Кіріспе
Чарльз Мордаунт, Питербороның 3-ші графы және Монмуттың 1-ші графы (1658 – 25 қазан 1735) – ағылшын армиясының офицері, виг саясаткері және пэр. Ол Джон Мордаунт, 1-ші виконт Мордаунттың және оның әйелі Элизабеттің ұлы, Томас Керидің қызы және жалғыз мұрагері, ал Роберт Керидің, 1-ші граф Монмуттың екінші ұлының немересі. Мордаунттың әкесі Джон Мордаунт 1659 жылы Авалон виконты Мордаунт және Суррейдегі Рейгейт бароны Мордаунт титулына ие болды.
Charles Mordaunt, 3rd Earl of Peterborough and 1st Earl of Monmouth, (1658 – 25 October 1735) was an English Army officer, Whig politician and peer. He was the son of John Mordaunt, 1st Viscount Mordaunt, and his wife Elizabeth, the daughter and sole heiress of Thomas Carey, the second son of Robert Carey, 1st Earl of Monmouth. Mordaunt's father, John Mordaunt, was created Viscount Mordaunt of Avalon and Baron Mordaunt of Reigate, Surrey, in 1659.
Саяси мансап
Чарльз 1674 жылдың 11 сәуірінде Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне қабылданғанға дейін Тонбридж мектебінде оқыды. Он алты жасында ол сэр Джон Нарбороның Жерорта теңізіндегі флотына қосылып, Триполи қаласының қаруларының алдында дейдің флотын жою арқылы әскери өнерінде алғашқы жетістігін қамсызды. Оның әкесі 1675 жылдың 5 маусымында қайтыс болды, содан кейін Чарльз Мордаунт виконт Мордаунт титулын мұраға алды. Танжерге жасалған екінші экспедициядан оралғаннан кейін, ол құлшыныспен виг саясаткері болып, тәктің мұрагері Йорк герцогы Джеймстің бекем қарсыласы ретінде саяси өмірге белсенді түрде араласты. Джеймс таққа отырғанда, Мордаунттың үздіксіз қарсылығы оны 1686 жылы Голландияға қашуға мәжбүр етті, онда ол Вильгельм Оранжға Англияны басып алуды ұсынды. Салқынқанды және сақ Вильгельмнің мінезі, қатал және толқулы Мордаунтпен көп ортақ емес еді. Оның жоспары қабылданбады, бірақ Оранж принці оның қызметін сақтап қалуды жөн көріп, тиімді деп санады. Вильгельм Торбейге аттанғанда, оның досы онымен бірге болды, ал голланд принці Англия тағына қауіпсіз отырғаннан кейін Лорд Мордаунтқа шексіз құрмет көрсетілді.
Қазынашылықтың бірінші лорды
1689 жылғы 14 ақпанда ол жеке кеңеске ант берді, сол жылдың 8 сәуірінде Қазынашылықтың бірінші лорды болып тағайындалды және бір күннен кейін 1-ші Монмут графы (осы әулет бойынша екінші рет құрылған) титулы берілді. Оның анасының ата-аналары Томас Кери мен оның әйелі Маргарет Смит болды; Томас Роберт Керидің, 1-ші Монмут графының және оның әйелі Элизабет Треванионның екінші ұлы еді. Осылайша Монмут графтығы бұрынғы иесінің ұрпағына қайта оралды. Бір жыл ішінде ол Қазынашылықтан шеттетілді, бірақ монархтың жанында қалды және 1691 жылғы қаңтарда Голландияға қауіпті сапарға бірге аттанды. Ол 1692 жылғы 7 желтоқсанда соғыс жүргізу саясатын зерттеу үшін комитет құру туралы ұсынысты қабылдамауға қарсылық білдірген он сегіз пэрдің бірі болды. Уильям бұрынғы сессияда үшжылдық парламенттер туралы заңға қол қоюдан бас тартса да, лорд Монмут 1693 жылғы желтоқсанда оны қайтадан ұсынды. Бұл сотпен келіспеушілікке әкелді, бірақ толық ажырасу 1697 жылғы қаңтарда болды, ол кезде Монмут сэр Джон Фенвик құпия жоспарына қатысқандығы және корольге қарсы сыпайы емес сөздер айтқандығы айыпталды. Ол Лондон мұнарасына қамалды, 1697 жылғы 30 наурызға дейін түрмеде отырды және лауазымынан алынды. Осы қиындықтардан кейін сол жылдың 19 маусымында оның інісі Генри Мордаунт, 2-ші граф қайтыс болғаннан кейін Питерборо графы титулын алғанда, ол шамалы дағдай алды.
