Кіріспе

Мұхаммед Әсиф (пунджаби тілінде: محمّد آصف, 1982 жылдың 20 желтоқсанында туған) – 2005-2010 жылдары Пәкістан ұлттық крикет құрамасында ойнаған бұрынғы крикетші. Шейхупура қаласында туған Әсиф, Хан зерттеу зертханалары, Ұлттық банк, Кветта, Шейхупура, Сиалкот және Лестершир командалары үшін бірінші сыныпты крикет ойнады. 2005 жылғы қаңтарда Австралияға қарсы өткен тест матчында Пәкістан құрамасы сапында тұңғыш рет ойнады. 2010 жылы Әсиф тест боулингі бойынша екінші үздік боулер деп танылды, одан жоғары тек Дейл Стейн ғана болды. 2006 жылы Әсиф допинг тестісінде анаболикалық стероид – нандролонға оң нәтиже берді, бұл оған санкция салынды, бірақ апелляциялық шағым арқылы ол күшін жойды. Кейін ол жарақат алғандықтан Пәкістанның әлем чемпионаты құрамасына алынбады. 2008 жылы ол Дубайда есірткі заттарымен байланысты ұсталды, ал Үндістан Премьер-лигасында допингке қарсы ережелерді бұзғаны анықталды. 2010 жылдың тамызында «News of the World» газеті оны ставка жасаушылар тобынан ақы алып, қасақана но-болл (допты дұрыс лақтырмау) жасады деп айыптады. 2011 жылдың 5 ақпанында Халықаралық крикет кеңесі (ICC) тағайындаған үш судьядан тұратын комиссия оны 7 жылға жарысқа қатысудан шеттету туралы шешім қабылдады, егер ол тағы да ереже бұзса, бұл мерзімнің 2 жылы тоқтатылатын еді. 2011 жылдың қарашасында Әсиф Салман Батт пен Мұхаммед Әмірмен бірге матчты тікелей нәтижесіне ставка жасауға қатысқандары үшін сотталды. 2011 жылдың 3 қарашасында Әсиф осы оқиғадағы рөлі үшін бір жылға бас бостандығынан айырылды. 2015 жылдың 19 тамызында ICC бұрынғы шешімін күштен шығарып, Әсифке 2015 жылдың 2 қыркүйегінен бастап крикеттің барлық түрінде ойнауға рұқсат берді. 2016 жылдың қазан айында ол 2016-17 жылдарғы Quaid-e-Azam Trophy турнирінің үшінші турында Су және Электр Энергиясын Дамыту Орталығы (Water and Power Development Authority) атынан өнер көрсетті.

Ерте және жеке өмір

Асиф Пакистанның орталық Пенджаб провинциясындағы Шейхупура маңындағы Мачикай деген шағын шаруашылық ауылында Гуджар отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Хасан Дин – фермер, ол Асифтің кәсіби крикетпен айналысуына қарсы болды, оның орнына төрт ұлының отбасылық бизнесіне – егіншілік пен мал шаруашылығына қатысуын қалады. Пакистандағы қоғамдық және БАҚ хабарларында Асифтің 2009 жылғы 28 мамырда Лондонда өткен жеке салтанатта пакистандық актриса және модель Вина Маликке үйленгені айтылды. Бірақ кейіннен бұл неке болмағаны расталды. 2010 жылғы сәуір айында Вина Малик Асифке қарсы шағымданып, ол одан алған шамамен 14 миллион рупия тұратын қарызын қайтару талабын тоқтатса, оған зиян келтіретінін айтқан. 2010 жылғы 2 наурызда Асиф Лахорда Сания Асифке құда түсті. Жұбайлар 2010 жылғы 1 қазанда үйленді, және Асиф неке өмірін жақсартады деп үміттенедінін мәлімдеді. Шараға Пакистанның тесттік крикет құрамасының капитаны Мисбах ул Хақ және Юнис Хан қатысты.

2018 жылғы желтоқсанда Асиф, оның әйелі және екі баласы Лахорда жол апатына ұшырап жарақат алды.

Боулинг стилі

Оң қолмен орташа жылдамдықпен доп тастайтын, тегіс қимылмен және қысқа жүгіріспен тастаушы. Асиф допты ешқандай өзгеріссіз екі жаққа да бұра алатын. Сондай-ақ, допты босатар кезінде саусақтарын ауыстыру арқылы өткір тігіс қозғалысын жасауға қабілетті болды. Ол соққы берушілерді доптың қай жаққа бұралатынына шатастырып, өз шеберлігін тиімді пайдаланатын. Көптеген соққы берушілер оны ең қиын қарсылас жылдам доп тастаушылардың бірі деп санайды. А.Б. де Вильерс, Кевин Питерсен және Хашим Амла сияқты көрнекті соққы берушілер оны ең қиын доп тастаушылардың қатарында атайды. Англиялық жылдам доп тастаушы Джеймс Андерсон Асифтің "Wobble Seam" әдісін көріп, оның тігіс қозғалысын жетілдіруге көмектескенін айтты.

