Кіріспе

Пакистандық крикетші Мисбах әл-Хақ ПП СИ (; 1974 жылғы 28 мамырда туған) – бұрынғы пакистандық крикет жаттықтырушысы және бұрынғы халықаралық крикетші. Мисбах барлық форматта Пәкістан құрамасының капитаны болды, сондай-ақ Пәкістан ұлттық құрамасының бұрынғы бас бапкері және бұрынғы бас іріктеушісі. Капитан ретінде ол Пәкістанды 2012 жылғы Азия кубогында жеңіске жеткізді. Мисбах 2009 жылғы ICC T20 әлем чемпионатында жеңіс одны алған команданың құрамында болды, бұл бұрынғы турнирде финалда жеңіліске ұшырағаннан кейін екі жыл өткен соң болды. Кеш гүл ашқан ойыншы Мисбах орта буын шабуылшысы болды, ол өз баянымен танымал, сонымен қатар қажет болған жағдайда агрессивті ойыншы бола білді. Мисбах тест крикетіндегі ең жылдам 50 ұпай жинаған және ең жылдам 100 ұпай жинаған ойыншы рекордын орнатты, сондай-ақ ғасырлық соққысыз ODI форматындағы ең көп ұпай жинаған ойыншы рекордын иеленеді. Мисбах Лахордағы Менеджмент және Технология университетінен Адам ресурстарын басқару бойынша MBA дәрежесін алған. 2015 жылы шектеулі оверлі крикеттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мисбах бірнеше жыл бойы тест крикетімен айналысты. 2017 жылдың 4 сәуірінде Мисбах Вест-Индия туры аяқталғаннан кейін барлық халықаралық крикеттен де зейнеткерлікке шыққандығын жариялады. Мисбах 2017 жылдың 14 мамырында халықаралық крикеттің барлық форматтарынан зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір және мансап

Мисбах Пәкістанның Пенджаб провинциясындағы Мианвали қаласында өскен. Оның әкесі Абдул Құдус Ниязи мектеп директоры болған, ол Мисбахтың балалық шағында қайтыс болды. Мисбах паштун Ниязи әулетінен шыққан; Пакистан крикетшісі және бұрынғы премьер-министр Имран Хан оның алыс туысы. Мисбах бастапқыда туған қаласында лентамен ойнайтын крикетпен айналысты, бірақ ата-анасы оның жақсы білім алуын қалады және ол Фейсалабадтағы BSc бағдарламасын аяқтады. Кейін ол Менеджмент және Технология университетіне MBA дәрежесін алу үшін түсті. Мисбах 1998 жылы 24 жасында Саргода үшін бірінші сыныпты дебют жасады. Ол 2001 жылы Пәкістанның тест командасына, ал 2002 жылы ODI командасына шақырылды. Мисбах 2004 жылы Узма Мисбах әл-Хак Хан Ниазиға үйленді. Жұбайлардың екі баласы бар, оның ішінде оның ұлы Фахам Мисбах әл-Хак Хан Ниази де крикетші.

