 1922 жылға дейін) STV-ні пайдалануды жалғастырды. STV сондай-ақ 1918 жылы Слайгоның ирландиялық округіндегі жергілікті сайлауларда енгізілді және көп ұзамай барлық ирландиялық жергілікті басқару органдарына таратылды.
Солтүстік Ирландия
1921 жылы Ұлыбритания үкіметі Ирландияда екі дербес үкімет парламентін құруға тырысты – Оңтүстік Ирландия Парламенті мен Солтүстік Ирландия Парламентін. 1921 жылғы Ирландияның жалпы сайлауы екеуі де STV (бір мандатты сайлау жүйесі) арқылы өткізілді. Ирландияда STV қолданудың мақсаты, ішінара, Солтүстіктегі католик азшылығы мен Оңтүстіктегі протестант азшылығының лайықты өкілдігін қамтамасыз ету болды. Оңтүстік Ирландия 1921 жылы Ұлыбританиядан бөлініп шықты, бірақ бүгінде Ирландия Республикасы барлық сайлауларында STV-ні пайдалануды жалғастыруда. Солтүстік Ирландия Парламенті 1929 жылға дейін STV-ні қолданды, содан кейін көпшілік дауыспен сайланатын жүйеге көшті. Бірақ 1973 жылы тікелей басқару орнатылғаннан кейін (аймақтағы діни қақтығыстар салдарынан Солтүстік Ирландия үкіметі құлағаннан кейін) STV қайтадан енгізілді және қазір Вестминстерге сайлаудан басқа барлық сайлауларда қолданылады.
Шотландия
Шотландияда 2004 жылғы 23 маусымда қабылданған «Жергілікті басқару (Шотландия)» заңынан кейін 2007 жылдан бері барлық жергілікті өкімет органдары кеңесшілерді сайлау үшін STV жүйесін пайдаланып келеді.
Уэльс
Уэльсте 2004 жылдың наурыз айында Ричард комиссиясы Уэльстің Ұлттық Ассамблеясының (қазіргі Сенедд Камри немесе Уэльс Парламенті, жай ғана Сенедд) сайлау жүйесін пропорционалды дауыс беру жүйесіне (STV) өзгертуді ұсынды. Алайда, 2005 жылдың 15 маусымында жарияланған «Уэльс үшін жақсы басқару» атты ақ кітапта Ұлыбритания үкіметі, себептерін көрсетпей, Ричардтың сайлау жүйесін өзгерту туралы ұсынысын қабылдамады. Пропорционалды дауыс беру жүйесі (STV) кейіннен Сенедд 2021 жылғы «Жергілікті өкімет және сайлаулар (Уэльс)» заңын қабылдағаннан кейін 2022 жылдан бастап кеңес сайлауларында қолданысқа енгізілді. Бұл заң жергілікті кеңестерге, егер олар қаласа, пропорционалды дауыс беру жүйесіне (STV) өтуге мүмкіндік береді.
АҚШ тарихы
2016 жылдан бастап өкілдерді сайлау үшін СТБ-ны қолданатын жалғыз ресми басқару органдары – Массачусетс штатының Кембридж қаласының қалалық кеңесі мен мектеп комитеті, сондай-ақ Миннеаполис штатының смета және салық салу кеңесі (2 мүше) және парктер мен демалыс кеңесі (3 мүше). Дегенмен, STV 20 ғасырдың бірінші жартысында АҚШ-та кеңінен қолданылды. Американың жиырма екі қаласында жергілікті сайлауларда СТБ пайдаланылды. Солтүстік Америкада ол алғаш рет 1915 жылы Огайо штатының Аштабула қаласында қолданылды. 1924 жылдан 1957 жылға дейін Огайо штатының Цинциннати қаласының тоғыз мүшелі қалалық кеңесін сайлау үшін, сондай-ақ Кливленд (Огайо) және Сакраменто (Калифорния) қалаларында да қолданылды. Нью-Йорк қаласы 1936 жылы қалаға үстемдік еткен Таммани Холлдың жемқор саяси машинасымен күресу үшін СТБ-ны қабылдады және 1937 жылдан 1945 жылға дейін бес сайлауда пайдаланды. Аштабула мен Нью-Йорк қалаларын қоспағанда, СТБ бір уақытта қабылданған кеңес-басқарушы қалалық хартаның бөлігі болды. СТБ 1914 жылдан 1964 жылға дейін Ұлттық қалалық лиганың үлгілік қалалық хартасына енгізілді. Барлық қабылдаулар бастама арқылы жүзеге асты, онда петиция референдумды немесе СТБ-ны қарапайым қабылдауды талап етті. Типик қабылдау коалициясына қаланың азшылық партиясы (республикалық немесе демократиялық партия машинасы) және өкілдікті арттыруды көздейтін басқа топтар кірді. Африкалық американдықтар және саяси азшылықтар, мысалы, коммунистердің жақтастары мен қалалық республикашылдар, СТБ-ны орындарды жеңіп алу үшін пайдаланды. Осы жетістіктерден кейін саяси реформаға қарсылар СТБ-ға қарсы шықты. Елдің қалаларындағы алғашқы 24 күш-жігердің тек екеуі ғана сәтті болды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін СТБ-ға қарсы қатал науқандар сәтті аяқталды. 