Кіріспе

Колумбус – АҚШ-тың Миссисипи штатының шығыс шекарасында орналасқан Лоундес округінің орталығы және қаласы. Қала негізінен шығысқа қарай, сондай-ақ Теннесси-Томбигби су жолының бөлігі болып табылатын Томбигби өзенінің солтүстігіне және солтүстік-шығысына орналасқан. Джексон қаласынан шамамен 146 миль (235 км) солтүстік-шығысқа, Меридиан қаласынан 92 миль (148 км) солтүстікке, Тупело қаласынан 63 миль (101 км) оңтүстікке, Алабама штатының Таскалуза қаласынан 60 миль (97 км) солтүстік-батысқа және Бирмингем қаласынан 120 миль (193 км) батысқа қашықтықта жатыр. 2000 жылғы халық санауы бойынша халық саны 25 944 адамды құрады, ал 2010 жылы – 23 640 адам. 2019 жылы халық саны 23 573 адамға бағаланды. Колумбус – Колумбус микрополитендік статистикалық аймағының бас қаласы, ол үлкен Колумбус-Вест-Пойнт біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. Колумбус сонымен қатар Миссисипи штатындағы "Алтын үшбұрыш" деп аталатын аймақтың бөлігі болып табылады, ол Лоундес, Клей және Октиббеха округтеріндегі Колумбус, Вест-Пойнт және Старквил қалаларынан тұрады. Оқу орындарының ішінде Миссисипи әйелдер университеті және Миссисипи математика және ғылым мектебі бар.

Тарих

Колумбтың орналасқан жері туралы Батыс тарихындағы алғашқы жазба зерттеуші Эрнандо де Сотоның жылнамаларында кездеседі. Ол Эль-Дорадоны іздеу үшін жақын орналасқан Томбигби өзенінен өтті деген мәлімдеме бар. Дегенмен, бұл орын 1810 жылдың желтоқсанына дейін АҚШ тарихының басты арнасына енген жоқ. Осы кезде Джон Питхлинн, АҚШ үнді агенті және чоктау тайпасының аудармашысы, Плимут-Блаффқа көшіп келді, онда ол үй салып, шаруашылық құрды және чоктау агенттігінің істерін атқарды. Жаңа Орлеан шайқасынан кейін Эндрю Джексон Нью-Орлеанды елдің қалған бөлігімен байланыстыратын жолдардың қажеттілігін түсінді. 1817 жылы Джексон Нэшвилльден Нью-Орлеанға тікелей бағытпен жол салуға бұйрық берді. Оның инженері капитан Хью Янг Томбигби өзенінің екі жағындағы биік жерге жақын орналасқан жерді таңдады, ол өзен суы көтерілгенде өткел жасау үшін пайдаланылатын паром орны ретінде тағайындалды. Кейін Миссисипи штатының Колумбус қаласындағы қазіргі Томбигби көпірі орналасқан жерге әскери көпір салынды. Джексонның әскери жолы аймақтың дамуына мүмкіндік берді.

Негізін қалау

Колумб 1819 жылы құрылды және Алабама штатында деп есептелгендіктен, ол алғаш рет 6 желтоқсан 1819 жылы Алабама заң шығарушы актісімен Колумб қаласы ретінде ресми түрде танылды. Қала құрылғанға дейін, бұл жергілікті американдықтар, негізінен чокто және чикасо тайпалары берген Поссум Таун деген ресми емес атаумен белгілі болды. Поссум Таун деген лақап атау қазірге дейін жергілікті тұрғындар арасында қолданылып келеді. Қала Джексон әскери жолы Томбигби өзенін кесіп өтетін жерде, Джон Питчлинннің Плимут-Блаффтағы үйінен оңтүстікке қарай 4 миль жерде орналасқан. 1820 жылы Питчлинннің пошта бөлімі Колумбқа көшірілді. 1810 жылы негізделген Питчлинн 1836 жылы Плимут қаласына айналды және қазір Миссисипи әйелдер университетінің экологиялық орталығына орналасқан. Силас Макби Колумб деген атты ұсынды, ал оның құрметіне жергілікті шағын арнаға оның есімі берілді. Қаланың негізін қалаушылары Франклин академиясы деп аталатын мектеп ашты. Ол бүгінге дейін жұмыс істеп келеді және Миссисипи штатының алғашқы мемлекеттік мектебі ретінде танымал. Миссисипи мен Алабаманың шекарасы түзетілуі керек болды, себебі бір жыл бұрын Франклин академиясы Алабама штатында орналасқан деп көрсетілген еді. Шындығында, Миссисипи құрылғаннан кейінгі алғашқы жылдары Колумб қаласы әлі де Колумб, Алабама деп аталды.