Отандық мансап

Мисбах халықаралық деңгейде ғана емес, сонымен қатар отандық деңгейде де табысқа жетті. Оның 2012–13 жылғы отандық маусымы естен кетпес болды. Ол «Фейсалабад Вулвз» клубының капитаны болды, Twenty20 отандық турнирінде, ал «SNGPL» клубын бірінші лига және А лигасындағы отандық турнирлерде басқарды. Біріншісінде ол Юнус Ханның «HBL» командасына қарсы «Президент кубогында» «SNGPL» клубын жеңіске жеткізді, содан кейін «Фейсал Банк Супер 8» финалында Шоaib Маликтің «Сиалкот Сталлонс» клубына қарсы «Фейсалабад Вулвз» клубын күтпеген жерден жеңіске жеткізді. «Фейсалабад Вулвз» бұрын «Фейсал Банк T20 Кубогының» финалында Мохаммад Хафиздің «Лахор Лайонс» клубына жеңіліс тапқан болса да, «Супер 8» турнирінің жартылай финалында кек қайтарды және ақырында турнирді жеңіп, Чемпиондар лигасының T20 кезеңіне жолдама алды. Соңында Мисбах «SNGPL» клубын отандық А лигасы турнирінде, яғни «Президент кубогында» Рана Навед ул Хасанның «WAPDA» клубына қарсы тағы бір жеңіске жеткізді. Мисбах 2012/13 жылғы отандық маусымда барлық отандық турнирлерді (Twenty20, бірінші лига және А лигасы) жеңіп алды. Мисбах 2008 жылы Үндістан Премьер-лигасының 1-ші маусымында «Royal Challengers Bangalore» клубында, ал 2012 жылы Шри-Ланка Премьер-лигасында «Kandurata Warriors» клубында ойнады. Сондай-ақ, ол 2013 жылғы Кариб теңізі Премьер-лигасында «St Lucia Zouks» клубының құрамында ойнады. Ол Бангладештегі «Abhani» клубында да ойнаған. Мисбах 2013 жылдан бастап Англия графтық чемпионатында ойнау үшін «Worcestershire County Cricket Club» клубынан екі жылдық келісімшарт ұсынғанын, бірақ халықаралық міндеттемелерімен келіспегендіктен бас тартқанын айтты. 2015 жылы Мисбах Бангладеш Премьер-лигасының үшінші турнирінде ойнау үшін «Rangpur Riders» клубымен келісімшарт жасады. 2016 жылдың шілдесінде Англиямен өтетін тестілік серияға дайын болу үшін ойнауға шешім қабылдады. «Rangpur Riders» командасының құрамындағы алғашқы ойынында Мисбах 61 ұпай жинап, 4 алтылық соғып, командасын 187 ұпайлық үлкен есеппен жеңіске жеткізді. Ол көрсеткен ойыны үшін «Ойын адамы» сыйлығын алды. Мисбах 2016 жылдың ақпан айында Пәкістан Суперлигасында 140 000 долларға «Islamabad United» клубымен келісімшарт жасады. Ол лигадағы ең көп ұпай жинаған 10-шы ойыншы. Ол «Islamabad United» клубын Пәкістан Суперлигасының бірінші чемпионы етіп атанды, және команда үшінші PSL турнирін жеңген кезде де капитан болды. Мисбах Пәкістан Суперлигасы матчтарында капитан ретінде ең жоғары жеңіс көрсеткішіне ие. 2019 жылы «Lahore Qalandars» клубына қарсы ойында ол T20 тарихында 50 ұпай жинаған ең қарт ойыншы атанды.

Алғашқы жылдары

2001 жылы халықаралық аренада дебют жасағанымен, оның шығуы ICC World T20 турниріне шақырылғанда болды. Мисбах 2007 жылғы ICC World Twenty20 турнирінде өте ықпалды болды, әсіресе финалда Үндістанға қарсы соңғы ойында Пэддл Скоп соққысын орындады, бірақ Пәкістан 5 ұпаймен жеңіліске ұшырады. Ол Пәкістан құрамасынан ең көп ұпай жинаған ойыншы және турнирде жалпы есеп бойынша үшінші орынды иеленді. Сондай-ақ, ол ICC T20I рейтингінде №1 позицияға жеткен алғашқы пакистандық ойыншы болды. Ол сондай-ақ T20I форматында 50 ұпай жинаған алғашқы пакистандық ойыншы. Оның Австралияға қарсы 66 ұпайлық ойыны ESPNcricinfo дауыс берушілерінің пікірінше, жылдың ең үздік төртінші T20I ойыны деп танылды. 2007 жылғы T20I әлем чемпионатында ESPNcricinfo оны "Турнир командасының" құрамына енгізді. Оның Бенгалурудағы Үндістанға қарсы 161* ұпайлық ойыны ESPNcricinfo дауыс берушілерінің пікірінше, жылдың үшінші үздік Тест ойыны деп танылды. Мисбах 2009 жылғы World T20 жеңімпаз командасының құрамында болды және оның ойыны жоғары бағаланды. Мисбах Шахид Афридидің капитаны болған кезеңде Пәкістанды 2011 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалына жеткізуде маңызды рөл атқарды. Мохалидегі Үндістанға қарсы ойыннан кейін Мисбах маңызды сәттерде көптеген нүктені жоғалтқаны үшін жанкөйерлер мен сарапшылар тарапынан сынға ұшырады.

