Кіріспе

Австралиялық баскетболшы Марк Роберт Брадтке (27 қыркүйек 1969 жылы туған) – Австралиялық кәсіби баскетболшы, мансабын аяқтаған. Ол негізінен Австралияның Ұлттық баскетбол лигасынде ойнады, сонымен қатар 1996–97 жылдары Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) «Филадельфия 76ers» командасы сапында бір маусым ойнады. Керемет ойын қабілетімен қатар, Брадтке NBL мансабының басында шашының ерекше тілімдеулі түрімен де танымал болды. 2013 жылы Брадтке NBL және Баскетбол Австралияға қосқан үлесі үшін Австралия баскетбол даңқы залына енгізілді.

Аделаида 36-шы

Брадтке Аделаиданың оңтүстігіндегі Ноарлунга қалашығында дүниеге келді және 1984 жылы Квинсленд штатындағы Брисбеннің солтүстігіндегі Редклифф мемлекеттік орта мектебінде оқып жүргенде баскетбол ойнай бастады (сол кезде ол 203 см (6'8") бойға ие болған). 16 жасында Аделаида 36ers командасының жаттықтырушысы Кен Коул оны клубқа қабылдады. 1986 жылы NBL дебютін жасауға дайын тұрған Брадтке Австралия спорт институтына оқуға түсті, онда 1986 және 1987 жылдары стипендиямен білім алды. Брадтке NBL карьерасын 1988 жылы Аделаида 36ers командасымен бастады, бірақ сол кезде команданы Гэри Фокс жаттықтыратын. Сол жылы 208 см (6'10") бойлы Брадтке Оңтүстік Кореяның Сеул қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарында Австралияның "Бумерлер" құрамасының құрамында өнер көрсетті. Ол командаға Олимпиада тарихындағы ең жақсы нәтижесі – төртінші орынды жеңіп алуға көмектесті (есеп 4:4, қола медаль үшін күресте АҚШ құрамасына есе жіберді, оның құрамында болашақ NBA ойыншылары Дэн Мажерле мен Дэвид Робинсон болды). Сол кезде 18 жасар Брадтке жазғы Олимпиада ойындарында баскетболдан Австралия құрамасының ең жас ойыншысы болды (алдын ала кезеңде 19 жасқа толады). Брадтке NBL-де өркендеп, 1989 жылы лиганың ең жақсарған ойыншысы деп танылды. 1988 жылы 36ers командасының капитаны Билл Джонспен ортада ойнағаннан кейін (кейбір ойындарда күшті шабуылшы ретінде де өнер көрсетті), Джонс Кен Коулдың жаттықтыратын "Ньюкасл Фальконз" клубына кеткеннен кейін, Брадтке 1989 және 1990 жылдары орталық позициясын өз қолына алды, 1990 жылы 24 ойында орташа есеппен 17,4 ұпай және 9,3 допты қорғап алды. Брадтке 1992 жылы Барселонада өткен Олимпиададан кейін испандық "Хувер Мурсия" клубымен қысқа мерзімді келісімшартқа отырды. Клубқа қайтар алдында 36ers клубымен келісімшартқа қол қойды, егер белгілі бір мерзім ішінде оралса, бір жылдық келісімшартының соңына дейін орындайтынына уәде берді. Австралияға оралғаннан кейін Брадтке 36ers клубына қайта оралмайтынын мәлімдеді, ал "Мельбурн Тайгерс" клубы оны белсенді түрде іздеп отыр деген қауесет тарады. 36ers басшылығымен ұзақ келіссөздерден кейін клуб оның келісімшартының қалған бөлігін сатып алуға дайын болды, бірақ NBL бұл мәміленің алдын алды, нәтижесінде Брадтке 36ers клубына ешқандай өтемақы төленбестен Мельбурнға кетіп қалды. Брадтке үшін Мельбурнға көшу сол кездегі қарындасы және кейін әйелі болған, халықаралық деңгейдегі теннисші Николь Провиске жақын болуға мүмкіндік берді. 1992 жылы Аделаидадағы соңғы маусымында 17 ойынға қатысқан Брадтке 36ers командасы үшін допты қорғау бойынша Марк Дэвистен кейін екінші орынды иеленді. "Клипсал Пауэрхаус" аренасында "Джилонг Суперкэтс" командасына қарсы өткен соңғы ойынында ол мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 43 ұпай жинап, 25 допты қорғады. Барлығында Брадтке Аделаида 36ers үшін 118 ойын өткізді, оның ішінде 9 финалдық ойын, орташа есеппен 15,4 ұпай, 9,6 допты қорғау және 1,6 блок жасады. 1992 жылы 36ers клубынан айырылғанына қарамастан, Аделаида жанкүйерлері оның карьерасының соңына дейін Брадтке-ге наразылық білдірді, бірақ 2015 жылдың қарашасында Аделаида жанкүйерлері оның 36ers және NBL лигасына қосқан үлесін мойындады. "The Advertiser" газеті жүргізген онлайн-дауыс беруде оны 36ers клубының тарихындағы ең жақсы орталық деп таныды. Брадтке 35,71% дауыс жинап, бұрынғы командаласы Билл Джонсты (25,17%) және 36ers клубының үш дүркін чемпионы Пол Ристі (23,81%) басып озды.