Таураттан босату
Тауэрден босатылғаннан кейінгі төрт жыл көбінесе зейнеткерлікпен өтті, бірақ королева Анна таққа отырғаннан кейін ол қайтадан құлшыныспен саяси өмірге белсенді түрде араласты. Оның бірінші қадамы – 1702 жылдың ақпан айында Малмсбери округінен өзінің үміткерін сайлауға жасаған әрекеті үшін Парламент палатасының айыптауын өз үстіне алу болды. Оның үйде қалуы, тыныш еместігінің себебімен министрлердің шараларына қарсы шығуы мүмкін деген қорқыныштан, 1705 жылдың басында Испанияға экспедиция басшысы болып тағайындалды, бұл Испания мұрагерлік соғысы кезінде болды.
Құрлық әскерлерінің жалғыз қолбасшысы
Ол Испанияда ағылшын және голланд әскерлерін басқарды. 1705 жылғы сәуірде құрлық әскерлерінің жалғыз қолбасшысы, ал 1 мамырда сер Клаудсли Шоуэллмен бірлесіп флоттың қолбасшысы болып тағайындалды. Ол 29 наурызда патшалық кеңесінің мүшесі қылып қайта бекітілді. 1705 жылғы 20 маусымда Лиссабонға келді, сол жылдың тамызында Каталонияны бағындыру жорығымен Барселонаға аттанды және қаланы қоршауға кірісті. Бірнеше апта бойы операциялар тиісті қарқынмен жүргізілмеді, Питерборо әскерлерді Италияға тасымалдауды ұсынды, бірақ Австрияның эрцгерцогы Карлдың ықпалды кеңесі басымдық алып, 14 қазанға қарай қала оның қолына көшті. Питербороның осы науқандағы әрекеттерін Испания тағына австриялық ханзадені отыруына қолдау көрсетпеген жағдайда түсіну қиын. Чарльз лорд Галвей әскерлерімен бірігіп Мадридке қарай жорық жасағанда, Питербороның кеңесі оның жолына кедергі келтірді. Алдымен ол Валенсия бағытында ілгерілеуді ұсынды, себебі онда жабдықтар жиналған еді, бірақ кейін бұл ұсыныстан бас тартты. Содан кейін, көмекке мұқтаж Галвейге қосылуды бірнеше аптаға кешіктірді, бірақ ақырында 6 тамызда лагерьге жетті. Әскер басшыларының пікірлері екіұшты болды, сол себепті 1707 жылғы наурыз айында лорд Питерборо Англияға қайтарылып, өз іс-әрекеттерін түсіндіруді сұрады. Ол құзыретсіздік танытты және өкілеттігін асыра пайдаланды деген айып тағылды, ал оның іс-әрекеттері оны қолдаған торилер мен оған қарсы болған вигтер арасындағы қайшылықтарға ұласты.
Англияға оралу
Англияға оралғаннан кейін ол торилермен бірігіп, Бленхейм мен Малплакеттегі вигтердің жеңімпаздарымен салыстырылып, өзіне тиімді сыйлыққа ие болды. Испанияда қызмет еткен Питерборо, Галвей және Тайраули арасындағы дау-жанжал Лордтар палатасындағы ашулы пікірталастардың нысаны болды, нәтижесінде көпшілік Питербороны қолдады. Бірнеше құйындарлы сөздерден кейін, ол көптеген маңызды және көрнекті қызметтер атқарды деген қаулы қабылданды және 1708 жылдың басында дауыс беру кезінде ешқандай бөлініс болмады. Оның жаңа достары оны Англияда ұзақ ұстағысы келмеді, сондықтан оны Венаға миссиямен жіберді, онда ол министрлерді оларға ұнамайтын міндеттемелерге мәжбүр етті. Осы келіспеушілікке деген наразылығы 1713 жылы атқыштар полкіне қолбасшылыққа тағайындалуымен және Гартер орденінің рыцарі атағымен жұмсалды. Георг I таққа отырғаннан кейін Лорд Питербороның беделі құлап кетті. Көптеген аурулар мен қиындықтардан шаршап, ол 1735 жылдың 25 қазанында Лиссабонда қайтыс болды. Оның денесі Англияға әкелініп, 21 қарашада Бедфордширдегі Тервиде жерленді.