Жетістік

2013 жылы Мисбахтың ойын шеберлігі ерекше болды. Ол бір күндік ойындардағы ICC рейтингінде мансаптық рекордты жаңарта отырып, жетінші орынға көтерілді. Мисбах 2013 жылы бір күндік ойындарда 1373 ұпай жинап, Мұхаммед Хафиз бен Вират Кохлиден озып кетті. Сондай-ақ, ол күнтізбелік жыл ішінде 15 бір күндік жартылай ғасыр соқты, бұл рекордты көрсеткіш, сонымен қатар сол жылы бір күндік ойындарда үшінші көп санды алтылық соқты. Пәкістан барлық 3 ойында жеңіліп қалғанмен, Мисбах 2013 жылғы Чемпиондар кубогының «Турнир командасы» құрамына енді. ESPNcricinfo сайты оны команда капитаны деп таныды. Оңтүстік Африкаға қарсы Абу-Дабиде өткен бірінші сынақ матчында Пәкістан 442 ұпай жинады, онда Мисбах төртінші сынақ ғасырын соқты, бұл Хуррам Манзурдың 146 ұпайынан кейін иннингсте екінші болды. Екінші иннингсте пакистандықтардың соққысы құлдырап, 7/3 есебіне жетті. Команданың екі тәжірибелі ойыншысы (Мисбах пен Юнис Хан) соққыға шыққанда, Мисбах Робин Петерсонның добынан екі алтылық соғып, жеңіс әкелді. Дубайда өткен екінші сынақ матчында Пәкістан бірінші иннингсте 99 ұпайға тоқтады. Оңтүстік Африка 517 ұпай жинап, Грэм Смит төртінші рет қос жүздік соғып, АБ де Вильерс тағы бір жүздік соқты, ал Пәкістан ұятты жеңіліске ұшырады. 70/4 есебінде Мисбах келіп, Оңтүстік Африканың шабуылын Асад Шафикпен 197 ұпайлық серіктестікпен қайталады (осы серіктестік бірінші сынақ матчында да болған еді). Мисбах 88 ұпай жинап, жартылай кәсіби спиннер Диан Элгарды сиыр мүйізінен шығаруға тырысты, бірақ доп тікелей Жак Каллиске тиді. Оңтүстік Африка Пәкістанды осы жылғы үшінші екіжақты серияда өздерінің жерінде ойнауға шақырды. Бірінші бір күндік матч Кейптаунда өтті. Оңтүстік Африка 195 ұпайға тоқталып, 23 ұпаймен жеңіліп, Пәкістан 1:0 есебімен алға шықты. Порт-Элизабетте өткен екінші бір күндік матчқа жаңбыр кедергі келтіріп, ойынды әр командаға 45 оверге дейін қысқартты. Пәкістан ойынды 1 ұпаймен жеңіп, Оңтүстік Африкаға қарсы алғашқы сериялық жеңіске жетті, тіпті олардың өз жерінде. Пәкістан Оңтүстік Африканы өз алаңында екіжақты бір күндік ойындарда жеңген алғашқы Оңтүстік Азия құрамасы атанды. Үшінші бір күндік матчта Ахмад Шехзад, Мұхаммед Хафиз, Шахид Африди және Жунаид Хан демалыс алды. Бірінші болып соққы соққан Пәкістан 179 ұпай жинап, Мисбах 79 ұпаймен жеңілмеді. Боулерлер Пәкістанды ойынға ұстауға тырысқанмен, мақсат тым төмен болды және Оңтүстік Африка 4 қақпаға жеңіске жетті. Пәкістан 2:1 есебімен серияны жеңіп алды. БАӘ-де қорландырылғаннан кейін Пәкістан крикетіне қалыпты жағдайды қайтарған бұл сыртқы жеңіс Мисбахқа бүкіл елден мақтау әкелді.

Рекордтар

2014 жылы Абу-Дабиде Австралияға қарсы 56 доптан тестілік жүздік соғып, Вив Ричардстың сол кездегі ең жылдам жүздігімен теңесті. 2016 жылдың шілдесінде Мисбах Англияға қарсы Лордста жүздік соғып, 82 жылдың ішінде тестілік жүздік соққан ең қарт крикетші болды. 42 жас 2 айлық шағында Мисбах сонымен қатар тестілік жүздік соққан ең қарт капитан атанды. Мисбах осы жетістікті командаластарына салют жасап және он рет қақпақтан иіліп атап өтті. Кейін берген сұхбатында бұл мерекелік шараның Абботтабадтағы әскери жаттығу лагеріне деген құрмет ретінде жасалғанын түсіндірді, онда команда армия стиліндегі жаттығудан өтті.