Мельбурн жолбарыстары

NBL маусымын испан лигасының «Хувер Мурсия» командасымен өткізгеннен кейін, Брадтке 1993 жылы «Тайгерс» сапында өнер көрсетуді бастады. Баяу старт бергенімен, маусымның ортасынан бастап командаға бес мәрте қатарынан NBL плей-оффына және екінші рет «Grand Final» сериясына жолдауға көмектесті. «Мельбурн» өзінің тарихындағы тұңғыш NBL чемпионатының жеңімпазы атанды, «Перт Уайлдкэтс» командасын 2:1 есебімен тізе бүктірді. Бұл ретте, үшінші және шешуші ойында «Перт ойын-сауық орталығында» тұңғыш рет жеңіске жетті. 1993 жылы өткізген 33 ойында орташа есеппен 17 ұпай, 12,7 доптарды қайтарып алу және 1,5 блок көрсетті. Жұлдызды ойыншылар Эндрю Гейз (деген Бумер) және американдық легионерлер Ланард Копленд пен Дейв Симмонспен бірге Брадтке-нің келуі «Тайгерс» командасын чемпиондыққа үміткерден нағыз чемпиондық командаға айналдыруға септігін тигізді. Команда 1997 жылы екінші NBL титулын жеңіп алды, «Grand Final» ойынында «Оңтүстік-Шығыс Мельбурн Magic» командасын 2:1 есебімен ұтып, 1996 жылғы серияның нәтижесін кері қайтарды. «36ers» командасымен бірге Брадтке NBL-дегі ең үздік орталық ойыншылардың бірі ретінде танылды. 1993 жылғы «Тайгерс» командасының жеңісінен кейін, екі мәрте Олимпиадаға қатысқан бұл ойыншы лигадағы ең жақсы орталық ойыншы деп есептелді. Брадтке «Тайгерс» командасымен келесі тоғыз маусым бойы өте жақсы өнер көрсетіп, 2001–02 жылғы NBL-дің ең құнды ойыншысы атағын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 1994, 1996, 1997 және 1999–2005 жылдары қатарынан NBL бірінші командасына сайланды. 1998 жылы NBL-дің 20 жылдық мерекелік командасына және 2003 жылы NBL-дің 25 жылдық мерекелік командасына да шақырылды.

Брисбен пульттері

377 НБЛ ойынынан кейін «Мельбурн Тайгерс» командасымен, Брадтке 2004–05 жылдары олармен соңғы маусымын өткізді. 2005–06 маусымында ол «Брисбен Буллетс» командасымен келісімшарт жасады, «Буллетс» командасы бұрынғы командасы «Мельбурн Тайгерс» командасын 2006–07 НБЛ финалдық сериясында 3–1 есебімен жеңіп, үшінші НБЛ титулын жеңіп алды. Финалдан кейін және «Буллетс» командасымен өткізген екі маусымда 59 ойыннан соң 38 жастағы Брадтке кәсіби баскетболдан зейнеткерлікке шықты, ол төрт НБЛ финалдық сериясында ойнады (үшін жеңіс).

Брадтке НБЛ-дің барлық уақыттағы ең көп допты қайтарып алған ойыншысы ретінде зейнеткерлікке шықты, орта есеппен 11,3 доптан 6283 допты қайтарып алды (4279 қорғаныста, 2004 шабуылда). 2016–17 НБЛ маусымының қазіргі күніне дейін бұл рекорд сақталып тұр. 2003 жылдың 21 қарашасында Брадтке Аделаидадағы «Distinctive Homes Dome» (қазір «Titanium Security Arena» деп аталады) стадионында бұрынғы «Аделаида 36ers» командаласы Марк Дэвистің 5200 допты қайтару рекордын бұзды. Дэвис, Аделаиданы әлі де мекендейтін, Брадтке жетістігін мойындап, ойын допын табыс етуге келді. Брадтке 1992 (14,8), 1994 (14,5), 1998–99 (13,3), 1999–00 (14,8), 2000–01 (14,1), 2001–02 (13,1), 2002–03 (12,9) және 2003–04 (10,9) жылдары допты қайтару бойынша НБЛ-ді жетекшілік етті. Брадтке сондай-ақ НБЛ-дің барлық уақыттағы ойын кезіндегі блокталған доптар тізімінде 763 блокпен үшінші орында тұр (орта есеппен 1,3).