Тұлғасы мен отбасы
Лорд Питерборо бойы алпасты емес, денесі жұқа болған. Оның белсенділігінің шегі болмады. Ол Еуропадағы кез келген адамнан гөрі патшалар мен пошташыларды көп көрген деседі, ал Джонатан Свифттің Морданто туралы шумағының мәні – оның астанадан астанаға қаншалықты жылдамдықпен сапар шеккенін сипаттаудан тұрады. Ол пікірсайыстарда шешен, соғыста батыр болды, бірақ оның сенаттағы беделі тұрақсыздығынан құлдырап, оның күші жолдастарымен бірлік болмауынан зая кетті. 1678 жылы Чарльз сэр Александр Фрейзердің қызы Кэри Фрейзерге және оның әйелі Мэри Кэриге (Мордаунттың анасы Элизабет Кэридің екінші туысы – бұл Кэри Фрейзерді Мордаунттың үшінші туысы етеді) үйленді. Ол 1709 жылдың 13 мамырында қайтыс болып, Турвиде жерленді. Олардың үш баласы болды: Леди Генриетта Мордаунт (1760 жылы қайтыс болды), Гордонның 2-ші герцогына үйленді және ұрпақтары болды. Оның немересі, 4-ші герцог, ақырында Мордаунт барониясын мұраға алды. Джон Мордаунт, Мордаунт виконты (шамамен 1681–1710), 4-ші графтың арғы атасы. Капитан, құрметті Генри Мордаунт, RN (27 ақпан 1710 жылы қайтыс болды). 1722 жылы ол Анастасия Робинсонға (шамамен 1695–1755) жасырын үйленді, ол 1714 жылдан бері танымал драмалық әнші, өте әдемі және мейірімді мінезді, Томас Робинсонның қызы (1722 жылы қайтыс болды), портрет суретшісі; бірақ бастапқыда ол оның әйелі ретінде мойындалмады және Парсонс Гринде екі қарындасымен бірге одан бөлек өмір сүрді (тек оның сүйіктісі ретінде қарастырылды). Ол 1724 жылға дейін опера сахнасында өнер көрсетті. Оның 1735 жылы қайтыс болуына бірнеше ай қалғанда тағы бір неке рәсімі болған сияқты. Екінші әйелінен баласы болған жоқ. Encyclopædia Britannica (1911) мәліметінше, Анастасия оның өліміне бірнеше ай қалғанда қайтыс болды; алайда, бұл Питерборо және Монмут графшасы Анастасияның 1755 жылға дейін өмір сүргендігі және 1735 жылы екінші неке рәсімі өтпегендігі туралы дәлелдерге тікелей қайшы келеді.
Lady Henrietta Mordaunt (died 1760), married the 2nd Duke of Gordon and had issue. Her grandson the 4th Duke eventually inherited the Mordaunt barony. John Mordaunt, Viscount Mordaunt (c.1681–1710), ancestor of the 4th Earl. Capt. Hon. Henry Mordaunt, RN (died 27 February 1710). In 1722 he secretly married Anastasia Robinson (ca. 1695–1755), a famous dramatic singer (from 1714) of great beauty and sweetness of disposition, daughter of Thomas Robinson (died 1722), a portrait painter; but she was at first unrecognised as his wife, and lived apart from him (regarded merely as his mistress) with her two sisters at Parson's Green. She remained on the operatic stage until 1724. A second marriage ceremony appears to have taken place a few months before his death in 1735. By his second wife, he appears to have had no issue. According to the Encyclopædia Britannica (1911), it was only a few months before his death that Anastasia died; however, this is flatly contradicted by the evidence that Anastasia, Countess of Peterborough and Monmouth, survived until 1755 and that the purported second marriage ceremony never took place in 1735.