Капитандық

Пакистанның Үндістанға жасаған турнесі кезінде Мисбах екі жүзді соқты және Шоaib Malik-тің жарақатынан кейін бір күндік матчта капитан міндетін атқарушы болып тағайындалды. 2010 жылы Австралияға жасаған турдан кейін ол барлық форматтардан шығарылды, кейін таңдау комиссиясы оны елемесе, зейнетке шығуды қарастырды. Англияға жасаған турда ол қатыспады, себебі сол кезде Сальман Баттқа алаңға шығуға тыйым салынған болатын. 2010 жылдың қазан айында күтпеген оқиға болып, ол БАӘ-де Оңтүстік Африкаға қарсы серияға Пәкістанның тестілік капитаны болып тағайындалды. Пакистанның Вест-Индияға жасаған турнесінде Мисбах Warner Park-тағы екінші тестілік матчта сәтті өнер көрсетті, төрт жылдан кейін алғашқы тестілік жүзін соқты. Вест-Индия сериясынан кейін Мисбах Шахид Афридидің орнына шектелген форматтардағы капитан болды, себебі ПХБ және бапкер Вакар Юнис Афридидің капитандығы мен дұрыс емес мәлімдемелеріне наразы болды. Мисбах команданы сегіз T20I матчта басқарды, алтысында жеңіп, екісінде жеңілді. Оның соңғы T20I матчы 2012 жылдың 27 ақпанында Англияға қарсы өтті. 2012 жылы Англияға қарсы T20 сериясындағы жеңілістен және бұрынғы крикетшілердің сынынан кейін Мисбах Пәкістанның T20 капитаны лауазымынан кетіп, Мұхаммед Хафиз T20 форматта команданы жетектеуге тағайындалды. 2013 жылы Пәкістан Оңтүстік Африка, Үндістан, Вест-Индия, Зимбабве және Шри-Ланкаға қарсы екіжақты сериялар ойнады және Чемпиондар кубогына қатысты. Үндістандағы Үндістанға қарсы жеңіске қарамастан, Оңтүстік Африкаға қарсы серияда 3–2 есебімен жеңіліс, Чемпиондар кубогында жеңіліс, Зимбабвеге қарсы 2–1 есебімен жеңіс және ОАЭ-де Оңтүстік Африкаға қарсы үй сериясында 4–1 есебімен жеңіліс Мисбахтың капитандық қабілеті мен ойынға деген көзқарасына қатты сын тудырды. Әсіресе Оңтүстік Африкаға қарсы 4–1 есебімен жеңіліс Мисбахтың капитандығын қатаң сынауға алып келді. Бұрынғы пакистандық ойыншылар Пәкістан крикетін толыққанды жаңартуды талап етіп, Мисбахты оның капитандығы, баяу ойыны және жеңілісі үшін сынады. Алайда ПХБ Мисбахтың 2015 жылғы Крикет әлем чемпионатының аяқталуына дейін капитан болып қалатынын жариялады. Бірнеше телешоулар мен танымал тұлғалар бұл шешімге қарсы шығып, Мисбахты қызметтен босатуды талап етті. 2016 жылдың тамызында Мисбахтың басшылығымен Пәкістан 1988 жылдан бері алғаш рет тестілік крикетте бірінші орынға ие болды. Жаңбыр салдарынан Үндістан мен Вест-Индия арасындағы соңғы тестілік матч тең аяқталып, Пәкістан бірінші орынға шықты. ПХБ төрағасы Шахриар Хан және бұрынғы Пәкістан бапкері Вакар Юнис Мисбахтың соңғы алты жылдағы көшбасшылығы үшін барлық құрметке лайық екенін айтты. Мисбах – Пәкістанның ең сәтті тестілік капитаны. Мисбах 56 тестілік матчта Пәкістанды жетектеп, 26 матчта жеңіске жетті, 19 матчта жеңілді және 11 матч тең аяқтады. Мисбах 2010 жылы Англия турнесіндегі спот-фиксинг салдарынан тестілік капитан болып тағайындалды. Оңтүстік Африкаға қарсы БАӘ-де өткен келесі серияда ол Пәкістанды тестілік матчтарда жетектеді. Шахид Афридидің тестілік капитандықтан бас тартуы және Сальман Батттың спот-фиксинг салдарынан шеттетілуінен кейін Мисбах Юнус Хан, Мохаммад Юсуф және Камран Акмалды басып өтті. Васим Акрам бұл шешімнің күтпеген екенін, бірақ Мисбах жақсы ойнап, алаңда жақсы көрсетсе, барлығы жоспар бойынша жүзеге асатынын айтты. Бұрынғы Пәкістан бапкері Джефф Лоусон Мисбахтың Пәкістандағы ең жақсы крикеттік миы бар екеніне сенетінін және ол капитандық жоспарларында керемет жұмыс істейтінін айтты. Мисбах оны капитан етіп тағайындау туралы шешімді сынағандарға жауап беріп, өзін көрсету мүмкіндігін беру керектігін мәлімдеді. Мисбах 2008 жылдан 2015 жылға дейін бір күндік матчтарда капитан болды және 10-шы ең жоғары табысқа жеткен капитан атанды. 2015 жылы ол өзінің баяу, бірақ сәтті тәсіліне байланысты сынға ұшырап, капитандықтан кетті. Алайда, халықаралық аренадағы үздіксіз жеңілістерден кейін, әсіресе Пәкістанның 2016 жылғы ICC World Twenty20 турнирінен шығуынан кейін, ПХБ басшылары оны бір күндік матчтарға капитан ретінде қайтаруды қарастырды.

