Кіріспе
Уэльстік журналист және жаңалықтар оқырман
Сэр Мартин Джон Дадли Льюис (7 сәуір 1945 жылы туған) – уэльстік телеарна жаңалықтарын жүргізуші және хабар таратушы журналист. Ол 1978-1986 жылдар аралығында ITN жаңалықтарын, ал 1986-1999 жылдар аралығында BBC News телешоуларын алып барды. Льюис Далриада мектебінде және Дублиндегі Тринити колледжінде оқыды. Ол 1970 жылы ITN-ге қосылып, 1971-1978 жылдар аралығында Солтүстік бюросын басқарды. 1978-1986 жылдары Льюис ITN-нің News at 5.45 және жарты сағаттық News at Ten бағдарламаларын жүргізіп, әр News at Ten бағдарламасының соңында жағымды жаңалықтарды ұсынатын "And finally" бөлімін құрды. 1986 жылдың қазанында BBC-ге қосылып, жаңа құрылған One O'Clock News бағдарламасын жүргізді, содан кейін 1987-1994 жылдар аралығында Nine O'Clock News-те жаңалықтар оқыды. 1993 жылы Льюис жаңалықтар бюллетендеріне көбірек жағымды жаңалықтарды енгізуді қолдайтын науқан бастады. 1994-1999 жылдары ол "Алты сағаттық жаңалықтар" бағдарламасының негізгі жүргізушісі болды. Льюис қайырымдылық және бизнес салаларында белсенділік танытып, бірнеше қайырымдылық қорының жетекшісі және меценаты болып табылады. 1997 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету шарасында Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды және қайырымдылық қызметтері үшін 2016 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету шарасында рыцарь атағын алды.
Ерте өмір және білім
Льюис 1945 жылдың 7 сәуірінде Уэльстің Гламорган аймағындағы Суонси қаласында дүниеге келген. Ол Солтүстік Ирландияның Лондондерри округіне қарасты Колерайн қаласынан шыққан сандық шешен Томас Джон Дадли Льюис пен медбике болып жұмыс істеген оның әйелі Дорис Льюистің ұлы. Льюистің феминистік зерттеулер оқытушысы болған кіші қарындасы бар. Оның ата-анасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Ирландияда танысып, Белфаста неке қиған. Ол Антрим графтығының солтүстігіндегі Баллимонидегі Дальриада аралас білім беретін мектебінде оқыған, онда ол семіз болғандықтан және қатты кекеккені үшін бір семестр бойы мазақталған. Льюис Шекспирдің пьесаларын қойып, кекеңдігінен арылып, айналмалы жаттығулар мен салмақ көтеру арқылы салмағын азайтқан.
Медиа мансабы
Англияда жарнама және қоғамдық қатынастар саласында екі жұмыс ұсынысынан бас тартқаннан кейін, ол 1967 жылы Белфастта BBC Солтүстік Ирландияда он ай бойы тілші болып жұмыс істей бастады. Ол сондай-ақ Солтүстік Ирландияда жоғары сынып оқушыларының сұхбат бағдарламасын жүргізді. Льюис ITN-нің Манчестердегі Солтүстік бюросын құрып, 1978 жылға дейін басқарды. Льюис ITN-ге тағайындалғанда 30-дан астам елге сапар шекті. Льюис 1979 және 1983 жылдары ITN-нің Ұлыбританиядағы жалпы сайлау жаңалығын және 1981 жылдан 1984 жылға дейін бюджет жаңалығын ұсынды. Льюис 1987 жылдың қазан айынан бастап BBC-де "Nine O'Clock News" бағдарламасының бас жаңалықтар оқырманы болды, ал 1988 жылдың қазан айында бағдарлама бір жүргізушілік форматқа ауысқанда Майкл Бюркпен бірге жүргізушілік міндетін бөлісе бастады. 1993 жылы теледидарда көбірек "жақсы жаңалықтар" көрсету керек деп мәлімдегенде, ол қысқаша дау тудырды. Кейіннен Льюис бұл мәселеде өзін "дұрыс түсінбегенін" айтты. Өзінің өтініші бойынша ол 1994 жылдың қаңтарынан бастап аптасына үш күн сағат алтыдағы жаңалықтарды Питер Сиссонның орнына жүргізді. Льюис BBC Breakfast News-ті жүргізу ұсынысын қабылдамады, бірақ ол теледидардағы ең үздік уақытта қалуды қалағандықтан корпорациядан кетумен қорқытты. Льюис сонымен қатар BBC үшін әртүрлі тақырыптарда бірнеше деректі фильмдер түсірді. 