Кіріспе

Үндістандық крикетші (1947–2020)

Четтан Пратап Сингх Чуахан (21 шілде 1947 – 16 тамыз 2020) – Үндістан құрамасы үшін 40 тестілік матч өткізген крикетші. Ол Махараштра және Дели штаттары үшін Ранжи Трофиі турнирінде ойнады. Чуахан халықаралық карьерасының көп бөлігін 1970 жылдардың соңында өткізді және сол кезеңде Сунил Гаваскардың тұрақты ашылу серігі болды. Четтан Чуахан 2016 жылдың маусымынан 2017 жылдың маусымына дейін NIFT (Ұлттық сән технологиясы институты) төрағасы болып тағайындалды. Ол сондай-ақ 1991 және 1998 жылдары Уттар-Прадеш штатының Амроха округінен екі рет Лок Сабхаға сайланды. 2018 жылдан 2020 жылға дейін ол Үндістанның Уттар-Прадеш штатында жастар және спорт министрі қызметін атқарды. 2020 жылдың 12 шілдесінде ол COVID-19 тестісінде оң нәтиже көрсеткеннен кейін ауруханаға түсті. 2020 жылдың 16 тамызында 73 жасында асқынулар мен бірнеше органдарының жұмысы тоқтауынан көз жұмды.

Алғашқы жылдары

Шаухан Уттар-Прадеш штатында индуист Раджпут отбасында дүниеге келген. 1960 жылы отбасы Махараштра штатының Пуне қаласына көшкен, оның әкесі, армия офицері, сол жерге ауыстырылған болатын. Шаухан Пунедегі Вадия колледжінде бакалавр дәрежесін алған. Мұнда оған Махараштраның бұрынғы ойыншысы Камал Бхандаркар жаттықтырушылық жасаған. Шаухан 1966-1967 жылдары Рохинтон Бария кубогында Пуне университетінің құрамында өнер көрсеткен. Сол маусымда ол Вест-зона атынан аймақаралық Виззи кубогында да ойнады. Финалда ол Солтүстік зонаға қарсы 103, ал Оңтүстік зонаға қарсы 88 және 63 ұпай жинады. Екінші иннингте оның серігі Сунил Гаваскар болды. 1967 жылғы Виззи кубогындағы сәтті өнер көрсетуі Махараштра Ранжи командасына ілігуіне себеп болды. Шауханның алғашқы жүздігі келесі жылы Бомбейге қарсы жаңбырдан қиындық көрген ойында бірінші болып кіріп, соңғы болып шықты, ал алғашқы алты қақпа 52 ұпайға құлдырады. Ол Дулип кубогының финалында Оңтүстік зонаға қарсы бес тесттік боулерге қарсы 103 ұпай жинады және 1969-70 жылдары Үндістан құрамасына шақырылды.

Тестілік крикет

Шаухан өзінің алғашқы тестілік матчын Бомбей қаласында Жаңа Зеландияға қарсы өткізді. Ол алғашқы ұпайын жинауға 25 минут жұмсады, Брюс Тейлордан төрт ұпайлық соққы жасады. Оның келесі ұпай жинаған соққысы да сол боулерден алты ұпайлық хук болды. Шаухан екі тесттен кейін құрамнан шығарылды, маусым соңында Австралияға қарсы матчқа қатысты, бірақ сәтсіз болды және тағы үш жылға құрамға ілікпеді. Шаухан 1972–73 жылғы Ранжи турнирінде Махараштра үшін 873 ұпай жинады, ол сол кездегі маусымдағы екінші ең жоғары көрсеткіш еді. Оның ішінде Гуджарат және Видарбхаға қарсы екі ойында қос жүздік соққылар жасады. Шаухан мен Мадху Гупте соңғы матчта 405 ұпайлық ашылу серігін жасады. Осы екі қос жүздік соққының арасында Англияға қарсы екі тест матчына қатысты. Ол сәтсіз өтіп, тағы бес жыл бойы тест матчында ойнамады. 1975 жылы Делиге және Солтүстік аймағына көшті. Шри-Ланкаға қарсы өткен ресми емес тест матчы сәтсіз аяқталды. 1976–77 жылдары ол Харьянаға қарсы 158 ұпай (жақ сүйегі сынған күйінде), Пенджабқа қарсы 200, Карнатакаға қарсы 147 және Орталық аймаққа қарсы 150 ұпай жинады. Келесі маусымның басында тағы бір Дулип кубогінде жүзге жетіп, Австралияға сапар шегуге командаға ілікті.

