Кіріспе

Танымал аминқышқылдық тізбек

Биохимиялық белоктарды нысанаға алуда пероксисомалық нысанаға алу сигналы (PTS) – рецепторлар танитын және байланысатын пероксисомалық белоктың бөлігі. Ол бұл мотивті қамтитын белоктардың пероксисомаға орналасуын анықтайды.

Шолу

Барлық пероксисомалық ақуыздар цитоплазмада синтезделеді және пероксисомаға бағытталуы тиіс. Бұл процестің алғашқы қадамы – ақуыздың рецептормен байланысуы. Содан кейін рецептор кешенді пероксисомаға бағыттайды. Рецепторлар пероксисомалық ақуыздың пероксисомалық нысаналау сигналы немесе ПТС деп аталатын аймағын таниды және оған байланысады. Пероксисомалар белгілі бір мембранамен қоршалған матрицадан тұрады. Көптеген пероксисомалық матрицалық ақуыздардың құрамында қысқа тізбек бар, әдетте белоктың соңғы карбоксильді ұшында PTS ретінде қызмет ететін үш аминқышқылы болады. Прототиптік тізбек (көптеген вариациялар бар) – серин лизин лейцин (бір әріпті аминқышқылы кодында SKL). Бұл мотив және оның түрлері PTS1 деп аталады, ал рецептор PTS1 рецепторы деп аталады. PTS1 рецепторы PEX5 генімен кодталатыны анықталды. PEX5 бүктеліп қалған ақуыздарды пероксисомаға импорттайды, пероксисома мен цитозол арасында қозғалады. PEX5 көптеген басқа ақуыздармен, соның ішінде Pex8p, 10p, 12p, 13p, 14p-мен өзара әрекеттеседі. Кейбір пероксисомалық матрицалық ақуыздардың амин-терминальдерінде өзгеше және аз сақталатын тізбектер болады. Бұл PTS2 сигналын PEX7 генімен кодталған PTS2 рецепторы таниды. "PEX" пероксисомалық синтез үшін маңызды деп анықталған гендер тобын білдіреді. PEX5 сияқты нөмірлік белгілеулер, әдетте олардың алғаш рет ашылған тәртібін көрсетеді. Пероксисомалық мембранаға бағытталған ақуыздар үшін "mPTS" мотиві деп аталатын ерекше мотив қолданылады, ол жақсы анықталмаған және үзіліссіз субдомендерден тұруы мүмкін. Олардың бірі – матрицаға қаратылған ақуыз ішіндегі (яғни мембрана аралықтарында) негізгі аминқышқылдарының (аргининдер мен лизиндер) кластері. mPTS рецепторы PEX19 генінің өнімі болып табылады.