Зейнеткерлік

2015 жылдың қаңтар айында Мисбах 2015 жылғы әлем чемпионатынан кейін бір күндік және T20 форматтарынан қанағаттандыратынын мәлімдеді. Мисбах 2015 жылы Австралияда өткен әлем чемпионатында Пәкістан құрамасының капитаны болды. Ол турнирде Пәкістан атынан ең көп ұпай жинаған ойыншы болды. Пәкістан тек жартылай финалға ғана өте алды. Олар Мисбах үшін соңғы бір күндік матчы болған жартылай финалда Австралиядан жеңілді. 2015 жылдың сәуірінде Мисбах өзінің тест карьерасын 2016/17 жылғы Австралияға сапарына дейін кейінге шегерді. 31 қазанда Мисбах әл-Хак PSL карьерасын аяқтады, бірақ көп ұзамай PSL-ден кеткенін қайта алды. 2016 жылдың қарашасында Жаңа Зеландияға қарсы Крайстчерчте Мисбах уль-Хакқа ICC оның командасының баяу ойын темпінен кейін бір матчқа қатысудан шеттетілді, яғни ол Гамильтондегі екінші тест матчын өткізіп алуға тиіс болды. 2016 жылдың 30 желтоқсанында ESPNcricinfo Мисбахтың зейнеткерлікке шығуы мүмкін екенін көрсететін мақала жариялады. Алайда, ол серияның қалған бөлігінде ұзақ форматта сәтті ойнауын жалғастырды, нәтижесінде Пәкістан Англияны жеңіп, әлемдегі бірінші номерлі тест командасы атанды. 2017 жылдың 6 сәуірінде Мисбах Батыс Индияға қарсы турне аяқталғаннан кейін барлық халықаралық крикеттен зейнеткерлікке шығу ниетін жариялады. Ол соңғы халықаралық матчын 2017 жылдың 10 мамырында Розо қаласында Батыс Индияға қарсы өткізді. Ол бірінші иннингсте 39-шы тесттік 50 ұпайын соқты, бірақ екінші иннингсте бар болғаны 2 ұпайға шығарылды. Алайда, капитан ретіндегі соңғы матчында Пәкістан 101 ұпаймен жеңіске жетіп, серияны 2:1 есебімен жеңіп алды. Бұл жеңіс Пәкістанның Батыс Индияда Батыс Индияға қарсы алғашқы сериялық жеңісі болды.

Қайырымдылық

Крикеттен зейнетке шыққаннан кейін ол өзін "толық уақытты" қайырымдылықпен айналысатын адам деп атап, Пәкістан балалар жүрек қорының (PCHF) директоры болды. Бұл ұйым 2019 жылға дейін туа біткен жүрек ақаулары бар балаларға қаржылық көмек көрсетіп, шамамен 1500 ота жасауға мұрындық болды.

Жазулар мен жетістіктер

Бір күндік халықаралық (ODI) крикетінде жүзге жетпеген ең көп ұпай жинаған рекордты иеленеді (5122). 2013 жылы бір күндік ойындарда ең көп ұпай жинаған ойыншы. Пәкістанның ең табысты Тест капитаны, 26 жеңіске жеткен. 1981 жылы Джеффри Бойкотттан бері 41 жастан кейін Тестте жүздік соққан алғашқы ойыншы. 2017 жылғы "Wisden" жылдың крикетшілерінің бірі.