Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Час – Үндістанның Жаркханд штаты Бокаро ауданы Час кішi бөлімшесіндегi әкiмшiлiк бөлiнiсi болып табылатын қоғамдық даму блогы.
Chas is a community development block that forms an administrative division in the Chas subdivision of the Bokaro district, Jharkhand state, India.
Шолу
Бокаро ауданы, Чота Нагпур үстіртінің бір бөлігі, 200 мен 282 метр аралығында биіктігі өзгеретін толқынды беткейге ие. Топографиялық тұрғыдан, бүкіл аймақ үш бөлікке бөлінеді: батыстағы Бокаро жоталары, орталықтағы Бокаро-Час жоталары және шығыстағы Баракар ойпаты. Аймақтың жалпы еңісі батыстан шығысқа қарай. Басты өзендері – Дамодар, Гарга, Парга, Конар және Гобей. Таулар мен орманды аймақтармен жабылған аудан кен өндіру және өнеркәсіптік орталық болып табылады. 1960-шы жылдардағы алып Бокаро болат зауытының салынуымен, ол ауданның маңызды нүктесіне айналды.
Bokaro district, a part of the Chota Nagpur Plateau, has undulating surface with the altitude varying between 200 and 282 m. Topographically, the entire area is divided into three parts – the Bokaro uplands in the west, the Bokaro Chas uplands in the middle and Barakar basin in the east. The general slope of the region is from the west to the east. The main rivers are the Damodar, Garga, Parga, Konar and Gobei. The district, covered with hills and forests, is a mining industrial area. With the construction of the gigantic Bokaro Steel Plant in the nineteen sixties, it has become the focal point of this district.
Маоистік іс-әрекеттер
Жарханд – маоистік қызметке ұшыраған штаттардың бірі. 2012 жылы Бокаро штаттағы ең қиын 14 ауданның бірі болып тіркелді. 2016 жылы штат полициясы маоистік қызметті бақылау үшін Бокароны 13 басым аймақтың бірі деп атады.
Jharkhand is one of the states affected by Maoist activities. as of 2012, Bokaro was one of the 14 highly affected districts in the state. as of 2016, Bokaro was identified as one of the 13 focus areas by the state police to check Maoist activities.
Тіл
Үнді тілі Жаркханд штатының ресми тілі болып табылады, ал урду тілі қосымша ресми тіл деп жарияланды. 2011 жылы Жаркханд штатының заң шығарушы органы бірнеше тілге екінші ресми тіл мәртебесі беру туралы заң қабылдады, бірақ губернатор оны мақұлдамады. 2001 жылғы халық санағында Бокаро ауданында ең көп таралған үш ана тілі (ана мен бала арасындағы сөйлеу тілі / қарым-қатынас құралы) (жалпы халықтың пайыздық үлесі жақшада): Хорта (41,08%), Хинди (17,05%) және Сантали (10,78%) болды. 2011 жылғы халық санағында ауданның жалпы халқының 12,40% -ы белгіленген тайпалардан құралды. Ең көп таралған бес ана тілі (белгіленген тайпалардың халқының пайыздық үлесі жақшада): Сантали (70,12%), Мунда (17,05%), Ораон (5,90%), Кармали (4,23%) және Махли (3,23%) болды.
Hindi is the official language in Jharkhand and Urdu has been declared as an additional official language. Jharkhand legislature had passed a bill according the status of a second official language to several languages in 2011 but the same was turned down by the Governor. In the 2001 census, the three most populous mother tongues (spoken language/ medium of communication between a mother and her children) in Bokaro district were (with percentage of total population in brackets): Khortha (41.08%), Hindi (17.05%) and Santali (10.78%). In the 2011 census, scheduled tribes constituted 12.40% of the total population of the district. The five most populous mother tongues were (with percentage of ST population in brackets): Santali (70.12%), Munda (17.05%), Oraon (5.90%), Karmali (4.23%) and Mahli (3.23%).