Скот фиксирлеу туралы ахуал және жеті жылдық тыйым салу (2010-2017 жж.)

2010 жылдың тамызында ағылшын тіліндегі "News of the World" газеті Асиф пен оның боулингтегі әріптесі Мұхаммед Әмірдің 2010 жылғы Англияға жасаған сапарында ставкалар жасаушылар тобынан ақы алғандары үшін мақсатты түрде ешқандай допты дұрыс жібермегендігі туралы айыптаулар жариялады. Бұл әрекет "спот фиксинг" деп белгілі. 2010 жылдың 1 қыркүйегінде Пакистан мен Сомерсет командалары арасындағы А лигасының жылыту ойынынан кейін Халықаралық крикет кеңесі (ICC) Асифті ICC-нің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы кодексінің ережелеріне сәйкес уақытша тоқтатты. ICC мәлімдемесінде үш ойыншының (Асиф, Мұхаммед Әмір және Салман Батт) "өткен айда Лордста өткен Англия мен Пакистан арасындағы төртінші сынақ матчы кезінде және оған байланысты тәртіпсіз мінез-құлқы үшін ICC Сыбайлас жемқорлыққа қарсы кодексінің 2-бабындағы түрлі құқық бұзушылықтар жасады" деп айыпталып отырғаны айтылды. Асиф бұл шешімге шағымданғаннан кейін, өзіне тағылған айыптаулар бойынша Скотленд-Ярдтың тергеуін аяқтағаннан соң ғана шағымын қайтаруға ниеттенгенін мәлімдеді. Желтоқсан айында Асиф пен Әмірмен бірге іске тартылған үш крикетшінің бірі Салман Батт өзінің тыңдауын кейінге жылдыруды сұрады, себебі ол Скотленд-Ярдтың тергеуін бірінші аяқтауды қалады. Асиф пен Әмір Батттың тыңдауды кейінге жылдыру туралы өтінішіне байланысты телеконференцияға қатыспайтындарын мәлімдеді, өйткені олар өз шешімдерінің тез шығуына және Пакистанның әлем чемпионатының алдын ала құрамына ілігуіне үміттенеді. 2011 жылдың 5 ақпанында трибуналдың шешімі жарияланды. Асиф мақсатты түрде ешқандай допты дұрыс жібермегені үшін кінәлі деп танылды және егер одан әрі құқық бұзушылықтар болмаса және Асиф Пакистан крикет федерациясының (PCB) сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағдарламасына қатысса, соңғы екеуі шартты түрде тоқтатыла отырып, жеті жылға крикет спортынан шеттетілді. 2011 жылдың 1 қарашасында Асиф, Әмір және Батт Саутварк корольдік сотында құмар ойында алдау және жемқорлық төлемдерін қабылдау бойынша сөз байласуда кінәлі деп танылды. 2012 жылдың 3 мамырында Асиф жазасын өтегеннен кейін Англияның Кентербери түрмесінен босатылды.

