Кіріспе

Австралиялық заманауи өнер тобы "The Antipodeans" – австралиялық заманауи суретшілердің ұжымы, бейнелеу өнерін қолдауымен және абстрактілі экспрессионизмге қарсылығымен танымал. Мельбурн қаласынан жеті суретші және өнер тарихшысы Бернард Смит кіретін бұл топ 1950 жылдардың соңында қызмет етті. 1959 жылдың тамызында Мельбурнда бір ғана көрме ұйымдастырғанына қарамастан, "Антиподеан" тобы халықаралық деңгейде танылды. Топ мүшелері: Чарльз Блэкман, Артур Бойд, Дэвид Бойд, Джон Брак, Роберт Дикерсон, Джон Персевал және Клифтон Пью, ал құрастырушысы – Смит. Топтың ұстанымы сол кезде қырқыс пікір тудырды, кейбіреулер оны халықаралық өнер бағыттарына қарсы консервативті реакция деп қарады. Бұған қарамастан, "Антиподеан" тобының ықпалы Австралия шегінен тысқары да тарады, олардың туындылары 1961 жылы Лондондағы Whitechapel Gallery-де өткен көрмеге қосылды.

Тарих

Антиподалық топ жеті мельбурндық суретші мен өнер тарихшысы Бернард Смиттен тұрды. Ол 1959 жылы «Антиподалық манифест» жинағын жасады, бұл манифест суретшілердің пікірлерінен құрастырылған, көрмеге сүйемелдеме ретінде каталогқа жазылған эссе еді. Алберт Такер, топқа қатысы болмаған, 1957 жылы Еуропада «Antipodean Head» деп аталатын ұқсас бейнелі стильдегі серияны көрсетуді бастады. Топ мүшесі Джон Персевал 1959 жылдың мамырында Сиднейдегі Терри Клюн галереясында қолдарына қарап тұрған күліп тұрған «Антиподалық періште» керамикалық мүсінін көрсетті. Суретшілер Чарльз Блэкман, Артур Бойд, Дэвид Бойд, Джон Брак, Роберт Дикерсон, Джон Персевал және Клифтон Пью болды. Олардың барлығы Мельбурн негізді, тек Сиднейден келген Дикерсоннан басқа. 1959 жылы ешқайсысы 1940 жылдардың басынан бері Мельбурн филиалымен маңыздылығын сақтап келген Хайд тобының тікелей мүшелері болған жоқ, бірақ Сандей мен Джон Рид топты қолдады. Үшеуі Бойд отбасының мүшелері болды және барлығы өздерінің реалистік бейнелеу стильдерінде жұмыс істейтін белгілі бір дәрежедегі суретшілер еді. Айта кету керек, Персевал 1958 жылы онда көрсетілсе де, олар CAS-тің өз галереясында көрме өткізбеді (Рид 1958 жылдан бастап Австралия қазіргі заманғы өнер мұражайы ретінде басқарған), өйткені қоғам көрмеге қарсы болды, бірақ оның орнына бәсекелес Виктория суретшілер қоғамының үй-жайын пайдалануды таңдады, ол Мельбурндағы мәдени консерватизмнің берік бекінісі болды. «The Age» газеті олардың пайда болуын құттықтады: «Қазіргі заманғы өнерге қызығушылық танытқан қарапайым адам үшін жаңадан құрылған «Антиподеанс» тобының көрмесі ертең Виктория суретшілер қоғамының залдарында ашылады. «Антиподеанс» – жеті мельбурндық суретші мен бір университет оқытушысы өз замандастарының туындыларына қарсы наразылық білдіру үшін біріккен. Топтың суретшілеріне лектор Бернард Смит мырза қосылды (ол сонымен қатар төрағасы). Топтың идеясын түсіндіру үшін Смит мырза бізге топтың манифестінің көшірмесін көрсетті, бұл екі беттік, біздің ойымызша, бірде-бір дау тудырмайтын құжат». Олар өмір сүру себептерін «барлық жас суретшілерді таң қалдыратын абстрактілі және бейнесіз өнерге» қарсы тұру арқылы түсіндірді және «Антиподеанс» атауын таңдады, өйткені ол «біз тұратын жерді білдіреді, бірақ австралиялық сөздердегі ұлттық мән-жайлардан аулақ болады. Бұл бізді еуропалық дәстүрмен байланыстырады».