Азамат соғысы және оның салдары

Америка Азамат соғысы кезінде Колумбус ауруханалық қала болды. Оның арсеналы оқ-дәрі, қолқышалар және бірнеше зеңбіректер шығарды. Осы себепті Одақ Колумбусқа шабуыл жасауға бұйрық берді, бірақ Конфедерация генералы Натан Бедфорд Форрест бұған жол бермеді. Бұл факт Джон МакБрайдтың «Вест-Пойнт шайқасы: Эллис көпіріндегі Конфедерацияның жеңісі» кітабында расталады. Шило шайқасының көптеген қаза тапқандары Колумбусқа жеткізілді. Мыңдаған адамдар қаладағы «Достық» зиратына жерленді. Ауруханалардың бірі 1863 жылы салынған және 21-ші ғасырда да жұмыс істеп тұрған «Жариялау» католик шіркеуінде орналасқан. 1866 жылдың 25 сәуірінде әйелдер тобының Одақ және Конфедерация әскерлерінің қабірлерін бірге гүлдермен безендіру шешімі, кейін Мемориал күні деп белгіленген мерекенің бастауы болды. Ақын Фрэнсис Майлз Финч бұл туралы Нью-Йорк газеттерінен оқып, «Көк және сұр» атты өлеңімен оқиғаны бейнеледі. Беллвар мен Гардинер Америкадағы Мемориал күні мерекесінің пайда болуын «The Genesis of the Memorial Day Holiday in America» (2014) еңбегінде атап өтті. Олар Колумбустағы оқиғаларды Оңтүстік әскерлерінің қабірлерін безендіруге арналған жылдық көктемгі мерекенің алғашқы көрінісі деп мойындады. Мереке 26 сәуірде аталуы тиіс болғанмен, бірнеше газет қателікпен күнді 25 деп жазды. Форресттің Одақ армиясының Колумбусқа жетіп келуіне кедергі келтіруінің нәтижесінде, қаланың соғысқа дейінгі үйлері өртеліп немесе қиратылудан құтылды, бұл оның жинағын Миссисипи штатындағы ең үлкен жинақтардың бірі – Натчезден кейін екінші орынға қойды. Бұл үйлерді жыл сайынғы «Паломничество» кезінде аралап көруге болады, онда Колумбус тұрғындары бүкіл елден келген туристерге үйлерін ашады. Одақ әскерлері Джексонға жақындағанда, штаттың астанасы қысқа мерзімге Колумбусқа көшірілді, содан кейін Маконға көшірілді. Соғыс кезінде Колумбус адвокаты Джейкоб Х. Шарп Конфедерация армиясында бригадир-генерал болып қызмет етті. Соғыстан кейін ол «Columbus Independent» газетінің иесі болды. Ол штаттық палатаға екі рет сайланды және төрт жыл Миссисипи штатының өкілдер палатасында округтің өкілі болып қызмет етті.

WPA қабырғалық кескіндемесі

"Топырақтан тыс" монументалды суреті 1939 жылы Колумб поштасы үшін WPA Сурет және мүсін бөлімінің суретшісі Беала Беттерворт жасаған. 1934 жылдан 1943 жылға дейін АҚШ-та АҚШ Қазына департаментінің "Бөлімі" арқылы монументалды суреттер салынды.

