Язу-Сити: Тарихы мен географиясы

Кіріспе

Язу-Сити – АҚШ-тың Миссисипи штатындағы қала. Язу-Сити Миссисипи штатының Язу округінің орталығы болып табылады. Ол Язу өзенінің атымен аталған, ал өзенге 1682 жылы француз саяхатшысы Роберт Ла Сал "Ривьер де Язу" деген ат берген, бұл атау өзен сағасында тұратын Язу тайпасына сілтеме жасайды. Язу-Сити – Язу-Сити Микрополитендік статистикалық аймағының бас қаласы, бұл аймақ Джексон-Язу-Сити Біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. 2010 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 11 403 адамды құрады. 2021 жылы ең маңызды өнеркәсіп – федералдық түрмелер тобы.

Тарих

Қазіргі Язу-Сити деп аталатын қауым 1824 жылы Ханнанның Блаф деген атпен құрылған. Кейіннен Манчестер деп аталып, 1841 жылы Язу-Сити деп өзгертілді. Язу-Сити 1849 жылы округ орталығы болды. 1853 жылы Язу-Ситиде сары қызылша эпидемиясы болды. Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерацияның темір кемесі CSS Arkansas, Конфедерацияның Нью-Орлеан және Мемфис қалаларын жоғалтқаннан кейін, Язу-Ситидегі уақытша кеме жасау шеберханасында аяқталды. Ұзаққа соқпаған мансабында Арканзас Одақ флотының Миссисипи өзенін бақылауына қарсы тұрып, Виксбургтің ерте құлауын болдырмауға көмектесті. 1863 жылдың 21 мамырында Одақ флоты Язу өзенімен жоғары көтерілген кезде, Конфедерация әскерлері сонда салынып жатқан кемелерді жау басып алуына жол бермеу үшін кеме жасау шеберханасын өртеп жіберді. Федералдық күштер кері шегіну алдында ағаш кесу зауытын және ағаш қоймасын өртеп жіберді. 1863 жылдың шілдесінде Виксбургті басып алғаннан кейін, Одақтың тағы бір шабуылы Язу-Ситиді қысқа мерзімге басып алды, бірақ бұл жолы Одақтың темір кемесі USS Baron DeKalb минаға түсті. Федералдық әскерлер 1863 жылдың қыркүйегінде және қазан айында қаланы басып алды. Тағы бір басып алу 1864 жылдың 5 наурызында Роберт В. Ричардсон және Лоуренс Салливан Росс басқарған Одақ әскерлері мен Конфедерация әскерлері арасындағы Язу-Сити шайқасына әкелді. Одақ әскерлері өз бектерін ұстап тұрды, бірақ ертесіне кетуге мәжбүр болды. Федералдық күштер 1864 жылдың 19 мамырында қалаға қайта оралып, одан да көп зиян келтірді. Язу-Сити қайта құрылды, бірақ 1878 жылы сары қызылша қайтадан таралып, көптеген адамдардың өліміне себеп болды. 1904 жылдың 25 мамырында өрт Язу-Ситидің орталық бөлігінің көп бөлігін қиратты. Жергілікті жыр бойынша, өртті өлімінен кек алу үшін сиқыршы шығарған. Бірақ шындығында, отпен ойнап жүрген бала үйді өртеп жіберді. Өрт жылдам таралып, қаланың үштен екі бөлігі, соның ішінде көптеген үйлер қирады. Оны канал тоқтатты, ол 1872 жылы Одақ күштері өртеген ескі сот үйінің орнына салынған жаңа сот үйін және жақын жердегі 10 соғысқа дейінгі үйді сақтап қалды. Қаланың қалпына келуіне шамамен екі жыл уақыт кетті. 1915 жылы Г. А. Уилсон мен С. Д. Орр Язу-Ситиде 2 000 000 доллар капиталмен (1915 жылғы 2 000 000,0 доллар қазіргі уақытта шамамен <есептелген сомаға> тең) Орр Модерн Мотор Кар Компанисын құрды. Аты айтқанына қарамастан, компания Оррдың инновациялық құрттық берілісін жасауға бағытталды және тек бір автомобильді прототип ретінде құрастырды. Ұзақ өтпей Орр есігін жапты. 1927 жылғы Ұлы Миссисипи су тасқыны Дельтаның барлық аймағына көп зиян келтірді, бірақ Язу-Сити қалпына келтірілді және қазір тиімді су тасқынынан қорғау жүйесімен қорғалған.