1947 жылы Нью-Йоркте СТБ жойылғаннан кейін және ағымдағы FPTP жүйесіне оралғаннан кейін Демократиялық партия муниципалдық сайлауларды бірден толық бақылауға алды, Таммани Холл 1960 жылдардың ортасында толық құлдырауына дейін саяси үстемдікке оралды. СТБ Нью-Йорк қаласының қоғамдық мектептер кеңесінің мүшелерін сайлауда да қолданылды. Соңғы кезде кейбір қалаларда СТБ енгізу үшін басқа да науқандар жүргізілді. Дэвис (Калифорния) болашақ қалалық кеңес сайлауында СТБ қолдану туралы консультативтік референдум өткізді. Нью-Йорк қаласының қоғамдық мектептері 2002 жылы мектептер таратылғанға дейін СТБ пайдаланды. Сан-Франциско қаласы 1996 жылы референдумда көп мүшелі СТБ қарастырды, бірақ бұл күш-жігер сәтсіз аяқталды, қала оның орнына округтік сайлауға дауыс берді және 2002 жылы жылдам дауыс беруді қабылдады. Цинциннатиде 1988 және 1991 жылдары азаматтық бастамалар бойынша қалалық кеңес сайлауында СТБ-ны қайта орнатуға тырысты, бірақ сәтті болмады. СТБ американдық университеттерде студенттік үкімет сайлауларында жиі қолданылады. 2017 жылдың мәліметтері бойынша Карнеги-Меллон, МТИ, Оберлин, Принстон, Рид, UC Беркли, UC Дэвис, Вассар және Уитман университеттері СТБ-ны қолданады, ал бірнеше басқа университеттер оны қабылдауды қарастыруда. Ұсынылған Әділ өкілдік туралы заң АҚШ Өкілдер палатасына сайлау үшін көп мүшелі округтерді енгізуді және оларды СТБ арқылы сайлауды талап етеді. Тек бір өкілі бар штаттарда сайлаулар жылдам дауыс беру арқылы өткізіледі.
ҮЕҰ
Көптеген үкіметтік емес ұйымдар да STV-ді қолданады. Австралияның көптеген саяси партиялары, кәсіподақтары және іскерлік ұйымдары STV-ді қолданады. Ұлыбританияның Ұлттық студенттер одағының, Кембридж одағының және Оксфорд одағының барлық сайлаулары, сондай-ақ олардың құрамына кіретін мүшелерінің сайлаулары осы жүйеде өтеді. Оны Еуропадағы студенттердің ұлттық одақтары ESIB де қолданады. Бірнеше саяси партия ішкі сайлауларда оны пайдаланады, мысалы, Ұлыбританияның либералды-демократтар партиясы, Ұлыбританияның барлық жасыл партиялары, АҚШ-тың жасыл партиясы және Калифорнияның жасыл партиясы. Сондай-ақ, Англия шіркеуінің Бас синодының мүшелерін сайлау үшін де қолданылады. Ұлыбританияның Корольдік статистикалық қоғамы кеңесін сайлау үшін Мек әдісімен STV жүйесін қолданады. Кейбір унитариандық шіркеулер жобаларды қаржыландыру үшін бірыңғай ауыстырылатын дауыс беруді пайдаланған. Twin Oaks қауымдастығы жобаларды іріктеу және бюджетін белгілеу үшін "Әділ үлестіру" деп аталатын STV нұсқасын қолданады. АҚШ-тағы Pacifica радиожелісі станция басқармасын сайлау үшін STV-ді пайдаланады. Объектілерді басқару тобы (OMG) сәулеттік кеңесін (AB) сайлау үшін STV жүйесін қолданады. Кино өнері мен ғылымы академиясының мүшелерінен түскен дауыстар арқылы "Оскар" сыйлығына үміткерлер іріктеледі, бұл STV бюллетені арқылы жүзеге асырылады. STV-ден ерекшелігі – дауыс берушілер үміткерлер санына тең баламаларды ғана таңдай алады (көптеген санаттар үшін бес, ал ең жақсы фильм үшін он), және үміткердің жеңіске жетуі үшін кем дегенде бір бірінші басымдық қажет. Үміткерлердің арасынан жеңімпазды көпшілік дауыс беру арқылы анықтайды.