20 ғасыр

Колумбуста Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Колумбус әуе күштері базасы (CAFB) орналасқан. CAFB ұшуды оқыту мектебі ретінде құрылды. 1950 және 1960 жылдары Стратегиялық әуе командалығының (SAC) базасы болғаннан кейін (Колумб Совет Одағының нысана тізіміне енді), CAFB бастапқы қызметіне қайта оралды. Бүгінде ол АҚШ-тағы негізгі әуе күштерінің ұшу оқу базаларының тек төртіншісінің бірі және тұрақты ұшу жағдайларын бастан кешіруге болатын жалғыз база ретінде ерекшеленеді. Бұл тұрғысынан, CAFB базаны қайта құру және жабу (BRAC) мәжілістерінде бірнеше рет жабылу қаупінде болды. Колумб 20-ғасырдың ортасында көптеген өнеркәсіп орындарына ие болды, оның ішінде әлемдегі ең ірі унитаз қақпақтарын шығаратын Sanderson Plumbing Products және ірі матрац, жиһаз және тоқыма фабрикалары бар еді. Олардың көпшілігі 2000 жылға дейін жабылды. Алтын үшбұрыш аймақтық әуежайындағы Severstal металлургия зауыты, American Eurocopter зауыты, Paccar қозғалтқыш зауыты және Aurora Flight Sciences кешені сияқты жаңа зауыттардың ашылуы жергілікті экономиканы жаңаруға ықпал етуде.

Жақында болған тарих

1990 жылдың 12 маусымында Колумбуста фейерверк зауыты жарылып, жарылысы Колумбустан 48 шақырымға дейін сезілді. Жарылыста екі жұмысшы қаза тапты. 2001 жылдың 16 ақпанында, сағатына 119 километр жылдамдықпен соққан жел көптеген үйлер мен ағаштарды қиратты, бірақ ешкім қаза болған жоқ. Президент Джордж Буш ертесі күні қаланың федералдық апат аймағы деп жариялады. 2002 жылдың 10 қарашасында Колумбқа торнадо соғып, қалаға, соның ішінде Миссисипи әйелдер университетіне де зиян келтірді. 2010 жылы Колумб Ұлттық тарихи сақтау қорынан «Ұлы американдық Main Street» сыйлығын жеңіп алды. 2019 жылдың ақпан айында Колумб EF 3 торнадосының тікелей соққысына ұшырады, ол үйлер мен кәсіпорындарға қатты зиян келтірді және құрылыс құлап, бір әйелдің қаза болуына себеп болды.

География

Қала Миссисипи штатының шекарасынан батысқа қарай шамамен 10 миль (16 км) жерде, АҚШ-тың 82-ші, 45-ші және көптеген штаттық тас жолдары бойында орналасқан. US 82 оңтүстік-шығысқа қарай 29 миль (47 км) Reform, Алабамаға және батысқа қарай 25 миль (40 км) Starkville қаласына дейін созылады. US 45 оңтүстікке қарай 32 миль (51 км) Мейконға және солтүстікке қарай 28 миль (45 км) Абердинге дейін барады. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер және су. Жақын жерде үлкен көлдер мен өзендер орналасқан, мысалы, Лоундес және Монро округтерінің шекарасын белгілейтін Буттахатчи өзені (солтүстік Лоундес округінде); Колумбус қаласы мен Лоундес округінің ортасында Лаксапаллила арнасы және Джон С. Стеннис құлып және дамбасы бар Томбигби өзені жатыр. Колумбус – Лоундес округінің солтүстік бөлігіндегі салыстырмалы түрде жазық жер. Жер қысқа мерзімге ғана төбелер мен тік жарларға көтеріледі, ал округтің оңтүстік/шығыс бөлігінде тез жазық жазықтарға айналатын дөңгелектер бар. Бұл округ Black Prairie географиялық аймағында және штаттың/аймақтың Солтүстік-Шығыс төбелік аймағында орналасқан. Мұнда далалар, орман және су тасқынына ұшырайтын орманды алқаптар кездеседі. Округтің шығыс бөлігінде топырақ сапасы нашар, ал қалған бөлігінде топырақ салыстырмалы түрде құнарлы. Колумбус және айналасындағы аудандар Arbor Day Hardiness Zone 8a ретінде тізілген; 2010 жылы температура жеткенін ескеріңіз, бірақ USDA Hardiness Zones аймақты 7b аймағы ретінде көрсетеді.

