Кіріспе

Глазго – Монтана штатындағы және Вэлли округінің орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 3 202 адамды құрады. Монтана штатындағы ең көп халқы бар 23-ші қала болғанына қарамастан, Глазго 110 миль (177 км) радиустағы ең ірі қала болып табылады, осылайша Шығыс Монтананың кең аймағы үшін маңызды экономикалық орталыққа айналды. Амтрак және Ұлттық ауа-райы қызметі Глазгодағы нысандар қаланы айналасындағы аймақпен байланыстырады.

Тарих

Американың жергілікті тұрғындары бұл өңірде ғасырлар бойы қоныстанған. Моңғол тайпаларының шаруашылығына кең байлықты бизон мен құлан табындары жеткілікті азық-түлікпен қамтамасыз еткен. Накода, Лакота және Дакота халықтары 16-шы ғасырдан 19-шы ғасырдың соңына дейін аймақты кезекпен мекендеп, иеленген. 1804 жылы Льюис пен Кларк экспедициясы болашақ Глазго қаласынан 24 шақырым (15 миль) қашықтықта болды және бизонның көптігін, сондай-ақ түрлі аңдардың бар екенін атап өтті. 1851 жылы АҚШ үкіметі жергілікті американдық тайпалармен алғашқы шарт жасады, ал 1885 жылы тайпалар аймақтағы соңғы белгілі бизон ауына қатысты. 1885 жылдан Монтана штатының 1889 жылы құрылуына дейін тайпалар АҚШ үкіметімен келісімдер жасап, федералдық көмектер үшін Форт-Пек резервациясының шекараларын қайта белгіледі. Айналасындағы жерлерге көшпендердің көбеюімен бірге, Конгресске Форт-Пек резервациясын жалға алуға қысым көрсетілді, нәтижесінде тайпалар Глазго аймағын тастап кетті. Глазго 1887 жылы Джеймс Хилл құрған теміржол қаласы, ол Hi Line бойында көптеген қалаларды құруға жауапты болды. Ол және жергілікті теміржолшы бірлесіп, әлемдік картаны айналдырып, саусақтарымен Глазго, Шотландия қаласына тоқтағанда қалаға ат қойды. Глазго 1930-шы жылдары президент Франклин Д. Рузвельт Форт-Пек тоғанын салуға рұқсат берген кезде өркендеді, ол Глазго аймағы үшін маңызды жұмыс орындарының көзіне айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Глазго әскери әуежайында соғыстың әртүрлі кезеңдерінде 96-шы және 614-ші бомбалау эскадрильялары орналасқан. 1944 жылдың желтоқсанынан бастап, соғыс аяқталғанға дейін неміс соғыс тұтқындарының лагері құрылды. Соғыс аяқталғаннан кейін база жабылып, оның бір бөлігі кейіннен Глазго Валли округінің қазіргі әуежайына айналды. Глазго 101-ші әуе десанттық дивизиясының Easy ротасының танымал мүшесі, подполковник Рональд Спирс қайтыс болған жер. 1960-шы жылдары халық саны Глазго әуе күштері базасының (SAC әуе командасы және B-52 бомбалаушыларын орналастыру) жақын орналасқандығына байланысты шамамен 6400-ге жетті, ол Вьетнам соғысы және суық соғыстың басында қолданылған. Сол кезде орта ғасырдың модернистік және Гуги стиліндегі архитектураның көптеген нысандары салынды. 1969 жылы база жабылуынан кейін Глазго халқы 1990 жылға қарай бір кездегі санының жартысына дейін азайды, содан кейін халықтың азаюы тоқтады. Глазго әлі де Валли округі және одан тыс жерлердегі маңызды өңірлік әкімшілік, сауда және қызмет көрсету орталығы болып табылады.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1.43 шаршы миль (4 км²), оның барлығы құрлық. Қаланың теңіз деңгейінен биіктігі 2093 фут (638 м). Ол Сүт өзені аңғарында жатыр, ал өзеннің өзі оңтүстікке қарай иреліп ағады. Глазго Форт-Пек көлінен батысқа қарай 18 миль (29 км) қашықтықта орналасқан, бұл АҚШ-тағы ең ірі жасанды көлдердің бірі. Көл балық аулау және демалыс үшін танымал. Шарль М. Расселл ұлттық жануарлар қорығы көлді қоршап тұр, бұл Льюис және Кларк экспедициясы 1805 жылы кездескен ортаны сезінуге мүмкіндік береді. Оксфорд университетінің Big Data институтының деректерін пайдаланып, The Washington Post газеті 2018 жылы Глазгоны құрлықтағы АҚШ үшін "еш жерде" деп атады. Мақалада былай делінген: "1000-нан астам тұрғыны бар барлық қалалардың ішінде Глазго 75 000-нан астам халқы бар кез келген қалалық аймақтан шамамен 4,5 сағаттық қашықтықта орналасқан ең алыс қала".