Тіршілік ету
2011 жылы Час ауданындағы жұмыс істейтін халықтың арасында 21 520 шаруашы – 9,14%, 21 738 ауыл шаруашылығы жұмысшысы – 9,23%, 8 347 үй шаруашылығы жұмысшысы – 3,54% және 183 892 басқа жұмысшы – 78,09% құрады. Жұмыс істейтін халықтың саны 235 497 адам, бұл жалпы халықтың 28,95% құрайды, ал жұмыс істемейтін халықтың саны 577 905 адам, бұл халықтың 71,05% құрайды. Ескерту: Халық санағында жерді өңдеумен немесе қадағалаумен айналысатын адам шаруашы деп есептеледі. Егер адам басқа біреудің жерінде ақшалай немесе тауар түрінде немесе үлесімен жалақы алатын болса, ол ауыл шаруашылығы жұмысшысы болып саналады. Үй шаруашылығы – отбасының бір немесе бірнеше мүшесімен үйдің ішінде немесе ауылда жүргізілетін, бірақ Зауыттар заңы бойынша зауыт ретінде тіркелмейтін қызмет. Басқа жұмысшылар – шаруашылықпен, ауыл шаруашылығы жұмысшысымен және үй шаруашылығымен айналыспайтын, бірақ қандай да бір экономикалық қызметпен айналысатын адамдар. Оларға фабрика, кен өндіру, плантация, көлік және кеңсе қызметкерлері, сондай-ақ бизнес және саудамен айналысатын адамдар, мұғалімдер, артистер және т.б. кіреді.
In Chas CD block in 2011, amongst the class of total workers, cultivators numbered 21,520 and formed 9.14%, agricultural labourers numbered 21,738 and formed 9.23%, household industry workers numbered 8,347 and formed 3.54% and other workers numbered 183,892 and formed 78.09%. Total workers numbered 235,497 and formed 28.95% of the total population, and non workers numbered 577,905 and formed 71.05% of the population. Note: In the census records a person is considered a cultivator, if the person is engaged in cultivation/ supervision of land owned. When a person who works on another person's land for wages in cash or kind or share, is regarded as an agricultural labourer. Household industry is defined as an industry conducted by one or more members of the family within the household or village, and one that does not qualify for registration as a factory under the Factories Act. Other workers are persons engaged in some economic activity other than cultivators, agricultural labourers and household workers. It includes factory, mining, plantation, transport and office workers, those engaged in business and commerce, teachers, entertainment artistes and so on.
Инфрақұрылым
Шаш-КД блогында 126 елді мекен бар. 2011 жылы 112 елді мекен электрмен жабдықталған. 8 елді мекенде ішкі су құбыры (тазартылған/тазартылмаған), 124 елді мекенде қазылған су (жабық/ашық), 124 елді мекенде қолмен су сорғылары және барлық елді мекендерде ауыз су көзі бар. 19 елді мекенде пошта бөлімшесі, 15 елді мекенде шағын пошта бөлімшесі, 3 елді мекенде телефон (тұрақты байланыс), 54 елді мекенде ұялы телефон байланысы бар. 126 елді мекенде асфальтталған (қатты беткіші бар) ауылдық жолдар, 33 елді мекенде автобус қатынайды (мемлекеттік/жеке), 36 елді мекенде автокөлік/өзгертілген автокөлік, 89 елді мекенде трактор бар. 12 елді мекенде банк филиалы, 5 елді мекенде ауыл шаруашылығы кредиттері қоғамы, 1 елді мекенде кинозал/бейнезал, 4 елді мекенде кітапхана және оқу залдары бар. 69 елді мекенде азық-түлік таратқыш жүйе, 10 елді мекенде апталық базар және 74 елді мекенде сайлау учаскелері орналасқан.