Әсерлілігін арттыратын дәрілер

2006 жылдың 16 қазанында Асиф командаласы Шоиб Ахтармен бірге ПХБ-дан шеттетілді және екеуінің де допинг сынақтарында өнімділікті арттыратын Нандролон заты анықталғаннан кейін Чемпиондар кубогынан алынды. Англия крикетшісі Эндрю Штраус бұл жаңалық крикетке соққы болғанын айтты. BBC Radio Five Live сұхбатында ол: "Кез келген спорт түрінде допинг қолданылса, ол спорт үшін жақсы күн емес, ал крикет үшін мүлдем жақсы күн емес" деді. 2006 жылдың 1 қарашасында ПХБ Шоиб Ахтарды екі жылға, ал Асифті бір жылға жарысқа қатысудан шеттеді, осы мерзімге дейін оларды кәсіби крикеттен шеттетуге өкім шығарды. Асиф пен Шоиб екеуі де Пәкістан Олимпиадалық комитетінің допингке қарсы құқық бұзушылар тізіміне енгізілді. Стериодтарды қолдануды тергеу барысында Асифтің "Promax 50" ақуыздық қоспасын қолданғаны анықталды. Комиссия Асифке белгілі бір деңгейде игілік көрсеткенін мәлімдеді, өйткені оның не қабылдап жатқанын түсінбегенін және физиотерапевттің өтініші бойынша тоқтағанын айтты. Ахтар да, Асиф те бұл шешімге шағымдануға тырысты. Екінші трибунал құрылды. 5 желтоқсанда екеуі де допингке қатысты шағымдарын қараған трибуналмен ақталды. Дауыс беру екіге бір болды, Хасиб Ахсан мен Фахруддин Ибрагим ақтауға қолдау көрсетті. Әділет Ибрагимнің мәлімдемесі: "Осы шағым комитеті Шоиб Ахтар мен Мохаммад Асифтің допингке қарсы ережелерді бұзбағанын анықтады", - деді Ибрагим. "Бұрынғы трибуналдың тыйым салуы мен жазасы заң ережелеріне қайшы болғандықтан күшін жойды." Алайда, WADA, Әлемдік допингке қарсы агенттік бұл шешімге наразылық білдірді және жылдам шабуылдаушылардан тыйым салуды алып тастау туралы шешімге шағымдану үшін істі Швейцарияның Лозанна қаласындағы Спорттық төрелік сотына жіберді. Крикеттің әлемдік басқару органы ICC WADA-ның шағымын қолдады және допингсіз ойынға ұмтылатынын мәлімдеді. 2006 жылдың 6 желтоқсанында Асиф BBC берген сұхбатында өзін қорғады. Денесінде Нандролонның болуын түсіндіруді сұрағанда, Асиф Азия елдеріндегі хабардарлықтың жетіспеуін айтты және 2006 жылғы Англияға сапар кезінде витаминдер мен ақуыздық қоспалар қабылдағанын, бұл мәселеге әкелгенін айтты. Ол сондай-ақ Пәкістанда дәрі-дәрмектерді алудың оңай екенін, дәрі-дәрмектердің сапасы туралы ақпараттың аз екенін атап өтті. 2007 жылдың 1 наурызында Ахтар мен Асиф команда Вест-Индияға аттанбас бұрын, команда басшылары оларды 2007 жылғы Крикет әлем чемпионатының құрамынан шығарды. Команда басшылығы мен ПХБ олардың жарақаттарының өте ауыр екенін және Кариб теңізіне апару қаупі жоқ екенін мәлімдеді. Екеуі де жарамды деп танылмағандықтан, ресми допинг сынақтарынан өткен жоқ. Алайда, пакистандық шенеуніктер команда басшылығына Нандролонның іздері әлі де олардың жүйесінде болуы мүмкін екенін қорқытып, допинг сынақтарында олардың оң нәтиже беретінінен қорқып, команда басшылығына хабарлаған. Алайда, 2007 жылдың 2 шілдесінде Спорттық төрелік соты PCB-нің шешімін даулауға құзыреті жоқ деп шешіп, істі тоқтатты. 2008 жылдың 1 маусымында Асиф Дубай халықаралық әуежайында заңсыз есірткі иелігіне күдікпен ұсталды. Асифтің әмиянынан белгісіз зат табылды, ол Асифтің зәрінен алынған сынамамен бірге сараптамаға жіберілді. ПХБ Асифтің мүддесін қорғау үшін заңгер тағайындады және істі қарау үшін Дубайға жоғары лауазымды шенеунікті жіберді. Асиф Бангладеште өтетін үшжақты турнирге Пәкістан құрамасынан шығарылып, оның орнына жаңадан келген Сохаил Хан қосылды. 2008 жылдың 19 маусымында Дубай прокуратурасы Асифке қарсы айыптауларды "маңызды емес" деп есептеп алып тастады. Прокурор Мұхаммед Әл Нуаими былай деді: "Ол қылмыс жасағаны анық, өйткені ол қолға ұсталды, бірақ кейбір жағдайларда және сот процесін жылдамдату үшін прокуратура маңызды емес деп есептеген жағдайларда істі тоқтатып, күдіктіні депортациялайды." Оған БАӘ-ге кіруге тыйым салынды. Асиф келесі күні Пәкістанға оралды және оның босатылуына көмектескендерге алғыс айтты, сондай-ақ: "Мен тыйым салынған заттарды қолданған жоқпын. Үндістан премьер-лигасында екі рет допингке қарсы тест тапсырдым, екеуі де теріс нәтиже көрсетті. Егер мен оң нәтиже көрсетсем, ICC мені жібермес еді" деді. Оның көмектескендері деп саналатындардың қатарында пакистандық актриса Вена Малик бар, ол жақында Асиф оның 13 миллион теңге сомасындағы қарызын қайтармағанын мәлімдеді, бұл оның босатылуына жұмсалды. 2008 жылдың шілдесінде Дубайдан Пәкістанға оралғаннан кейін, IPL турнирде тыйым салынған заттарға оң нәтиже берген ойыншы болғанын хабарлады, ал 14 шілдеде бұл ойыншының Асиф екені белгілі болды. Асиф өзінің кінәсіздігін жоққа шығарды және оның адвокаты WADA ережелеріне сәйкес оның 'B' сынамасы сараланатынын жариялады, содан кейін ПХБ оны барлық крикеттен белгісіз мерзімге шеттетуге өкім шығарды. Ол шеттетуге шағымдануға құқылы. 2009 жылдың 11 ақпанында IPL Асифтің стероидтарға оң нәтиже бергенін растады және оған 2009 жылдың 21 қыркүйегіне дейін бір жылдық тыйым салды. IPL жариялағаннан аз бұрын Асиф Дели Дередевилс клубымен жасасқан келісімін бұзды.

Кино мансабы

2010 жылы Асиф алғашқы актерлік рөлі үшін Малаялам фильміне шақырылды, бірақ оған қатысты айыптаулар салдарынан ол рөлден бас тартылды. Ақырында, Каитапрам Дамодаран Намбутири режиссерлік еткен "Мажавиллинтам Вэре" фильмінде пакистандық-канадтық актер Аббас Хасан оны ауыстырды.