2020 жылғы халық санағы

+Колумб қаласының нәсілдік құрамыRaceNum. Пайыз. Ақ7,46030.97%Қара немесе африкалық американдықтар15,34563.71%Жергілікті американдықтар370.15%Азиялықтар2501.04%Тынық мұхиты аралдарынан келгендер40.02%Басқа/Аралас3502.2%Испан немесе латиноамерикандықтар4581.9%
2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қалада 24 084 адам, 9 572 үй шаруашылығы және 5 348 отбасы тұрды.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 23 640 адам тұрды. Олардың 60,0% афроамерикалықтар, 37,4% ақ нәсілділер, 0,2% жергілікті американдықтар, 0,7% азиялықтар, 0,0% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,6% басқа нәсілдерден және 1,1% екі немесе одан көп нәсілділерді құрады. 1,4% испаниялық немесе латын американдықтар кез келген нәсілге жататын.

2000 жылғы халық санағы

Колумб қаласының халқы жиырмасыншы ғасырдың басынан бері үздіксіз өсіп келеді. 1900 жылы Колумбта 6 484 адам тұрды; 1910 жылы – 8 988; 1920 жылы – 10 501; ал 1940 жылы – 13 645. 2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 25 944 адам, 10 062 үй шаруашылығы және 6 419 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 11 112 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық көрсеткіші жоғары. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 43,62% ақ нәсілді, 54,41% афроамерикалық, 0,10% американдық үндістер, 0,56% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,51% басқа нәсілдер және 0,79% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,13% құрады. 10 062 үй шаруашылығының ішінде 29,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 38,0% заңды некеде тұрған жұбайлар, 21,7% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36,2% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,3% жеке адамдардан тұрады, ал 12,2% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,42 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,07 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 26,0% 18 жасқа дейінгілер, 12,0% 18-24 жас аралығындағылар, 26,6% 25-44 жас аралығындағылар, 19,8% 45-64 жас аралығындағылар және 15,5% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 82,6 еркек шақтап келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 75,3 еркек тиесілі. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 27 393 доллар, ал отбасының орташа табысы 37 068 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 30 773 доллар, ал әйелдердің 20 182 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 848 долларды құрайды.

Өнер және мәдениет

Колумбус – драматург Теннесси Уильямстың туған жері, оның әкесі Сент-Полс епископ шіркеуінің пасторы болған. Уильямс қаланың негізгі көшесіндегі пасторлық үйінде дүниеге келді, ол қазір Теннесси Уильямс үйі мұражайы және Қонақтарды қарсы алу орталығы болып табылады.

Көлік

Колумбус АҚШ-тың 82 және 45 тас жолдарында орналасқан. Сонымен қатар, 12, 50, 69 және 182 мемлекеттік тас жолдарымен де байланысқан. Колумбус – Колумбус және Гринвилл темір жолының шығыс терминалы; оған BNSF темір жолы (бұрынғы Сент-Луис – Сан-Франциско темір жолының трассасы), Norfolk Southern және Алабама Оңтүстік темір жолы (бұрынғы Gulf, Mobile and Ohio темір жолының трассасын пайдаланады) да қызмет көрсетеді. Жергілікті әуежай – Алтын Үшбұрыш аймақтық әуежайы. Әуежай қазіргі таңда Атлантаға күніне үш рейс орындайды. Қала Томбигби өзенінің шығыс жағасында және оған қосылатын Теннесси-Томбигби су жолы бойында орналасқан. Джон С. Стеннис шлюзі мен бөгеті арқылы құрылған Колумбус көлі қала орталығынан шамамен екі шақырым солтүстікке қарай жатыр. Луксапалила өзені қаладан өтеді, Шығыс Колумбусты Колумбустың өзінен бөліп тұрады (екеуі де қала шегінде). Жергілікті жұртшылық "Лакс" деп білетін бұл өзен Томбигбиге қала орталығынан оңтүстікке қарай үш шақырымдай жерде құяды.