Кіріспе

Абсароки – АҚШ-тың Монтана штатындағы Стиллвотер округіндегі халық санағымен белгіленген елді мекен (CDP), Колумб қаласынан оңтүстікке қарай 78-ші тас жол бойында шамамен 14 миль (23 км) қашықтықта орналасқан. Оның аты бұл жерді бұрын мекендеген крау индейлерінің құрметіне берілген. 2020 жылғы халық санағы бойынша халқы 1000 адамды құрайды. Stillwater Mining Company компаниясы басқаратын Stillwater кеніші Абсарокиге жақын жерде орналасқан.

Атауы

Абсароки атауы Апсаалукейден туындаған, бұл Хидаца халқы Кроу үнді тайпасына берген есім. Апсаа сөзі "ірі мүңкілікті құс", ал lookеи сөзі "балалар" дегенді білдіреді. Осылайша, Апсаалукей сөзбе-сөз "ірі мүңкілікті құстың балалары" деген мағынаны білдіреді. (Француз тері саудагерлері 1743 жылы Апсаалукейді "қарақтардың халқы" деп аударғандықтан, "Қараға" атауы француз тіліндегі gens du corbeaux деген сөзден шыққан.) Абсарокинің негізін қалаушы Север Т. Симонсон бұл атауды "біздің халқымыз" дегенді білдіреді деп сеніп таңдаған. Абсароки мен жақын орналасқан Абсарока тауы арасындағы әріптеме айырмашылығы ерте қоныс аударушының нашар жазуынан туындаған болуы мүмкін, оның атының соңғы "а" әрпі "е" деп жаңылысқан. Қазіргі кезде "Ub ZOR kee" деп айтылса да, Эли Рикер 1903-1919 жылдардағы "Үндістермен сұхбаттарының" бірінде Кроу агенттігінің көмекші хатшысы Франк С. Шивлимен жасаған сұхбат жазбасын "Абсароки Аб сар'о kee" деп аяқтаған.

Тарих

Абсароки 1892 жылы Екінші Құрама Штаттар Ұлттық агенттігінің (кейде Абсарока агенттігі деп аталады) солтүстігінде құрылды. Құрама Штаттар Ұлттық агенттігі – бұл 1868 жылғы Форт-Ларами шартымен құрылған Құрама Штаттар Ұлттық тайпасының резервациясының бас кеңсесі. Бұл бастапқы резервация 35 миллион акрдан астам жерді қамтыды, ал алғашқы Құрама Штаттар Ұлттық агенттігі 1869 жылы Монтана штатының қазіргі Ливингстон қаласының жанындағы Паркер фортында орналасқан. Кеншілердің енуімен 1875 жылы резервация 8 миллион акрға дейін қысқартылды, ал қазіргі Абсарокидің оңтүстігіндегі жер Екінші Құрама Штаттар Ұлттық агенттігі (1875-1884) ретінде белгіленді. Осы кезеңде Құрама Штаттар Ұлттық тайпасы көшпелі, еркін өмір салтынан бас тартып, толығымен АҚШ үкіметінің бақылауына көшті. Оларға резервациядан шығуға рұқсат берілмеді, бизон АҚШ-тың ұсынған етпен алмастырылды, және тайпа бірнеше қызылша және скарлатина эпидемияларына ұшырады. Соңында, 1884 жылы кеншілердің одан әрі енуі үшінші және қазіргі Құрама Штаттар Ұлттық агенттігінің құрылуына әкелді, ол Биллингс қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 60 шақырым жердегі Кішкентай Бігорн өзенінде орналасқан. Абсарока агенттік фортының көп бөлігі 1891 жылы өрттен қирады. 1860-шы жылдардағы «Жер тегін беру» заңдары мен теміржолдың батысқа қарай кеңеюі Монтанаға көбірек қоныс аударушылардың келуіне себеп болды. 1892 жылдың 15 қазанында Бенджамин Харрисонның жарлығымен федералды үкімет Абсароки маңындағы жерді қоныстануға ашты. Бұл жерлер екі жыл бұрын саяси қысымға көніп, Құрама Штаттар Ұлттық тайпасының басшылары келіскен 1,8 миллион акр жердің бөлігі болды. Ал он бір күн бұрын, 4 қазанда, Север Симонсон және оның отбасы келіп, Стиллвотер және Шығыс Роузбуд өзендерінің қосылған жерінде жерді иеленді. Симонсон мен оның жүрегі туысы Оливер Х. Ховда ағаштан жасалған қонақ үй салып, сауда бекетін (кейіннен Абсароки кооперативтік сауда компаниясы) құрды. Одан кейін салон, ат қорасы және ұстахана ашылды. 1904 жылы жергілікті фермер, Джейкоб Вагнер салған Ховданың екі қабатты үйі, «Үлкен сары үй» деп белгілі, Абсарокидің басты көшесінде (Вудард даңғылы) орналасқан және тарихи орындар тізіміне енген. Абсароки 2022 жылғы Монтанадағы су тасқынынан зардап шекті, Стиллвотер өзенінің тасып кетуінен.