Манифест

Антипода манифесті – 1958–59 жылдары Еуропа бойынша гастрольдік сапармен жүрген Нью-Йорктегі Қазіргі заманғы өнер мұражайы ұйымдастырған абстрактті экспрессионизмге арналған беделді "Жаңа американдық сурет" музейлік көрмесінің үлкен жетістігіне жауап ретінде туды. Австралиялық суретшілер американдық абстракцияның жаңа догмаға айналып кетіп қалды деп қауіптенді.

Сыни қабылдау

Манифест сол кездегі кейбір жергілікті суретшілер мен сыншылар тарапынан консерватизм және реакцияны қолдайтын мәлімдеме ретінде, сондай-ақ Австралияны халықаралық өнерден оқшаулауға шақыру ретінде қабылданыпты. Олардың жағдайына олардың барлығының коммерциялық сәттіліктері көмектеспеді, себебі олардың тікелей бәсекелестері (жергілікті абстракционистер Роджер Кемп, Леонард Френч, Инге Кинг және Джордж Джонсон) қиындыққа тап болып жатқан еді. Көрме кезінде топтың бірнеше мүшесі «Антиподеандар» тобынан шығып кетті және содан бері оған қатысқандарына ұялады. «The Age» газетінің сыншысы Арнольд Шор сол кездегі шолуында топты «суретшілердің идеяларды білдіруге сенетін анти-абстракционистері» деп сипаттап, олардың «идеяларын» «тұңғиық», «комикстік» және «жаман суреттелген» деп сынады. Блэкманды ғана «өз идеяларына өмірлік сезім сыйлап, оларды көркемдік форманың нәзік тұстарымен жеткізген» деп атады, ал Персевалдің керамикасын оның Уильямстаун суреттерінен асып түсетінін, оны «түстің мәңгілік регатасы» деп бағалады. Артур Бойдтың «Келісім» сериясын «ескіше» деп, Дэвид Бойдтың жұмысын «гротесктік карикатура» деп, Джон Брактың суреттерін «иллюстративтік бұрмалау» деп, Диккерсонның туындыларын «трагикалық тереңдікке» жеткені деп, ал Пьюдің «Еуропаны зорлау» картинасында өзін жоғалтқанын айтты.

Мұра

Дегенмен, британдық мұражай директоры Кеннет Кларктың көмегімен топ мүшелерінің туындылары 1961 жылы Лондондағы Уайтчепель галереясында өткен "Жаңа Австралиялық сурет" көрмесіне қосылды (Джон Молвиг, Альберт Такер, Сидни Нолан, Фред Уильямс және басқалармен бірге). Олар осы көрмеге ілігіп, өнердегі орнын нығайтқанын сезінді, бұл заманауи Австралия суретінің берік ұлттық ерекшелігі бар екенін көрсетті. "Антиподеандар" көрмесінен кейінгі айларда Бойд, Персевал және Блэкман Лондонға көшіп, Еуропа аренасында сәтті көрме өнерімен айналысты. "Антиподейлер" – Мельбурн қозғалысы болды. 1961 жылы өзін "Сидней 9" деп атаған топ – құрамында Австралия абстрактілі суретшілері Гектор Гиллиленд, Карл Плейт, Леонард Гессинг, Стэн Рапотек, Джон Олсен, Роберт Клиппел, Клемент Мидмор және Билл Роуз болған – "Антиподеандар" тобына қарсылық білдіріп, суреттер мен мүсіндер көрмесін ұйымдастырды. Топ сонымен қатар Бернард Смиттің позициясына қарсы шығу үшін жас сыншы Роберт Хьюзді шақырды. 1999 жылы халықаралық деңгейде танымал болған "Стукизм" өнер қозғалысы құрылды, ол өзінің негіздерін "Антиподеандар" қағидаларынан да алады.