Кіріспе

Стивенсвилл (Салиш: ɫq̓éɫmlš) – Монтана штатының Равалли округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 2002 адамды құрайды. Стивенсвилл Монтана штатындағы үнді емес халықтың алғашқы тұрақты қонысы ретінде ресми түрде танылған. Монтана мемлекет 41-ші штат мәртебесін алғанға дейін 48 жыл бұрын, Стивенсвиллге иезуит миссионерлері Битеррут Салиш тайпасының шақыруымен қоныстанған.

Тарих

Биттеррот аңғары – Биттеррот салиш халқының атамекені. 1812-1821 жылдар аралығында салиштер христиан дінінің «күшті ем-домеуі» туралы ирокездерден, тері саудагерлерінен және иезуит миссионерлерінен білді. 1831 жылы төрт жас салиш жігіті Сент-Луиске (Миссури штаты) тайпаға «Қара тоға» сұрап жіберілді. Төрт салиш жігіті өтініштерін жеткізу үшін Уильям Кларктың (Льюис пен Кларк атымен танымал) үйіне және кеңсесіне баруға бағытталды. Сол кезде Кларк олардың мекен еткен аймақты басқаруға жауапты болды. Сапардың қауіп-қатерінен екі салиш генерал Кларктың үйінде қайтыс болды. Қалған екі салиш Сент-Луис епископы Джозеф Розатимен кездесіп, ол оларға қаржы мен миссионерлер жетілгенде миссионерлер Биттеррот аңғарына жіберілетінін уәделеді. 1835 және 1837 жылдары Биттеррот салиштер миссионерлерді сұрап Сент-Луиске адамдар жіберді, бірақ нәтиже болмады. Соңғы кезде 1839 жылы ирокездер мен салиштердің тобы Консил-Блафста Пьер Жан Де Сметпен кездесті. Кездесу нәтижесінде Де Смет келесі жылы миссионерлік сұранысын орындауға уәде берді. 1841 жылы Де Смет иезуиттер тобын Биттерротқа бастап, Сент-Мари миссиясын құрды. Бұл қазіргі Монтана штатындағы алғашқы тұрақты ақ адамдардың қонысы болды. Шатыр құрылысы бірден басталды, одан кейін басқа да тұрақты құрылыстар, соның ішінде ағаш үйлер салынды. Бұл елді мекен Монтананың көптеген «алғашқы» иесі болды: суару, егіншілік, мал шаруашылығы және мал тегін белгілеу. Иезуит діни қызметкері және дәрігер Равалли әке 1845 жылы миссияға келді және алғашқы дәріхананы ашты. Қарафуттардың шабуылы миссияны жабуға мәжбүрлегенде, Оуэн оны иезуиттерден сатып алып, Форт Оуэн деп аталатын сауда бекетін құрды. Кейін иезуиттер сол жерге оралып, жаңа шіркеу салды. Сент-Мари миссиясы да, Форт Оуэн де қазіргі Стивенсвиллдегі тұрақты құрылыстар бар, бұл оның 1841 жылдан бастау алған тарихи өткенін көрсетеді. Елді мекеннің атауы 1864 жылы аумақтық губернатор Исаак Стивенстің құрметіне Сент-Мариден Стивенсвиллге өзгертілді. 1879 жылы Г. А. Келлог қалашықты жоспарлап дамытты. 1891 жылы аңғарда қалған Биттеррот салиштері Флэтхед үнді резервациясына көшіруге мәжбүр болды. 1893 жылы Равалли округі құрылды, ал Стивенсвилл 1898 жылға дейін округтің орталығы болды, ол кезде қала Гамильтонға сайлауда жеңіліп қалды. Стивенсвиллдегі қырықтан астам мүлік Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. «Биттеррот және Сапфир тауларымен қоршалған, Биттеррот аңғарындағы шағын тарихи қала әдемі көріністер, табиғатта демалу және жануарлар дүниесін бақылауға мүмкіндік береді». Стивенсвиллдің батысында орналасқан Биттерут тау жотасы – Роки тауларының ең ұзын тау жотасы. Шығыс шекарасымен Ащы түбір өзені ағып өтеді.

Климат

Бұл климаттық аймаққа жылдық температураның айтарлықтай маусымдық өзгеруі тән, жазда ыстыққа дейін жылы (сирек ылғалды) және қыста суық (кейде тым суық) болады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Стивенсвилл ылғалды континенттік климат аймағында орналасқан, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 1 553 адам, 652 үй шаруашылығы және 385 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 711 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қаланың нәсілдік құрамы: 96,52% ақ нәсілді, 0,26% афроамерикалық, 1,03% американдық үндістер, 0,26% азиялық, 0,32% басқа нәсілдерден және 1,61% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,00% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 652 үй шаруашылығының ішінде 29,4% -ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 46,0% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 40,8% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 35,6% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 16,0% -ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдарды құрайды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,27 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 25,3% -ды, 18-24 жас аралығындағылар 9,0% -ды, 25-44 жас аралығындағылар 24,9% -ды, 45-64 жас аралығындағылар 20,1% -ды және 65 жасқа жоғарылар 20,8% -ды құрады. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 89,9 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 85,0 еркек шамасында. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 27 951 доллар, ал отбасының орташа табысы 34 583 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 29 327 доллар, ал әйелдердің 20 729 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 14 700 доллар. Отбасылардың 10,4% және халықтың 12,8% -ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,3% және 65 жасқа жоғарылардың 9,7% -ы.

Білім

Стивенсвилл мемлекеттік мектептері балабақшадан бастап 12-сыныпқа дейін оқушыларды біліммен қамтамасыз етеді. Стивенсвилл орта мектебінде 2021-2022 оқу жылында 383 оқушы білім алды. Олардың командасы "Сары жакеттер" деп аталады. Солтүстік аңғар мемлекеттік кітапханасы Стивенсвилл қаласында орналасқан.

Медиа

The Bitterroot Star — Муллен газет компаниясының меншігіндегі апталық газет. KKVU FM радио станциясы Стивенсвилл қаласында лицензияланған.

Инфрақұрылым

Стивенсвиллге АҚШ 93 тас жолы арқылы Монтана 269 тас жолымен кіруге болады. Монтана 203 тас жолы қаланың солтүстік-шығысынан шығады. Стивенсвилл қалалық әуежайы – қалаға тиесілі, жалпы пайдалануға арналған әуежай, қаланың солтүстік-шығысында 3.7 км қашықтықта орналасқан. Ең жақын коммерциялық әуежай – Миссула Монтана әуежайы, солтүстікке қарай 51 км (32 миль) жерде.