География

Абсароки – Беартут тауларының етегіндегі аңғарда орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, CDP-нің жалпы ауданы 2,0 шаршы миль (5 км²) және бұл аудан толығымен құрлықтан тұрады. Ол Роузбуд өзенінің су жиналатын алабында, Шығыс Роузбуд өзені, Батыс Роузбуд өзені және Батчер ағысының қосылған жерінен шамамен үш шақырым солтүстікке және жасанды түрде құрылған Роузбуд өзені мен Стиллвотер өзенінің қосылған жерінен оңтүстікке қарай орналасқан.

Климат

Климаттық типке ұзақ, суық қыс мезгілі тән, ол қысқа, ашық күндермен, көбінесе қар түрінде жауатын аз жауын-шашынмен және төмен ылғалдылықпен сипатталады.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша, CDP-де 1 234 адам, 499 үй шаруашылығы және 343 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 550 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). CDP-нің нәсілдік құрамы: 97,24% ақ нәсілді, 0,08% афроамерикалық, 0,08% американдық үндістер, 0,16% азиялық, 1,54% басқа нәсілдер және 0,89% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,51% -ы испан немесе латын американдықтарын құрады. 499 үй шаруашылығының 34,5% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 60,3% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 5,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 31,1% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,9% жеке адамдардан тұрды, ал 13,6% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,01 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша таралып кеткен: 27,6% -ы 18 жасқа дейінгілер, 4,9% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 27,6% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,9% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 17,0% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 40 жасқа тең. Әр 100 әйелге 93,7 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 95,0 еркек шақ келді. CDP-дегі үй шаруашылығының орташа табысы 43 676 доллар, ал отбасының орташа табысы 52 708 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 47 404 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 545 долларға тең. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 20 677 долларды құрады. Отбасылардың 4,2% және халықтың 7,1% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,0% және 65 жастан асқандардың 7,0% кедейлікте өмір сүрді. Жақын жердегі Стилвотер кеніші аймақ халқына зор әсер етеді. Халық саны салыстырмалы түрде тұрақты болып, аздап өскенімен, кенші отбасылары жергілікті шаруаларға қарағанда көшпендірек болып келеді, сондықтан қалада, әсіресе мектептерде үнемі аздап өзгерістер байқалады.

Білім

Абсарокиде екі мектеп орналасқан. Бастауыш мектеп қаланың оңтүстік жағындағы бұрынғы орта мектеп ғимаратында. Кампустағы екі ескі ғимарат енді білім беру мақсатында пайдаланылмайды. Жаңа орта мектеп (1989 жылы салынған) орта және жоғары сынып оқушыларына бірдей қызмет етеді. Абсароки орта мектебі – C классындағы мектеп (108-ден кем оқушысы бар), бұл спорт жарыстарындағы қатысу шарттарын анықтайды. C классындағы мектептердің ең басты ерекшелігі – олар сегіз адамнан құралған футбол командасымен ойнайды, ол негізінен он бір адамнан құралған футболға ұқсас, бірақ екі қанатты шабуылшының орнына бір ғана және тәсілдемелер шектеулі. Абсарокидің спорт командалары «Хаскилер» деп аталады, ал мектеп түстері – қызғылт сары және қара.

Медиа

Stillwater County News – аймаққа қызмет ететін газет. Ол әпта сайын жарық көреді және онлайн нұсқасы да бар. Қала Биллингс аймағынан радио және телеарналар таратады.