The community now known as Yazoo City was founded in 1824 with the name Hannan's Bluff. It was later renamed Manchester, then changed to Yazoo City in 1841. Yazoo City became the county seat in 1849. A yellow fever epidemic struck Yazoo City in 1853. During the American Civil War, the Confederate ironclad CSS Arkansas was completed at a makeshift shipyard in Yazoo City after the Confederate loss of New Orleans and Memphis. During her short career, the Arkansas challenged the Union navy's control of the Mississippi River and helped avert the early fall of Vicksburg. On May 21, 1863, as a Union fleet steamed up the Yazoo River, the Confederate forces burned down the shipyard to keep their foes from capturing the vessels being built there. The Federal forces then burned down the sawmill and lumberyard before withdrawing. After their capture of Vicksburg in July 1863, another Union raid briefly occupied Yazoo City, but this time the Union ironclad USS Baron DeKalb was sunk by a mine. Federal troops occupied the town in September and again in October 1863. Another occupation resulted in the Battle of Yazoo City on March 5, 1864 between the Union troops and Confederates led by Robert V. Richardson and Lawrence Sullivan Ross. The Union troops held their ground but departed the following day. The Federal forces returned again on May 19, 1864, doing more damage to the town. Yazoo City was rebuilt, but yellow fever struck and took more victims in 1878. On May 25, 1904, a fire destroyed much of central Yazoo City. According to a local legend, the fire was caused by a witch avenging her death. In reality, a boy playing with matches accidentally set a house ablaze. The fire quickly spread, and three fourths of the town was destroyed, including most of the homes. It was stopped by a canal, which saved the new courthouse (built in 1872 to replace the one burned by the Union forces) and 10 antebellum homes nearby. The town took almost two years to recover. In 1915, the Orr Modern Motor Car Company was founded in Yazoo City by G. A. Wilson and C. D. Orr, with capital of $2,000,000 (2000000.0 in 1915 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). Despite its name, the company was focused just on making Orr's innovative worm drive and assembled only one automobile as a prototype. Not long after, Orr shut its doors. The Great Mississippi Flood of 1927 did much damage to the entire Delta, but Yazoo City was restored and is now protected by an effective flood prevention system.

Торнадо тарихы

2010 жылы 24 сәуірде Язу округін күшті торнадо соқты, оның күші Enhanced Fujita шкаласы бойынша EF4 деңгейіне жетті және кеңдігі 2,8 км (1,75 миль) болды. Язу қаласы ауданында төрт адам қаза тауып, көптеген адамдар ауыр жарақат алды. Жәбірленгендердің төртеуі астанасы Джексон қаласынан 64 км (40 миль) қашықтықтағы Миссисипи Медициналық орталығына тікұшақпен жеткізілді. Миссисипи губернаторы Хейли Барбур Ұлттық гвардия тікұшағымен аймақты аралап, сағат 15:30-да апат бойынша баспасөз мәслихатын өткізді. Торнадо және оның салдары Discovery Channel арнасының "Storm Chasers" сериалында көрсетілді, ал YouTube-тағы бірнеше видеода оқиға туралы толыққанды мәліметтер мен сипаттамалар бар. 2010 жылдың 29 қарашасында жергілікті уақыт бойынша сағат 20:05 шамасында Язу қаласына екі EF2 торнадо соқты. Біріншісі қаладан 5 км (3 миль) оңтүстік-батысқа қарай қозғалды. Екіншісі тікелей қала орталығынан өтіп, бірнеше ғимаратқа айтарлықтай зиян келтірді. 2021 жылдың 2 мамырында қаланың оңтүстік-шығыс жағынан жоғары деңгейдегі EF1 торнадо өтті. Көптеген жылжымалы үйлер қирады, ағаштар, электр сымдары мен үйлер зақымдалды.

География

Язу қаласы Джексоннан солтүстік-батысқа қарай 64 шақырым жерде, АҚШ 49, 49E және 49W тас жолдарының, сондай-ақ 3, 16 және 149 номерлі Миссисипи магистральдарының қиылысында орналасқан. Қала Язу өзенінің жағасында, Пантер батпағы ұлттық жануарлар қорығының жанында жатыр. АҚШ 49W тас жолы Язу қаласы мен Белзони арасында тікелей байланыс құрайды. Ескі тас жолдың бөлігі, қазір Миссисипи 149 тас жолы деп аталады, Пантер батпағы ұлттық жануарлар қорығынан және Луиза мен Миднайт елді мекендерінен өтеді, содан кейін Сильвер-Ситиде АҚШ 49W тас жолымен қайта қосылады, бұл Белзониден оңтүстікке қарай 11 шақырым жерде орналасқан. Жаңа тас жол Картер қаласын соншалықты жақын қылды, оны Язу қаласының құрамына қосу мүмкін. Язу өзені арқылы екі көпір салынған. Язу қаласындағы 3 номерлі Миссисипи магистралінің бөлігі Хейли Барбор саябағы деп аталады. Миссисипидің бұрынғы губернаторы Барбор Язу қаласында өскен және Язу қаласының солтүстігіндегі Волк көлінде үйі бар. Язу қаласынан өтетін 49 номерлі АҚШ тас жолы (оның бір бөлігі бұрынғы 49E АҚШ тас жолы болған) әйгілі комедия актері, Язу қаласының бұрынғы тұрғыны Джерри Клауэр атымен аталған Джерри Клауэр бульвары деп аталады. Язу қаласы Миссисипи географиясын сипаттайтын екі үлкен жер бедерінің арасындағы көпір ретінде де танымал, сондықтан оны "Дельтаға қақпа" деп атайды (қаланың батыс бөлігі Миссисипи дельтасында, ал шығыс бөлігі Миссисипидің шығыс бөлігінің көп бөлігін сипаттайтын лосс жартастарында орналасқан). АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 28 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 28 шаршы километр жер және 0 шаршы километр (0%) су жамылған.

