Кіріспе

Дарби (Салиш: snk̓ʷɫxʷexʷem̓i, "Нәрсені көтеруге болатын жер") – Монтана штатының Равалли округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 783 адамды құрайды. Дарби Монтана мен Айдахоның оңтүстік-батыс шекарасының жанында, Континенттік бөлініс бойында орналасқан. 1889 жылы ресми түрде құрылған қала, пошта бөліміне өтініш берген Джеймс В. Дарбидің құрметіне аталған.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,58 шаршы миль (2 км²) және толығымен құрлықтан тұрады. Дарби Ащы түбір аңғарының оңтүстік шетінде орналасқан. Аңғар батысында Биттерут таулары және шығысында кішігірім Сапфир таулары арасында қалыптасқан. Дарбидің оңтүстігіндегі аймақ Салиш тілінде nɫpapʔá деп аталады. Дарбиге келгендер найзағай кезінде қоршау іздегені жөн. 2012 жылдың шілдесінде "Элит Буль Коннекшн" жарысындағы электр тірегіне найзағай шағылып, трибуналарға, родео қақпаларына және бұқа қораларына электр тогы өткеннен кейін ковбой мен екі көрермен жедел жәрдеммен Гамильтон ауруханасына жеткізілді. 2014 жылдың 14 шілдесінде Дарби маңындағы шаруа қожалығында 45 бас ірі қара бір найзағайдың соққысынан қырылды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 710 адам, 279 шаруашылық және 176 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 316 тұрғын үй, орташа тығыздығы 230,2/км² немесе 594,8/шаршы миль. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 90,56% ақ нәсілді, 0,14% афроамерикалық, 3,24% американдық үндістер, 2,39% басқа нәсілдерден және 3,66% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 3,52% құрады. 279 шаруашылықтың 36,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 41,9%-ы бірге тұратын жұбайлар, 14,0%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 36,9%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 30,5%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 10,8%-ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,54 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,20 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 32,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,0%, 25-44 жас аралығындағылар – 26,9%, 45-64 жас аралығындағылар – 22,5% және 65 жастан асқандар – 9,3%. Орташа жас 33 жасқа тең. Әр 100 әйелге 99,4 еркек шамасында келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 91,6 еркек шамасында келді. Шаруашылықтың орташа табысы 25 221 доллар, ал отбасының орташа табысы 27 500 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 21 071 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 781 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 11 658 доллар болды. Отбасылардың 19,5%-ы және халықтың 24,0%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 30,6%-ы және 65 жастан асқандардың 9,3%-ы.

Өнер және мәдениет

Дарби пионерлер ескерткіш мұражайында пионерлердің көптеген артефакттары сақталған. Дарби рейнджерлік станциясы мұражайы станция және онда жұмыс істеген адамдар туралы ақпарат ұсынады. Одан әрі, ол келушілер орталығы ретінде де қызмет етеді. Қалада жыл сайын әртүрлі шаралар өтеді. Қаңтар айында Bitterroot Mushers Дарби иттік шана жарысын ұйымдастырады. Бұл шарада әртүрлі қашықтықтағы бірнеше иттік шана жарыстары өткізіледі. Жазда қала тұрғындары Main Street Park-тағы «Соңғы жұма» шарасын күтеді, онда тікелей музыка, өнер және сатушылар болады. Шілде айында қауымдастық өрт сөндірушілерге көмек көрсету мақсатында «Құлпынай фестивалі»н өткізеді. Түстен кейін құлпынай тортасы ұсынылады және тікелей блюграсс музыкасы орындалады. Сонымен қатар, қаланың солтүстігінде Hardtimes Bluegrass фестивалі ұйымдастырылады. 2023 жылы он үш топ өнер көрсетті. Дарби родео қауымдастығы жыл бойы бірнеше родеоны демеушілік етеді. Yellowstone Darby Xtreme Bareback іс-шарасы PRCA санкциялаған шара болып табылады. Шілдедегі Twisted Nut фестивалі ұрық безінің қатерлі ісігіне қарсы қаржы жинауға жұмсалады. Дарби қауымдық кітапханасы қала халқына қызмет көрсетеді.

Саябақтар мен демалыс

Қаланың бес қалалық паркі, сондай-ақ скейтпарк және жол желісі бар. Дарби скейтпаркін Evergreen Skateparks халықаралық, жүлделі компания салған. Дарбидің жанында бірнеше жаяу жолдарының бастамалары орналасқан. Қаланың тікелей жанындағы Биттерут өзені әсіресе жеңіл балық аулаумен танымал. Қала өзеннің Батыс және Шығыс салаларының жанында орналасқан, балық аулауға түрлі мүмкіндіктер ұсынады. 11 шақырым ғана қашықтықта орналасқан Комо көлі балық аулау, каякинг және жаяу серуендеуге мүмкіндік береді. Әдемі көл Биттерут ұлттық орманның ішінде жатыр. Жақын орналасқан Painted Rocks мемлекеттік паркінде қайықпен жүзуге және кемпинг жасауға болатын су қоймасы бар. Дарбидің оңтүстігінде тау шаңғысы мен сноубордқа арналған Lost Trail Powder Mountain тауы орналасқан.

Үкімет

Дарбиде әкімдік-кеңес үкімет формасы бар. Дарби қалалық кеңесінде екі округ және жалпы округтан сайланатын бір орын бар. 2023 жылы қала әкімі Нэнси МакКинни болды. Аудан бойынша үш мектеп бар: бастауыш, 7 және 8 сыныптарға арналған орта мектеп және жоғары мектеп. 2022 жылы 349 оқушы болды. Дарби жоғары мектебінің командасы "Тігерлер" деп аталады.

Медиа

Равалли Республика газеті жақын орналасқан Гамильтон қаласынан шығады және Дарбидегі жаңалықтарды жабады. KHDV FM радиостанциясы Дарбиде тіркелген. Ол классикалық хиттер музыкалық форматта хабар таратады.

Дарбиде түсірілген теледидар

Yellowstone – Тейлор Шеридан жасаған американдық телесериал, алғашқы көрсетілімі 2018 жылдың 20 маусымында Paramount Network телеарнасында өтті. Сериалдың түсірілімі 2017 жылдың тамызында Джон Даттонның отбасылық ранчосы болып табылатын Шеф Джозеф ранчосында басталды.

Инфрақұрылым

АҚШ-тың 93-ші тас жолы қаладан солтүстіктен оңтүстікке дейін өтеді. Ең жақын коммерциялық әуежайы – Миссула, Монтана әуежайы, солтүстікке қарай 63 миль (101 км) қашықтықта орналасқан. 2023 жылы Биттерут денсаулық сақтау орталығы Дарбиде клиника құрылысын бастады. Басқа медициналық мекемелер Гамильтон немесе Миссулада бар.