1996 жылдан 1998 жылға дейін Льюис BBC1-де "Crimebeat" атты қылмыстық оқиғаларды баяндайтын бағдарламаны жүргізді. Ол 1991 жылы Ұлыбритания жұртшылығына Перс шығанағындағы соғыс басталғаны туралы хабарлады. 1999 жылдың 26 сәуірінде ол Джени Бондпен бірге "Six O'Clock News" бағдарламасын ұсынды, сол күні оның әріптесі Джилл Дэндо Батыс Лондондағы үйінің алдында қаза болды. Льюис сол жылдың мамырында BBC-ден кетті, себебі оны Six O'Clock News-тегі жұмысынан корпорация ішіндегі басқа лауазымға ауыстыруға тырысты; ол BBC World News-те жұмыс істеу ұсынысын қабылдамады, өйткені ол "хабар таратудағы ең жақсы жұмыстан" кеткісі келмеді. 2000 жылы Льюис "Dateline Jerusalem" бағдарламасын жүргізді, ал 2000 жылдан 2002 жылға дейін ITV-дегі "Ultimate Questions" дебаттық бағдарламасын жүргізді, онда қазіргі заманғы моральдық мәселелер талқыланды. Льюис 2005 жылдың қыркүйегінде ITV-нің 50 жылдығына арналған мерекелік шаралардың бір бөлігі ретінде Мэри Найтгейлмен бірге ITV Evening News бағдарламасының арнайы шығарылымын көрсету үшін теледидарға оралды. Ол 1999 жылы шыққан "The World Is Not Enough" Джеймс Бонд фильмінде жаңалықтарды оқып беруші рөлінде камео ретінде түсті, ал 2006 жылы "The Queen" фильмінде архивтік кадрларда пайда болды.
Басқа да істер
Льюис Teliris компаниясының төрағасы және негізін қалаушы болды, ол дамытылған алғашқы телеқатысу жүйелерінің бірі еді. Ол жеке байланыстар арқылы, сөз сөйлеу арқылы және 2009 жылы іске қосылған "Telepresence Times" атты жеке блогы арқылы осы шешімді насихаттауға белсенді түрде қатысты. 2012 жылы төрағалық лауазымынан қанағаттанды. 2020 жылдың шілдесінде ол жаңартылатын энергия стартапы Alpha 311 компаниясының директорлар кеңесіне қосылды.
Қайырымдылық жұмыс
Льюис Хоспис Ұлыбритания, Мари Кюри қатерлі ісікке қарсы күрес, Макмиллан қатерлі ісікке қарсы күрес, Шығыс Англия балалар хосписі (EACH) және Демельза балалар хосписі сияқты қайырымдылық ұйымдарының вице-президенті болып табылады. Ол 1995 жылы YouthNet (қазір The Mix) жастар қайырымдылық ұйымын құрды және 2014 жылдың шілдесінде төрағалықтан бас тарғанға дейін төраға болды, бірақ ол кеңесші ретінде қызметін жалғастыруда. Бұл қайырымдылық ұйымы жастарға арналған веб-сайттар арқылы кеңес, ақпарат және қолдау көрсетеді. 2010 жылдан 2016 жылға дейін ол 13 000-нан астам мүшесі бар Англия мен Уэльстегі қайырымдылық ұйымдарының бас ұйымы – Ұлттық ерікті ұйымдар кеңесінің төрағасы болды. Ол сондай-ақ Корольдік еріктік қызметі үшін сыйлықтың төрағасы. Ол 2010–2015 жылдары "Құрбан болғандардың отбасылары" төрағасы, 2001–2010 жылдары Виндзор көшбасшылық қорының мүшесі болды және қазіргі уақытта Лондон лорд-мэрінің "Аждаһа" сыйлығының төрағасының орынбасары. Ол "Таза Британия" комитетінің мүшесі болды және 2016 жылғы Жаңа жылдық құрметте "еріктік және қайырымдылық қызметі үшін, әсіресе хоспис қозғалысына қосқан үлесі үшін" рыцарь атағын алды. Льюис сонымен қатар Ольстер университетінің құрметті әдебиет докторы дәрежесіне ие. Ол Лондон қаласының еркін азаматы және Корольдік өнер қоғамының мүшесі.