2020 жылғы халық санағы

+Язу қаласының нәсілдік құрамы
Нәсілдік топ саны Пайыздық үлесі
Ақтар1,13811.03%
Қара немесе африкалық американдықтар8,83085.6%
Жергілікті американдықтар60.06%
Азиялықтар610.59%
Тынық мұхиты аралдарынан келгендер40.04%
Басқа/Аралас2011.95%
Испан немесе латиноамерикандықтар760.74%

2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 10 316 адам, 3 670 шаруашылық және 2 050 отбасы тұрады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 11 403 адам тұрды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 82,0% қара нәсілді, 16,1% ақ нәсілді, 0,1% американдық индейлер, 0,5% азиялық және 0,5% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. 0,7% испаниялық немесе латын американдықтар, кез келген нәсілге жатады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 14 550 адам, 4 271 үй шаруашылығы және 2 968 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 4676 тұрғын үй бірлігі, орташа есеппен 433,6 шаршы мильге (167,5/км²) шақтан келді. Қаланың нәсілдік құрамы: 28,73% ақ нәсілді, 69,68% афроамерикалық, 0,18% американдық үндістер, 0,58% азиялық, 0,23% басқа нәсілдерден және 0,60% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 7,47% құрады. 4 271 үй шаруашылығының 37,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 31,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 32,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 30,5%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,4%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 13,4%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,85 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,49 адамды құрады. Қала халқының 29,0%-ы 18 жасқа дейінгілер, 10,5%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 31,3%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 17,3%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 11,9%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрады. Орташа жас 32 жас болды. Әр 100 әйелге 112,1 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 115,9 еркек шақ келді. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 19 893 доллар, ал отбасының орташа табысы 22 470 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 109 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 650 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 9 251 долларға тең. Отбасылардың 35,0%-ы және халықтың 40,2%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 52,5%-ы және 65 жастан асқандардың 23,5%-ы.

Яһуди қауымы

Оңтүстік еврей өмірі институты еврей қауымының ассимиляцияға бейімділігімен және "кішкентай, бірақ ықпалды" екендігімен сипатталатынын мәлімдеді. 1878 жылы қауымда 44 еврей тұрды, бірақ 1882 жылы Миссисипи өзенінің тасқыны салдарынан одан әрі еврейлер көшіп келді. 1937 жылға қарай қалада 61 еврей болды. Қауымдағы еврейлер өздерінің қауымын құрмады, ал ең жақын құдайға табыну орындары 20-шы ғасырдың ортасында Джексон және Гринвуд қалаларында орналасқан болатын.

Үкімет

Диана Делавэр 2014 жылдың 14 сәуірінде Язуо қаласының тұңғыш әйел мэрі болып ант берді. 2018 жылдың 2 сәуірінде ол екінші мерзімге қайта сайланды. Язуо қаласының қазіргі мэрі – Дэвид "Мел" Старлинг, ол 2022 жылдың 11 сәуірінде ант берді. АҚШ Пошта қызметі Язуо қаласының пошта бөліміне қызмет көрсетеді.

Білім

Язу-Сити қаласына Язу-Сити муниципалды мектеп округі қызмет көрсетеді; Язу-Сити орта мектебі – осы округтің мемлекеттік мектебі. Қала шегінен тыс орналасқан және Язуо округі мектеп округінің құрамына кіретін Язуо округі орта мектебі, Язу-Сити қаласының шекарасындағы аудандарға қызмет көрсетпейді.

Көлік

Ұлттық жолаушылар темір жолы жүйесі «Амтрак» Язуо қаласына Язуо қалалық станциясы арқылы қызмет көрсетеді. «Амтрак» станциясы 222 Батыс Бродвей көшесінде орналасқан. Язу округінің әуежайы Язу округінің құрамындағы аумақта, Язуо қаласының орталық бөлігінен 3 километр (2 миль) батысқа қарай орналасқан. 2001 жылы «Миссисипи бизнес журналы» газетінің тілшісі Линн В. Джетер ағымдағы уақытта кеңейтіліп жатқан көп кезеңді федералдық түрме жобасын іске асыруда округтік әуежай маңызды рөл атқарған болуы мүмкін деп мәлімдеді.