Климат

Глазго континенталды жартылай құрғақ климатқа (Кёппен климаттық жіктелуі BSk) ие, ұзақ, құрғақ қыстармен, әдетте аязды, бірақ өте өзгермелі температурамен және ыстық, құрғақ жаздармен сипатталады. Қысқы температураның жоғары өзгергіштігі қыстау желдерінің әсерінен туындайды, себебі Роки тауларынан төмен түсетін ауа жылынып, осы ендіктегі ішкі аймақтарға тән суық континенттік ауа массаларымен қарама-қарсы келеді. Мысалы, 1936 жылғы ақпан айының ең суық айының орташа температурасы -0,9 градус болды, ал 1931 және 1984 жылғы ең жылы ақпан айларының орташа температурасы 0,9 градустан жоғары, ал орташа максималды температурасы жылына түсетін қар мөлшерінен асып түсті. Торнадолар сирек кездеседі. Дегенмен, 1975 жылғы 25 маусымда Глазго аймағында екі F2 торнадосы болды.

Экономика

2012 жылдың мамыр айында Глазгодағы басты салалар бөлшек сауда (жұмыспен қамтудың 23%), мемлекеттік басқару (16%), құрылыс (14%) және денсаулық сақтау мен әлеуметтік көмек көрсету (7%) болды. Фермерлер мен фермалық қызметтер жұмыспен қамтудың 4% құрады. 2014 жылдың маусым айындағы мәліметтер бойынша, жұмыссыздық деңгейі 3,2% болды. Valley County округінде 2017 жылдан 2021 жылға дейін меншік иесіндегі тұрғын үйлердің орташа құны 160 800 долларды құрады.

Білім

Глазго қаласында үш мемлекеттік мектепке Глазго мектеп округі қызмет көрсетеді. 2021-2022 оқу жылында Ирле бастауыш мектебінде кіндіктан 5-сыныпқа дейін 379 оқушы білім алды. Глазго орта мектебінде 6-8 сыныптарда 167 оқушы оқыды. Глазго жоғары мектебінде 245 оқушы білім алды. Мектеп командасының атауы – «Скоттилер». 2017-2022 жылғы санақ деректері бойынша, Уэли округінде 25 жастан асқан халықтың 93% орта мектепті бітірген немесе жоғары білім алған, ал 19,1% бакалавр дәрежесіне ие.

Спорт

2023 жылға қарай Глазго орта мектебінің «Скоттис» командасы Монтана штатының 48 чемпионатында жеңіске жетті. Глазго орта мектебі 2023 жылы 13 түрлі спортты ұсынды. Қыздардың кросс-кантри командасы мемлекеттік чемпионатты 16 рет жеңіп алды. «Глазго Редс» бейсбол командасы 13-19 жас аралығындағы жасөспірімдер ойнайтын Америкалық Легион Бейсбол лигасынде бақ сынасады. Олар 2000 және 2012 жылдары мемлекеттік чемпионаттарда екінші орынды, ал 1999, 2013 және 2015 жылдары үшінші орынды иеленді.

Қылмыс

2010 жылы Глазгода зорлау немесе кісі өлтіру фактілері тіркелген жоқ, ал өткен жылы бір кісі өлтірілді, 2003 жылдан 2008 жылға дейін 16 зорлау оқиғасы болған. Жалпы, 2010 жылға дейінгі қылмыс көрсеткіштері тұрақты түрде төмендеп келеді және ұлттық орташа деңгейден қана төмен.

Ауа

Глазго қаласына Глазго Вэлли округі әуежайы қызмет көрсетеді және күн сайын Биллингс қаласына коммерциялық рейстер бар. 2013 жылдан бері коммерциялық әуе тасымалын Cape Air жүзеге асырып келеді.

Автобус

Глазго және Үлкен Уэли округі аймағына Valley Country Transit деп аталатын коммерциялық емес такси/автобус қызметі көрсетіледі. Күн сайын ауданы ішінде саяхаттау үшін автобус немесе микроавтобуспен жүруге болады. Жолаушылар әр сапар үшін төлем жасайды және көлікке тапсырыс беруі керек. 2022 жылдан бастап, Uber көлік қызметі де қала шегінде пайда болды.

Жолдар

Глазго АҚШ 2-ші тас жолында орналасқан, бұл солтүстік Ұлы жазық аймағының маңызды шығыс-батыс көлік дәлізі болып табылады. Монтананың 24-ші тас жолы қаланың жанынан өтеді, ол оңтүстік Монтананы Канадамен байланыстыратын маңызды солтүстік-оңтүстік бағыт. Аймаққа жақын жерде тас жолдар жоқ.

Медиа

Глазго 2021 жылдан бастап Глендив медиа нарығының құрамына кіреді, Нилсеннің деректері бойынша бұл нарық ең кішісі болып есептеледі және шамамен 3900 үйге қызмет көрсетеді.

Жергілікті телеарналар

K18BN D (18.1 PBJ) UHF 18