Қайта оралу

Шаухан турдың алғашқы матчында Викторияға қарсы 157 ұпай жинады. Оған 516 минут кетті, және ол тек екі төрттік соқты. Виктория ойыншысы Пол Хибберт матч басында бірде-бір шекарасыз 100 ұпай жинаған еді. Шаухан екінші тест матчы үшін Пертке Үндістан құрамасына оралды және алғашқы ойынында 88 ұпай жинады. Содан кейін ол карьерасының соңына дейін тек бір тест матчын ғана өткізіп алды және, бір реттен басқа, әрқашан Гаваскармен бірінші болып түсті. Лахорда Пакистанға қарсы 192, ал Бомбейде Вест-Индияға қарсы 117 және 153 ұпай қосты. 1979 жылы Англияда "Овал" стадионында екінші иннингсте 213 ұпай жинады, бірақ Үндістан 438 ұпайдан 9 ұпай кем жинады. 1980–81 жылдары Австралияға қарсы үш тест матчында Шаухан 249 ұпай жинады, ал Гаваскар 118 ұпай жинады. Аделаидада 100 ұпайдан үш ұпай кем жинады. Келесі тест матчында Мельбурнда ол 85 ұпай жинап, Гаваскармен 165 ұпай қосты, содан кейін Гаваскар Денис Лиллиге LBW соққысымен шығарылды. Капитан Гаваскар алаңнан кетерде бұл шешімге наразылық білдіріп, Шауханға өзімен бірге алаңнан кетуге бұйырды. Үндістан құрамасының бас менеджері Wing Cmdr. Шахид Дуррани Шауханды оралуға көндіріп, ұятты жағдайдың алдын алды. Австралиядан кейін Жаңа Зеландияға сапарлаған Шаухан екінші тест матчында 78, ал үшінші тест матчында 36 және 7 ұпай жинады.

Кейінгі жылдар

Шаухан турдан кейін құрамнан шығарылып, енді ешқандай тестілік матчқа шақырылмады. Ол Гаваскармен 59 рет бірінші қадамда тұрып, 3022 ұпай жинады, оның 10 реті 100 ұпайдан асты. Ол мансабында 16 рет 50-ден астам ұпай жинап, 2084 ұпайға жетті, бірақ ешқашан 100 ұпайға тола алмады. Оның соңғы бірінші сыныптық матчы 1985 жылы Бомбейге қарсы Ранжи финалы болды, онда ол сынған саусағымен 98 және 54 ұпай жинады. Ол сонымен қатар Ұлттық команданың крикет жаттықтырушысы қызметін атқарды. Шаухан 1981 жылы Арджуна сыйлығымен марапатталды.

Саясаттағы мансап

Шаухан Бхаратия Джаната партиясының мүшесі болды. Ол 1991 және 1998 жылдары Амроха округінен Лок Сабханың (парламенттің төменгі палатасы) депутаты болып сайланды. 1996, 1999 және 2004 жылдары ол сол округтен сайлауда жеңіліп, соңғы сайлауда төртінші орынды иеленді. 1998 жылғы жалпы сайлауда ол Бахужан Самадж партиясының Алли Хасанды 35 000-нан астам дауыспен жеңіп, саясатқа қайта оралды. 2017 жылы ол Наугаван Садат сайлау округінен (штаттық мәжіліс) сайланды және Юги Адитянатх басқаратын үкіметте министр болды.

Жетістіктер

Шаухан тестілік карьерасын 2000-нан астам ұпаймен бірақ бірде-бір ғасырлық соққысыз аяқтаған алғашқы тестілік крикетші болды. 2022 жылдың 13 ақпанына дейін Шейн Уорн (3154 ұпай) және Нирошан Диквелла (2443 ұпай) ғана осындай нәтиже көрсеткен. Шаухан Гаваскармен 11 ғасырлық серіктестік құрған, бірақ олардың бірі төртінші қақпаға арналған. 1978-1979 жылдары Бомбей қаласында Вест-Индияға қарсы матчта олар бірге ойынды ашты, бірақ Шаухан иннингс барысында зейнетке шығып, үшінші викет құлағаннан кейін қайтадан ойынға қосылды.

Өлім

2020 жылдың шілдесінде Чуахан COVID-19 пандемиясы кезінде COVID-19 жұқтырғаны анықталды. Бір ай өткен соң, көптеген органдарының жұмысы тоқтағаннан кейін оған тыныс алу аппараты қосылды. 2020 жылдың 16 тамызында ол 73 жасында Гурграм қаласында қайтыс болды.