Халықаралық мансап

Брадтке Австралияның "Бумерс" командасының көрнекті ойыншысы болды. Ол 1987 жылы 17 жасында үйінде Кеңес Одағының құрамасына қарсы өткен сынақ сериясында дебют жасады. Сол кезде "Бумерс" командасы NBL-ден шақырылған ойыншылардан құралды, ал Брадтке әлі де AIS-те оқып жүрген болатын. Аталған серияда Брадтке командадағы үшінші нөмірлі ірі ойыншы болды, ал одан бұрын тәжірибелі 6'10" (208 см) ортақ шабуылшы Рей Борнер және "Брисбен Булетс" клубының 6'10" (209 см) ортақ шабуылшысы Джон Дордж орналасты, ол да бұл серияда "Бумерс" құрамасында алғаш рет ойнады. Брадтке 1988, 1992, 1996 және 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында өнер көрсетіп, 1988, 1996 және 2000 жылы Сиднейде өткен Олимпиадада қола жүлде үшін күреске көмектесті. Сонымен қатар, ол 1990 және 1994 жылғы FIBA әлем чемпионаттарында Австралия құрамасының құрамында бақ сынады. 1988 жылы Сеулде өткен Олимпиада ойындарында Брадтке 18 жасында (Олимпиада барысында 19 жасқа толды) жазғы Олимпиада ойындарында баскетболдан Австралия құрамасынан ойнаған ең жас ойыншы атанды. Қай спорт түрімен айналыссаңыз да, ең жақсылармен күш сынасып, өзіңізді ең жақсы жағдайда көрсетуді қалайсыз, ал Олимпиада ойындары осы мақсатқа арналған. Сіз дайын екеніңізге сеніп ойнауға кірісесіз, бірақ содан кейін әлемдегі ең жақсы ойыншыларға қарсы ойнайтыныңызды түсінесіз, олар физикалық тұрғыдан жақсы дамыған, жоғары секіріп, жылдам жүгіре алады, сіз өзіңіздің мүмкіндіктеріңізді танытып, ойнап шығудың жолын табуыңыз керек, мен Олимпиадалық жарыстарда осыны ұнатамын. NBL мансабының басым бөлігін 6'11" (211 см) бойына байланысты орталық ретінде өткізгеніне қарамастан, Брадтке халықаралық аренада "Бумерс" командасы үшін көбінесе бастапқы құрамдағы жеңіл шабуылшы ретінде ойнады, себебі бастапқы орталық 7'2" (218 см) бойы бар "Чикаго Буллс" командасының NBA чемпионы Лук Лонгли болды. Жалпы, Брадтке "Бумерс" командасы үшін 179 ойын ойнады және екі рет "Газе медаліне" ие болды (1992, 1999).

НБА

28 жасында Брадтке 1996–97 жылғы НБА маусымында «Филадельфия 76ers» (Philadelphia 76ers) командасымен 247 500 доллар көлемінде келісімшарт жасасты. Ол «Филадельфия» үшін 36 ойын өткізіп, әр ойында орташа есеппен 1,6 ұпай, 1,9 допты қайтару, 0,1 блок және 7 минут алаңда ойнады.

Еуропа

1992 жылғы NBL маусымы аяқталғаннан кейін Брадтке 1992-93 жылғы Испания лигасында «Хувер Мурсия» клубында өнер көрсетті. Өкінішке орай, команда 22-орында қалды және келесі маусымда бірінші лигадан төмендеді. Сондай-ақ ол 2002 жылы Грек лигасының «Олимпиакос» клубында да ойын ойнады.

Жеке

Брадтке 1994 жылдан бері австралиялық бұрынғы кәсіби теннисші Николь Провиске үйленген. Олардың екі ұлы бар: Остин (2000 жылы туған) және Дженсен (2004 жылы туған). Остин 2019 жылдан бастап Мельбурн футбол клубына B категориясы бойынша жаңадан келген ойыншы ретінде қосылады.

NBL мансабының статистикасы

Ойын: 554 (Адл 118, Мелб 377, Брис 59) Қайтарым: 6,283 (4,279 қорғаныс, 2,004 шабуыл 1-ші барлық уақыт 11.3 ойын басына) Ұпай: 9,621 (17.3 ойын басына) Есімді лақтырулар: 1,665 / 2,508 (66.4%) Далалық лақтырулар: 3,959 / 7,419 (53.4%) 3 ұпайлық лақтырулар: 38 / 148 (25.7%) Блоктаулар: 763 (3-ші барлық уақыт, 1.3 ойын басына)