There are 126 inhabited villages in Chas CD Block. In 2011, 112 villages had power supply. 8 villages had tap water (treated/ untreated), 124 villages had well water (covered/ uncovered), 124 villages had hand pumps, and all villages had drinking water facility. 19 villages had post offices, 15 villages had sub post offices, 3 village had telephone (land line) and 54 villages had mobile phone coverage. 126 villages had pucca (hard top) village roads, 33 villages had bus service (public/ private), 36 villages had autos/ modified autos, and 89 villages had tractors. 12 villages had banks branches, 5 villages had agricultural credit societies, 1 village had cinema/ video hall, 4 villages had public libraries and public reading rooms. 69 villages had public distribution system, 10 villages had weekly haat (market) and 74 villages had assembly polling stations.
Ауыл шаруашылығы
Бокаро ауданындағы орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 1291,2 мм-ге жетеді. Топырақ көбінесе латерит және құмды болып келеді. Жалпы аумақтың 39,21%-ы егіс жері. Егістік көбінесе бір муссондық дақылға тәуелді. Өңделінетін жердің 9,90%-ы бау-бақша шаруашылығына бейімделген. Күріш және жүгері негізгі дақылдар болып табылады. Сондай-ақ баджара, бидай, бұршақ және көкөністер де өсіріледі.
The average annual rainfall in Bokaro district is 1291.2 mm. The soil is generally laterite and sandy. 39.21% of the total area is under agriculture. It is generally a single monsoon dependent crop. 9.90% of the cultivable land is under horticulture. Rice and maize are the main crops. Bajara, wheat, pulses and vegetables are also grown.
Білім
2011 жылы Час ауданындағы 126 елді мекеннің 7-сінде бастауыш мектеп болмаған, 84-інде бір бастауыш мектеп, ал 35-інде бірнен көп бастауыш мектеп болған. 64 ауылда кем дегенде бір бастауыш және бір орта мектеп болған. 21 ауылда кем дегенде бір орта және бір жоғары мектеп болған. Час ауданында 7 жоғары орта мектеп және 1 жоғары оқу орны бар. Час колледжі, Канрра, Чакулия, 1976 жылы құрылған. Ол Жаркханд академиялық кеңесі мен Виноба Бхаве университетіне қарайды және өнер, ғылым және коммерция салаларындағы аралық және жоғары білім беру курстарын ұсынады. Свами Сахажнанда колледжі, Час, 1984 жылы құрылған және 1993 жылы университет аккредитациясын алған. Ол Виноба Бхаве университетіне қарайды және өнер, ғылым және коммерция салаларында курстар ұсынады.
In 2011, amongst the 126 inhabited villages in Chas CD block, 7 villages had no primary school, 84 villages had one primary school and 35 villages had more than one primary school. 64 villages had at least one primary school and one middle school. 21 villages had at least one middle school and one secondary school. Chas CD block had 7 senior secondary schools and 1 degree college. Chas College, Kanrra, Chakulia, was established in 1976. It is affiliated to Jharkhand Academic Council and Vinoba Bhave University, and offers intermediate and degree courses in arts, science and commerce. Swami Sahajnanda College, Chas, was established in 1984 and secured university affiliation in 1993. It is affiliated to Vinoba Bhave University and offers courses in arts, science and commerce.
Денсаулық сақтау
2011 жылы Шаш ауданындағы 126 тұрғынға толы ауылдың 4-інде негізгі медициналық орталықтар, 16-ында негізгі медициналық пункттер, 2-інде ана мен бала күтімі орталықтары, 2-інде аллопатиялық ауруханалар, 2-інде емханалар, 26-ында дәріханалар, ал 60-ында медициналық қызмет көрсету орындары болмады.
In 2011, amongst the 126 inhabited villages in Chas CD block, 4 villages had primary health centres, 16 villages had primary health sub centres, 2 villages had maternity and child welfare centres, 2 villages had allopathic hospitals, 2 villages had dispensaries, 26 villages had medicine shops and 60 villages had no medical facilities.