Кіріспе

Американдық актер және комедиан

Джеймс Вудвард Дауни (1952 жылы туған) – американдық комедия жазушысы және эпизодтық актер. Дауни «Saturday Night Live» бағдарламасы үшін 30 маусымнан астам материал жазды, бұл оны шоу тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен жазушыға айналдырды. SNL авторы Лорн Майклс Дауниді «қазіргі замандағы ең үздік саяси юморист» деп атады.

Ерте өмір және білім

Дауни Калифорния штатының Беркли қаласында дүниеге келді. Джолиет католик орта мектебін бітірген соң, ол Гарвард университетіне түсіп, онда «Гарвард Лампуны» журналы үшін жазды және кейінрек оның президенті болды.

Жазу

1976 жылы Дауни «Saturday Night Live» бағдарламасының жазушылар құрамына ең жас мүше ретінде қосылды. «Симпсон» сериалының сценаристі Майк Рейс Дауниді «Лампун» комедиялық сценаристтерінің «бірінші жұқтырған адамы» деп атады. Оның бағдарлама үшін сценарий жазушы ретіндегі алғашқы жұмысы 1976 жылдан 1980 жылға дейін созылды, соңында ол қысқа мерзімге актерлік құрамға қабылданды. 1979–1980 жылдар маусымында Лорн Майклс Дан Айкройд пен Джон Белушиді фильмдерде түсуге кеткендіктен, Дауни, Том Шиллер, Дан Айкройдтың інісі Питер, Аль Франкен, Алан Цвайбель және Том Дэвис сияқты жазушыларды актерлік құрамға алуға мәжбүр болды (SNL тобының жетекшісі Пол Шаффер және жаңадан келген Гарри Ширермен бірге). Бұрынғы SNL Weekend Update жүргізушісі Дэннис Миллер оны «Saturday Night Live» тарихындағы екінші ең маңызды адам деп атады, одан кейін тек бағдарламаның авторы Лорн Майклс қана тұр. 2013 жылы ол 38-ші маусым аяқталғаннан кейін, жартылай уақыт жұмыс істеп, Нью-Йорк штатынан мамырлап келгеннен кейін «Saturday Night Live» бағдарламасынан зейнеткерлікке шықты.

Актерлік өнер

Ол Saturday Night Live-да бір маусым ғана актеры болғанмен, Дауни 1977 жылдан 2005 жылға дейін 40-тан астам эскизде ойнады, оның ең танымалдары – Крейгтің саяхатшылар чектері, First CityWide Change Bank және Grayson Moorhead Securities сияқты пародиалық жарнамалар. 2007 жылы ол "Эндидің әкесі" атты қысқа фильмде ойнады, онда актер құрамының мүшесі Энди Самбергтің әкесі рөлін сомдады және қонақ жұлдыз Джона Хиллмен романтикалық қарым-қатынаста болды. Кинода ол, әдетте, Билли Мэдисон фильмдегі "академиялық онсайысты" бағалайтын мектеп директоры рөлімен есінде қалған. Бұл фильмдегі шағын рөлінде ол Адам Сэндлер ойнаған басты кейіпкерді қорлайтын атақты монолог айтады, ол "Мен сізге ешқандай ұпай бермеймін, және Құдай жаныңызға мейірімділік көрсетсін" деген сөйлеммен аяқталады. Монолог Даунидің SNL актер құрамының мүшесі (және Билли Мэдисон фильмдегі әріптесі) Крис Фарлиге жиі айтқан жауабына негізделген. Ол Норм Макдональдтың "Бүліксіз жұмыс" фильмінде баспанасыз адам рөлінде ойнады. Дауни сондай-ақ Пол Томас Андерсонның 2007 жылғы "Қан болады" фильмінде шағын рөлде ойнады, онда ол Little Boston қаласының жылжымайтын мүлік брокері Ал Роузды бейнелейді. Андерсонның YouTube арнасы – Al Rose Promotions, бұл Даунидің рөліне жасалған ишара.

Саяси көзқарастар

Даунидің сол кезде Saturday Night Live-да көптеген саяси әзілдерді жазудағы рөлін ескере отырып, оның саяси көзқарастары болжамдарға орын берді. Дауни өзінің мансабын "стандартты Гарвард түлегі коммунист" ретінде бастағанын, бірақ кейіннен "консервативті демократқа" айналғанын айтты. Ол Демократиялық партияның тіркелген мүшесі. 2008 жылы ол президенттікке үміткер Барак Обаманы қолдағандығын білдірді. Бір қызықтысы, Дауни мен SNL саяси комедияда "тең мүмкіндікпен сынаушылар" деп аталды. Кейбіреулер Дауниді өзі сипаттағаннан да оңшыл деп санайды, соның ішінде Шейлс 2002 жылы оны "республикалық" және "шынайы консерватор" деп сипаттады. 2019 жылғы подкаста Аль Франкен Дауниді "ойлы консерватор" деп атады. 2008 жылдың басында Дауни SNL үшін демократтардың президенттік дебаттарын пародизациялаған сценарийлер жазды, онда жаңалықтар медиасы Обамаға жағысқандай көрінді. Алғашқы сценарий эфирге шыққаннан кейін, үміткер Хиллари Клинтон келесі дебаттың басында оған сілтеме жасады. Сценарийлер даулы болды; Маккей оларды республикашылдарды қолдау үшін жасалған амал деп санайды, себебі Клинтон Обамадан әлсіз үміткер болар еді. Excellence in Journalism жобасының мәліметінше, SNL сценарийлері Обама туралы жаңалықтардағы сынды күшейтуі мүмкін. Обама туралы ол былай деді: "Егер мен Обаманы комедиялық жоба ретінде сипаттасам, мен оған 'қиындық деңгейі, 10-нан 10' деймін. Бұл – мың фут биіктіктегі жылтыр, майланған қара обсидиан бетіне қарап тұрған таушының сезімі. Оған ешқандай тіреу табуға болмайды, әрине, карикатура жасауға болатын ешқандай кемшілік немесе ілмек жоқ."